mały|Worki Ascobolus albidus z askosporami Ascobolus Pers. – rodzaj grzybów z typu workowców (Ascomycota).
Charakterystyka Grzyby koprofilne, zwykle występujące na odchodach zwierząt, ale spotykane także na rozkładających się resztkach roślin jako grzyby saprotroficzne. Rozmnażają się zarówno płciowo, jak i bezpłciowo. Rozmnażanie bezpłciowe stwierdzono tylko u niektórych gatunków. Podczas rozmnażania płciowego tworzą askokarpy typu apotecjum. Worki wystają nad hymenium.
Apotecja o średnicy do 30 mm, na powierzchni lub zagłębione w substracie, beztrzonowe, ale czasami z krótkim trzonem, półkuliste, gruszkowate, stożkowate lub kubkowate. Powierzchnia gładka, oprószona, kosmkowata lub puszysta. Parafizy smukłe, cylindryczne, często osadzone w śluzie. Worki unitunikowe, z wieczkiem, workowate lub cylindryczno-maczugowate, z zaokrąglonym lub kopulastym wierzchołkiem, w dojrzałym stanie wystające ponad powierzchnię hymenium, u niektórych gatunków amyloidalne, z 4 lub 8 zarodnikami. Askospory jednokomórkowe, kuliste do eliptycznych lub owalnych, grubościenne, czasami z galaretowatą osłonką, z pigmentem osadzonym zewnętrznie, gładkie lub różnie ornamentowane, w workach po 2–3 serie, wyrzucane pojedynczo, początkowo fioletowe, później brązowe.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Ascobolaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Rodzaj Ascobolus utworzył Christiaan Hendrik Persoon w 1792 r. Gatunkiem typowym jest Ascobolus pezizoides Pers. 1792. Synonimy: Anserina Velen., Ascobolus sect. Sphaeridiobolus (Boud.) Brumm., Ascobolus subgen. Dasyobolus Sacc., Crouaniella (Sacc.) Lambotte, Dasyobolus (Sacc.) Sacc., Phaeopezia subgen. Crouaniella Sacc., Seliniella Arx & E. Müll., Sphaeridiobolus Boud.
Gatunki występujące w Polsce Ascobolus albidus P. Crouan & H. Crouan 1858 Ascobolus brassicae P. Crouan & H. Crouan 1857 Ascobolus brunneus Cooke 1867 Ascobolus carbonarius P. Karst. 1870 Ascobolus crenulatus P. Karst. 1868 Ascobolus epimyces (Cooke) Seaver 1928 Ascobolus foliicola Berk. & Broome 1873 Ascobolus furfuraceus Pers. 1794 – rzutka otrębiasta Ascobolus immersus Pers. 1794 Ascobolus lignatilis Alb. & Schwein. 1805 Ascobolus michaudii Boud. 1907 Ascobolus minutus Boud. 1888 Ascobolus saccharifer Brumm. 1967 Ascobolus viridis Curr. 1863 Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków według M.A. Chmiel i innych. Nazwa polska na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Przypisy
Kategoria:Ascobolaceae