thumb thumb Boczniak topolowy (Pleurotus calyptratus (Lindblad ex Fr.) Sacc.) – gatunek grzybów z rodziny boczniakowatych (Pleurotaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pleurotus, Pleurotaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozowali w 1857 r. Matts Adolf Lindblad i Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus calyptratus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1887 r. P.A. Saccardo, przenosząc go do rodzaju Pleurotus. Synonimy: Agaricus calyptratus Lindblad ex Fr. 1857 Dendrosarcus calyptratus (Lindblad ex Fr.) Kuntze 1898 Pleurotus djamor f. calyptratus (Lindblad ex Fr.) R.H. Petersen 2002 Tectella calyptrata (Lindblad ex Fr.) Singer 1943 Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 1999 r, wcześniej gatunek ten opisywany był jako boczniak osłonowy.
Morfologia Kapelusz O średnicy 3–10 cm, półkulisty, muszlowaty lub nerkowaty, do podłoża przyrośnięty bokiem. Powierzchnia gładka, lekko błyszcząca, często do połowy promieniście pomarszczona. W stanie suchym białokremowa, w stanie wilgotnym blado szarobrązowa lub szara. Brzeg podwinięty, często ze zwisającymi resztkami osłony (zwłaszcza u młodych okazów). Blaszki Średnio gęste, o szerokości 4–6 mm, białe, u starszych i wyschniętych osobników żółte. Trzon Szczątkowy. Miąższ Białawy i niezmieniający barwy po uszkodzeniu. Smak słodkawy, zapach przyjemny. Cechy mikroskopowe System strzępkowy dimityczny. Strzępki generatywne o średnicy 2–16 μm, ze sprzążkami, cienkościenne, prawie cylindryczne lub wrzecionowate, o długości 30–180 μm, rozgałęzione pod prostym kątem. Strzępki szkieletowe o długości do 600 μm i średnicy 3–6 μm u podstawy, cienkościenne. Powierzchnia kapelusza kutnerowata, pokryta cienkościennymi strzępkami o średnicy 2–4 μm i długości do 70 μm.
Zarodniki o rozmiarach 9–11 × 3,8–4,5 μm (Pilat podaje 12–15 × 4–5 μm), nioeamyloidalne. Podstawki 24–33 × 8–8,5 μm (według Pilata 27–36 × 6 μm), z czterema sterygmami. Bazydioli brak. Subhymenium wąskie, zbudowane ze splecionych strzępek o szerokości 2–3 μm. Cheilocystydy o rozmiarach 18–40 × 5–10 μm, maczugowate lub nabrzmiałe w środku ze smukłą wypustką o długości 7 μm, na szczycie zakończoną główką o średnicy o rozmiarach 1,5–3 μm. Pleurocystyd brak. Gatunki podobne Najbardziej podobny jest boczniak białożółty (Pleurotus dryinus). Odróżnia się pokrytą łuskami lub włókienkami powierzchnią kapelusza.
Występowanie i siedlisko Opisano występowanie boczniaka topolowego tylko w niektórych krajach Europy. Na terenie Polski w piśmiennictwie naukowym podano kilka stanowisk. Więcej stanowisk (i bardziej aktualnych) podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Szwecji i Finlandii.
Wymienione w polskim piśmiennictwie naukowym okazy boczniaka topolowego rosły w lesie lub wzdłuż miejskich ulic, głównie na topoli osice, rzadziej na jarząbie pospolitym, w internetowym atlasie grzybów głównie na obumarłych topolach, czasami na niezidentyfikowanym drzewie liściastym, na Węgrzech na brzozach i jesionach.
Znaczenie Grzyb nadrzewny, saprotrof. Grzyb jadalny.
Przypisy
Kategoria:Boczniakowate Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski