Hieronim Wierzchowski herbu Korczak, w esperanto Hieronimo Wierzchowski-Korczak (ur. 20 lipca 1860 we Lwowie, zm. w 20 stycznia 1942 tamże) – jeden z pierwszych polskich esperantystów, sędzia, polityk-demokrata i poseł do austriackiej Rady Państwa.
Życiorys Ukończył gimnazjum we LwowieParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Wierzchowski, Hieronim Ritter von - Parlamentarier 1848-1918 online [7.01.2020] i studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Od 1891 pracował w sądownictwie galicyjskim, najpierw jako stażysta w Sądzie Okręgowym we Lwowie (1891-1895) w latach 1892-1895 na praktyce w sądzie powiatowym w Samborze. Był auskultantem sądowym w c. k. sądzie powiatowym w Skolem (1896)Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów, 1896, s. 51, 76., potem adiunktem sądowym w c. k. sądzie powiatowym w Buczaczu (1897-1899)Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1897, s. 79; 1898, s. 85; 1899, s. 83 i sekretarzem w c. k. sądzie powiatowym w Tłumaczu (1900)Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów, 1900, s. 109.. Krótko przed 15 grudnia 1901 jako sędzia powiatowy w Tłumaczu został przeniesiony do HaliczaKronika. Mianowania. „Kurjer Stanisławowski”. 847, s. 2, 15 grudnia 1901.Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów, 1905, s. 115.. Był sędzią powiatowym, od 1904 naczelnikiem sądu powiatowego w Haliczu (1901-1906). Przed 4 marca 1906 został przeniesiony do LwowaKronika. Ze sfer sądowych. „Kurjer Stanislawowski”, 1067, s. 2, 4 marca 1906., gdzie był radcą (1907-1914)Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów, 1907, s. 84., a potem starszym radcą (1914-1918) c. i k. Sądu Okręgowego w tym mieście. W okresie międzywojennym był w latach 1918-1926 sędzią cywilnego Sądu Okręgowego we Lwowie, przewodniczącym jego II SenatuKalendarz 1854-1925 "Haliczanin" ilustrowany humorystyczny noworocznik dla wszystkich, Lwów 1925, s. 50. Dnia 4 sierpnia 1926 przeszedł na własną prośbę w stan spoczynkuRuch służbowy, "Dziennik Urzędowy Ministerstwo Sprawiedliwości", nr 19 z 1 października 1926, s. 370 Podlaska Biblioteka Cyfrowa - wersja cyfrowa.
Aktywny politycznie, związany z demokratami galicyjskimi. 17 października 1905 w sali Gwiazdy w Stanisławowie na zebraniu komitetu przedwyborczego został nominowany na kandydata demokratów na posła do parlamentu austriackiego. Jego kandydaturę poparł m.in. burmistrz Buczacza Bernard SternWybór posła. „Kurjer Stanisławowski”. 1048, s. 1, 22 października 1905.Wybór do Rady Państwa. „Kurjer Stanisławowski”. 1047, s. 1, 15 października 1905.. Podczas wyborów 31 października 1905Zwycięstwo. „Kurjer Stanisławowski”. 1050, s. 1, 5 listopada 1905. w ramach kurii V (powszechnej) w okręgu wyborczym Nr 13Wybory do Rady Państwa. „Kurjer Stanisławowski”, 1042, s. 1, 10 września 1905. (powiaty sądowe Stanisławów–Tłumacz–Buczacz—Halicz–Rohatyn–Bursztyn-Podhajce–Monasterzyska-Potok Złoty–Wiśniowczyk-Tyśmienica-OttyniaSzematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów, 1907, s. 318.Czasem Stanisławów–Tłumacz–Buczacz—Rohatyn–Podhajce.), ubiegając się o mandat po Janie Walewskim zwyciężył kandydata ukraińskiego Teofila OkunewskiegoWybory do Rady Państwa. „Kurjer Stanisławowski”, 1044, 24 września 1905, s. 1. otrzymawszy 673 głosów wyborców z 1089. Jako poseł do Rady Państwa w Wiedniu X kadencji należał do frakcji posłów demokratycznych Koła PolskiegoStanowisko demokratów Koła Polskiego. „Kurjer Lwowski”. 139, s. 5, 29 kwietnia 1906..
Był jednym z pierwszych esperantystów, od 1897 korespondował z Ludwikiem ZamenhofemKökény Lajos, Vilmos Bleier, Enciklopedio de Esperanto, 1933, Budapest, s. 277. W 1906 wraz ze Stanisławem Łazicą i Juliuszem Reinerem oraz Bronisławem Skałkowskim inicjator powstania a następnie działacz, od 1908 członek, od 1910 wiceprezes"Pola Esperantisto" - "Esperantysta Polski" nr 1-2, styczeń-luty 1910, s. 21, od 18 stycznia 1912"Pola Esperantisto" - "Esperantysta Polski" nr 1, styczeń 1912, s. 38"Pola Esperantisto" - "Esperantysta Polski" nr 1-2, styczeń-luty 1914, s. 38 prezes zarządu Lwowskiego Towarzystwa „Esperanto” (Societo „Esperaranto” en Leopolo). W latach 1906–1907 wspierał finansowo organ towarzystwa „Pola Esperantisto” („Esperantysta Polski”). Od 1910 był członkiem redakcji wychodzącego we Lwowie pisma esperanckiego „Voĉo de Kuracistoj” („Głos lekarski”)Siegfred Schramm, Universo. Internacia revuo por la belo, Dresden 1910, s. 127. Prowadził wiele kursów nauki tego języka. Napisał także podręcznik do nauki esperanto. Uczestnik międzynarodowych kongresów esperanckich: IV Kongresu w Dreźnie (1908)Universala Kongreso de Esperanto, Adresaro de l' kongresanoj, Dresden 1908, s.17 Österreichischen Nationalbibliothek - wersja elektroniczna, VIII Jubileuszowego Kongresu Esperantystów w Krakowie (1912)Jubilea Universala Kongreso Esperantista: albumo Kraków 1912 online - wersja elektroniczna oraz IX Kongresu w Bernie w Szwajcarii (1913)La 9a Universala Kongreso de Esperanto en Berno antaŭ cent jaroj, Berno 1913, s. 58 online - wersja elektroniczna. W okresie międzywojennym był nadal prezesem Lwowskiego Towarzystwa „Esperanto”Henryk Schnützer, Ruch esperancki we Lwowie w: Almanach Lwowski "Ateneum" Lwów 1929, s. 162-169 online [7.01.2020].
Rodzina i życie prywatne Pochodził z rodziny szlacheckiej herbu Korczak, wywodzącej się z ziem Królestwa Polskiego. Urodził się w 1860 we Lwowie jako syn Erazma, urzędnika kasy powiatowej i Filomeny. W 1907 ożenił się z Marią z ZagórskichBaza osób polskich - polnische Personendatenbank .
Przypisy
Linki zewnętrzne Wierzchowski Hieronim na stronie Österreichische Nationalbibliothek
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Korczakowie Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z Buczaczem Kategoria:Ludzie związani z Haliczem Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Ludzie związani z Tłumaczem Kategoria:Sędziowie galicyjscy Kategoria:Członkowie Polskiego Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu X kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu związani z Buczaczem Kategoria:Urodzeni w 1860 Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Polscy esperantyści