Mistrzostwa Walii w piłce nożnej (ang. Welsh Football Championship, wal. Pencampwriaeth pêl-droed Cymru) – rozgrywki piłkarskie, prowadzone cyklicznie – corocznie lub co sezonowo (na przełomie dwóch lat kalendarzowych) – mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Walii.

Historia Mistrzostwa Walii w piłce nożnej rozgrywane są od 1945 roku. Obecnie rozgrywki odbywają się w wielopoziomowych ligach: Welsh Premier League, Cymru Alliance, Welsh Football League oraz niższych regionalnych klasach.

4 października 1864 roku w Wrexham powstał pierwszy walijski klub piłkarski Wrexham Town, potem następne. Po założeniu walijskiej federacji piłkarskiej – FAW w 1876 roku, rozpoczął się proces zorganizowania pierwszych oficjalnych rozgrywek o Puchar Walii w sezonie 1877/78. Tradycyjnie, walijskie kluby profesjonalne od samego początku uczestniczyły w mistrzostwach Anglii. W sezonie 1909/10 6 walijskich klubów: Wrexham F.C., który już występował w Birmingham and District League od sezonu 1905/06, oraz Swansea F.C., Newport F.C., Ton Pentre F.C., Merthyr Tydfil F.C., Aberdare Town F.C. i Riverside F.C. dołączyły do Southern Football League. Rozgrywki League of Wales zostały utworzone jako rozgrywki piłkarskie dla klubów z całej Walii dopiero w 1992 (kluby Cardiff City F.C., Swansea City A.F.C. i Wrexham F.C. pozostały w ligowej systemie angielskiej piłki nożnej, a Colwyn Bay F.C., Merthyr Tydfil F.C. i Newport County A.F.C. zrezygnowały z przyłączenia do walijskich mistrzostw). Tak powstała liga Walii, która oddzieliła swoją ligę od Anglii.

Wcześniej, istniały różne ligi, generalnie łączyły kluby z geograficznych regionów Walii. Pierwsza z nich, założona w 1890 roku, była South Wales League i Welsh Senior League (z siedzibą w północno-wschodniej części kraju, ale bez najsilniejszych klubów regionu, które grały w angielskiej Combination League). Po zakończeniu II wojny światowej działały odrębne ligi: na południu kraju – znana jako Abacus League do 1992, a wcześniej jako National Division (po reorganizacji w 1983); na północy kraju – znana jako Welsh Alliance do 1990; w środku kraju – znana jako Mid-Wales League do 1990.

W 1990 ostatnie dwie ligi połączyły się w Cymru Alliance, która z kolei w 1992 połączyła się z Abacus League w celu utworzenia League of Wales. Kluby z najwyższej ligi spadają do niższej ligi, która została podzielona na dwie dywizje: Cymru Alliance (północna) i Welsh Football League (południowa).

W sezonie 2002/03 liga zmieniła nazwę na Welsh Premier LeagueWales 2002/03 – RSSSF.

