Order Kamehamehy I (ang. Order of Kamehameha I), niekiedy błędnie opisywany jako Order Kamehamehy V – drugie odznaczenie Królestwa Hawajów nadawane w latach 1865–1898.
Historia Order ustanowiony został 11 kwietnia 1865 przez króla Kamehamehę V na cześć jego pradziada Kamehamehy I (stąd błąd w nazewnictwie). Nadawany był głowom państw lub osobom zasłużonym szlachetną służbą dla królewskiego rodu i królestwa. Podzielony został na trzy klasy: I klasa: Kawaler Krzyża Wielkiego (Knight Grand Cross), II klasa: Kawaler Komandor (Knight Commander), III klasa: Kawaler Towarzysz (Knight Companion).
Liczba nadań była statutowo ograniczona do: I kl. – 10 osób, II kl. – 30 osób, III kl. – 50 osób.
W czasie swojej podróży po świecie w 1881, król Kalākaua nadawał order w nieco innym podziale na klasy łącząc różne insygnia orderowe na sposób europejski: I klasa: Krzyż Wielki (Grand Cross) – krzyż na wielkiej wstędze z łańcuchem i gwiazdą, II klasa: Krzyż Wielki (Grand Cross) – krzyż na wielkiej wstędze z gwiazdą, III klasa: Wysoki Wielki Oficer (High Grand Officer) – gwiazda oraz krzyż na wstędze na szyi, IV klasa: Wielki Oficer (Grand Officer) – gwiazda, V klasa: Kawaler Komandor (Knight Commander) – krzyż na wstędze na szyi, VI klasa: Kawaler Towarzysz (Knight Companion) – krzyż na wstążce z rozetką na piersi, VII klasa: Kawaler (Chavelier) – krzyż na wstążce na piersi.
Order został zlikwidowany jako odznaczenie państwowe po aneksji tzw. Republiki Hawajów przez Stany Zjednoczone w 1898 i odtąd pełni funkcję orderu domowego hawajskiej dynastii królewskiej.
Wygląd Odznaka orderowa w kształcie krzyża maltańskiego, emaliowanego na biało, z okrągłym medalionem środkowym ze stylizowanym monogramem Kamehamehy K na białym tle, otoczoną granatowym pierścieniem ze złoconym napisem KAMEHAMEHA I na awersie, a na rewersie dewizą orderu E HOʻOKANAKA (tłum. bądź człowiekiem). Pomiędzy ramionami znajdowały się złote promienie. Ruchoma zawieszka pomiędzy odznaką a wstęgą miała kształt hawajskiej korony. Krzyż, promienie pomiędzy ramionami oraz korona dla I i II klasy były złote, a srebrne dla III klasy. Gwiazda orderowa dla I klasy była ośmiopromienna z odznaką orderu wewnątrz. Wstęga orderowa była czerwona z białymi krawędziami dla I klasy, a dla pozostałych klas – biała z czterema czerwonymi paskami.
Krzyż Wielki mógł zostać nadany także w wersji z łańcuchem (nadano tylko dwukrotnie) lub brylantami (na ramionach krzyża).
Odznaczeni
Łącznie Krzyżem Wielkim odznaczono 11 obywateli Hawajów i 29 obcokrajowców, m.in.: 1865: bawarski król Ludwik II Wittelsbach 1865: austriacki cesarz Franciszek Józef I Habsburg 1865: włoski król Wiktor Emanuel II Sabaudzki 1865: saski-kobursko-gotajski książę Alfred Koburg 1876: niemiecki cesarz Wilhelm I Hohenzollern 1878: włoski król Humbert I Sabaudzki 1881: rosyjski cesarz Aleksander III Romanow 1881: japoński cesarz Mutsuhito Meiji (z łańcuchem) 1881: japoński książę Takehito Arisugawa 1881: japoński książę Higashifushimi Yorihito 1881: japoński książę Fushimi Sadanaru 1881: japoński książę Kitashirakawa Satonari 1881: syjamski król Chulalongkorn 1881: turecki sułtan Abdülhamid II 1881: brytyjska królowa Wiktoria Hanowerska (z łańcuchem) 1881: belgijski król Albert I Koburg 1881: szwedzki książę Oskar Bernadotte 1881: hiszpański król Alfons XII Burbon 1881: portugalski król Ludwik I Bragança 1881: książę Oranii Aleksander Oranje-Nassau 1882: chiński cesarz Guangxu 1882: rumuński król Karol I Hohenzollern-Sigmaringen 1883: serbski król Milan I Obrenowić
Przypisy
Kategoria:Hawajskie odznaczenia Kategoria:Ordery domowe