Cyzapryd, cisapryd, cizapryd, cysapryd – organiczny związek chemiczny, lek prokinetyczny, zwiększający motorykę górnego odcinka przewodu pokarmowego. Jest agonistą receptorów serotoninowych 5HT-4 i zwiększa wydzielanie acetylocholiny w zakończeniach nerwowych śródściennych splotów nerwowych przewodu pokarmowego (pośrednie działanie parasympatykomimetyczne). Jest ponadto słabym antagonistą receptorów 5HT-3 i 5HT1. Został odkryty w w 1980 roku i był sprzedawany pod nazwą handlową Propulsid aż do 2000 roku, w którym został wycofany, ze względu na silne działania niepożądane. Na polskim rynku dostępny jako lek pod nazwą Gasprid.

Działanie Działania cyzaprydu, w zależności od narządu docelowego obejmują: w przełyku – pobudzenie perystaltyki, zmniejszenie zalegania pokarmu, zwiększenie napięcia dolnego zwieracza przełyku, zapobieganie refluksowi żołądkowo-przełykowemu w żołądku – zwiększenie napięcia błony mięśniowej, poprawę koordynacji odźwiernikowo-dwunastniczej, zmniejszenie zalegania, zapobieganie zarzucaniu treści dwunastniczej do żołądka; zwiększenie kurczliwość żołądka i dwunastnicy i przyspieszenie ich opróżniania; nie zwiększa wydzielania kwasu solnego w jelicie cienkim i grubym – pobudzenie perystaltyki, przyspieszenie pasażu zawartości.

Cyzapryd nie pobudza receptorów muskarynowych i nikotynowych, nie hamuje też aktywności acetylocholinoesterazy. W dawkach terapeutycznych nie blokuje receptorów dopaminergicznych, a ze względu na małe powinowactwo do nich rzadko zwiększa stężenie prolaktyny w osoczu.

Po podaniu doustnym wchłania się szybko i niemal całkowicie, a początek działania występuje po ok. 30–60 min od przyjęcia. W znacznym stopniu ulega metabolizmowi jelitowemu oraz efektowi pierwszego przejścia w wątrobie, dlatego dostępność biologiczna wynosi 40–50% (dostępność biologiczna jest większa, jeżeli lek przyjmowany jest 15 min przed posiłkiem). W 97% wiąże się z białkami osocza (głównie z albuminą). Osiąga maksymalne stężenie we krwi po 1–2 h. Okres półtrwania wynosi około 10 godzin. Jest metabolizowany przy udziale cytochromu CYP3A4, głównie w procesie utleniającej N-dealkilacji oraz aromatycznej hydroksylacji. Wydalany jest w postaci nieaktywnych metabolitów w 50% z moczem i 50% z kałem. Niewydolność nerek nie wpływa na farmakokinetykę cyzaprydu. U osób z niewydolnością wątroby T1/2 może ulec wydłużeniu.

Wskazania Leczenie ostrego i ciężkiego zaostrzenia objawowego przewlekłego idiopatycznego lub występującego w przebiegu cukrzycy opóźnienia opróżniania żołądka (gastroparezy), gdy inne metody leczenia są nieskuteczne.

Przeciwwskazania doustne lub pozajelitowe stosowanie leków, będących silnymi inhibitorami cytochromu P 450 3A4 (CYP 3A4) np. leków przeciwgrzybiczych, pochodnych azolowych, antybiotyków makrolidowych, inhibitorów proteaz HIV, nefazodonu przyjmowanie równocześnie leków, które mogą powodować częstoskurcz komorowy typu lub wydłużających odstęp QT przyjmowanie acenokumarolu (wzrost ryzyka krwawienia) hipokaliemia lub hipomagnezemia klinicznie istotna bradykardia inne, klinicznie istotne zaburzeniach rytmu niewyrównana niewydolność krążenia wrodzone wydłużenie odstępu QT lub wrodzone wydłużenie odstępu QT w wywiadzie rodzinnym nietolerancja fruktozy, w zespole złego wchłaniania glukozy i galaktozy sytuacja, gdy pobudzenie motoryki przewodu pokarmowego może być niebezpieczne (organiczne niedrożności)

Działania niepożądane Często: przemijające kurcze brzucha, burczenie w brzuchu i biegunka Niezbyt często: wysypka, pokrzywka, świąd łagodne i przemijające bóle głowy lub zawroty głowy zależne od dawki częste oddawanie moczu Rzadko: przemijająca ginekomastia mlekotok, niekiedy z towarzyszącą hiperprolaktynemią W pojedynczych przypadkach: drgawki objawy pozapiramidowe

Mogą także wystąpić przemijające zaburzenia czynności wątroby z cholestazą lub bez oraz skurcz oskrzeli, a także uczucie zmęczenia i zawroty głowy. Działania niepożądane są również związane z blokowaniem kanałów potasowych kardiomiocytów. Odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT lub ciężkie, czasem prowadzące do śmierci komorowe zaburzenia rytmu, jak częstoskurcz komorowy typu , częstoskurcz komorowy oraz migotanie komór. W większości przypadków działania te wystąpiły u pacjentów, którzy przyjmowali jednocześnie inne leki, w tym inhibitory CYP3A4 lub mieli chorobę serca w wywiadzie albo czynniki ryzyka rozwoju zaburzeń rytmu serca.

Przypisy

Kategoria:Agonisty receptorów serotoninowych Kategoria:Amidy Kategoria:Aminy aromatyczne Kategoria:Etery z podstawioną grupą fenylową Kategoria:Leki prokinetyczne Kategoria:Metoksybenzeny Kategoria:Piperydyny Kategoria:Związki chloroaromatyczne Kategoria:Związki fluoroaromatyczne