Mistrzowie i pozostali medaliści Rozgrywki regionalne (nieoficjalne) Sezon Mistrz południowej Walii Mistrz północnej Walii Mistrz środkowej Walii1945/46 Lovell's Athletic F.C. HMS Glendower F.C. –1946/47 Lovell's Athletic F.C. Caernarfon Town F.C. Llanidloes Town F.C.1947/48 Lovell's Athletic F.C. Reserves Penrhyn Quarry F.C. –1948/49 Merthyr Tydfil F.C. Reserves Llandudno Junction F.C. Aberystwyth Town F.C.1949/50 Merthyr Tydfil F.C. Reserves Holyhead Town F.C. Aberystwyth Town F.C.1950/51 Swansea Town F.C. Reserves Pwllheli & District F.C. Llanidloes Town F.C.1951/52 Merthyr Tydfil F.C. Reserves Pwllheli & District F.C. 55th R.A. Tonfannau F.C.1952/53 Ebbw Vale & Cwm F.C. Holyhead Town F.C. 55th R.A. Tonfannau F.C.1953/54 Pembroke Borough F.C. 55th R.A. Tonfannau F.C. 55th R.A. Tonfannau F.C.1954/55 Newport County F.C. Reserves Fflint Town United F.C. Kington Town F.C.1955/56 Pembroke Borough F.C. Fflint Town United F.C. 55th R.A. Tonfannau F.C.1956/57 Haverfordwest County A.F.C. Fflint Town United F.C. 55th R.A. Tonfannau F.C.1957/58 Ton Pentre F.C. Holyhead Town F.C. 55th R.A. Tonfannau F.C.1958/59 Abergavenny Thursdays F.C. Borough United F.C. Aberystwyth Town F.C.1959/60 Abergavenny Thursdays F.C. Nantlle Vale F.C. Caersws F.C.1960/61 Ton Pentre F.C. Pwllheli & District F.C. Caersws F.C.1961/62 Swansea Town F.C. Reserves Blaenau Ffestiniog F.C. Llandrindod Wells F.C.1962/63 Swansea Town F.C. Reserves Borough United F.C. Caersws F.C.1963/64 Swansea Town F.C. Reserves Holyhead Town F.C. Kington Town F.C.1964/65 Swansea Town F.C. Reserves Colwyn Bay F.C. Berriew F.C.1965/66 Lovell's Athletic F.C. Caernarfon Town F.C. Kington Town F.C.1966/67 Cardiff City F.C. 'A' CPD Porthmadog F.C. Llandrindod Wells F.C.1967/68 Cardiff City F.C. 'A' CPD Porthmadog F.C. Welshpool F.C.1968/69 Bridgend Town F.C. CPD Porthmadog F.C. Welshpool F.C.1969/70 Cardiff City F.C. 'A' Holyhead Town F.C. Barmouth & Dyffryn United F.C.1970/71 Llanelli F.C. Bethesda Athletic F.C. Welshpool F.C.1971/72 Cardiff City F.C. 'A' Blaenau Ffestiniog F.C. Llanidloes Town F.C.1972/73 Bridgend Town F.C. Blaenau Ffestiniog F.C. Welshpool F.C.1973/74 Ton Pentre F.C. Blaenau Ffestiniog F.C. Llanidloes Town F.C.1974/75 Newport County F.C. Reserves CPD Porthmadog F.C. Welshpool F.C.1975/76 Swansea Town F.C. Reserves CPD Porthmadog F.C. Newtown F.C.1976/77 Llanelli F.C. Bethesda Athletic F.C. Welshpool F.C.1977/78 Llanelli F.C. Caernarfon Town F.C. Caersws F.C.1978/79 Pontllanfraith F.C. Caernarfon Town F.C. Newtown F.C.1979/80 Newport County F.C. Reserves Blaenau Ffestiniog F.C. Welshpool F.C.1980/81 Haverfordwest County A.F.C. Colwyn Bay F.C. Llanidloes Town F.C.1981/82 Ton Pentre F.C. Courtaulds Greenfield F.C. Newtown F.C.1982/83 Barry Town F.C. Colwyn Bay F.C. Caersws F.C.1983/84 Barry Town F.C. Colwyn Bay F.C. Aberystwyth Town F.C.1984/85 Barry Town F.C. Conwy United F.C. Aberystwyth Town F.C.1985/86 Barry Town F.C. Conwy United F.C. Caersws F.C.1986/87 Barry Town F.C. Bethesda Athletic F.C. Newtown F.C.1987/88 Ebbw Vale F.C. Llanfairpwll F.C. Newtown F.C.1988/89 Barry Town F.C. Flint Town United F.C. Caersws F.C.1989/90 Haverfordwest County A.F.C. CPD Porthmadog F.C. Caersws F.C.1990/91 Abergavenny Thursdays F.C. Flint Town United F.C.1991/92 Abergavenny Thursdays F.C. Caersws F.C.

Uwagi: * – klub zdobył także Puchar Walii. ** – klub zdobył także Puchar Ligi Walijskiej. *** – klub zdobył także Puchar Walii i Puchar Ligi Walijskiej.

Statystyka Klasyfikacja według klubów W dotychczasowej historii Mistrzostw Walii na podium oficjalnie stawało w sumie 20 drużyn. Liderem klasyfikacji jest The New Saints F.C., który zdobył 17 tytułów mistrzowskich.

Stan po sezonie 2025/26.

Lp.KlubMiejsca na podiumZwycięskie sezony16px16px16px 1. The New Saints * 18 7 1 1999/00, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2009/10, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25, 2025/262. Barry Town 7 1 2 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 2000/01, 2001/02, 2002/033. Bangor City 3 2 4 1993/94, 1994/95, 2010/114. Connah’s Quay Nomads 2 5 1 2019/20, 2020/215. Rhyl 2 2 2 2003/04, 2008/096. Llanelli 1 3 1 2007/087. Cwmbran Town 1 1 2 1992/938. Inter Cardiff 0 4 09. Bala Town 0 3 410. Airbus UK Broughton 0 2 1 Newtown 0 2 112. Pen-y-Bont 0 1 113. Afan Lido 0 1 014. Ton Pentre 0 0 2 Ebbw Vale 0 0 2 Neath 0 0 2 Carmarthen Town 0 0 2 Haverfordwest County 0 0 219. Aberystwyth Town 0 0 1 Conwy United 0 0 1 Port Talbot Town 0 0 1 Llandudno 0 0 1

* Klub też nazywał się jako Llansatffraid do 1996 oraz Total Network Solutions w latach 1996–2006.

Uczestnicy 44 zespołów, które wzięły udział w 34 ligowych Mistrzostwach Walii, które były prowadzone od 1992/93 aż do sezonu 2025/26 łącznie.

Pogrubione zespoły biorące udział w sezonie 2025/26. 33 razy: Aberystwyth Town F.C., Newtown A.F.C., The New Saints F.C. 32 razy: Connah’s Quay Nomads F.C. 26 razy: Bangor City F.C. 24 razy: Carmarthen Town A.F.C. 23 razy: Haverfordwest County A.F.C. 21 razy: Caernarfon Town F.C. 20 razy: Rhyl F.C. 19 razy: Llanelli A.F.C. 18 razy: Barry Town United F.C., Caersws F.C., Cefn Druids A.F.C. 17 razy: Bala Town F.C. 16 razy: Port Talbot Town F.C. 15 razy: Airbus UK Broughton F.C., Cwmbran Town A.F.C. 13 razy: Afan Lido F.C., Porthmadog F.C. 11 razy: Flint Town United F.C. 10 razy: Cardiff Metropolitan University F.C., Welshpool Town F.C. 9 razy: Inter Cardiff F.C., Prestatyn Town F.C. 8 razy: Conwy United F.C. 7 razy: Pen-y-Bont 6 razy: Ebbw Vale F.C., Holywell Town F.C. 5 razy: Neath Athletic F.C., Rhayader Town F.C. 4 razy: Briton Ferry A.F.C., Llandudno F.C., Ton Pentre F.C. 3 razy: Cemaes Bay F.C., Maesteg Park A.F.C., Mold Alexandra F.C., Oswestry Town F.C. 2 razy: Briton Ferry Llansawel A.F.C., Colwyn Bay, Pontypridd United A.F.C. 1 raz: Abergavenny Thursdays F.C., Cardiff Grange Harlequins A.F.C., Llangefni Town F.C., Llanidloes Town F.C.

Zobacz też Tabela wszech czasów mistrzostw Walii w piłce nożnej Welsh Premier League Puchar Walii

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pierwszy poziom rozgrywek piłkarskich w Walii