Solaris Urbino 12 electric – elektryczny autobus miejski klasy MAXI produkowany od 2013 r. przez Solaris Bus & Coach w Bolechowie-Osiedlu koło Poznania. Należy do rodziny autobusów miejskich Solaris Urbino. Od 2015 r. produkowana jest jego nowa generacja, która została wyróżniona tytułem Autobus Roku 2017. Do największych odbiorców tego modelu należą przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej z Warszawy, Krakowa, Berlina, Kluż-Napoki, Mediolanu i Madrytu.
Geneza W 1999 r. Solaris zaprezentował swój pierwszy autobus miejski z rodziny Urbino – Solaris Urbino 12. W kolejnych latach rozszerzano ofertę autobusów miejskich o kolejne modele, początkowo z napędem konwencjonalnym. W 2002 r. zaprezentowano nową odsłonę Urbino, tzw. II generację. Dwa lata później, w 2004 r. została zaprezentowana III generacja Urbino. W ramach III generacji w 2006 r. Solaris Bus & Coach na targach IAA Nutzfahrzeuge w Hanowerze zaprezentował pierwszy model hybrydowy Solaris Urbino 18 Hybrid powstały we współpracy z amerykańskimi firmami Alisson Transmission oraz Cummins. Był to pierwszy w Europie hybrydowy autobus w seryjnej produkcji. Tym samym Solaris dołączył do europejskich liderów ekologicznych technologii w transporcie publicznym. Krzysztof Olszewski, założyciel Solaris Bus & Coach powiedział wówczas: „Diesel umarł, niech żyje elektryczność!”. Pierwszy autobus w pełni elektryczny, Solaris Urbino 8,9 LE electric, został zaprezentowany w 2012 r. Pomimo iż nie produkowano wcześniej pojazdów elektrycznych marki Solaris, należy on do III generacji rodziny Urbino, gdyż na podstawie jej konstrukcji powstał ten model autobusu. Początkowo zasięg pojazdu wynosił jedynie 100 km, z czasem jednak ta wartość rosła wraz z postępem technologii. Pojazd testowany był m.in. w Poznaniu, w Krakowie i w Warszawie. Pierwszym odbiorcą elektrycznego autobusu Solaris był austriacki przewoźnik z Klagenfurtu. Pojazdy tego typu były także pierwszymi autobusami elektrycznymi w Polsce w posiadaniu przewoźnika – w 2014 r. dwa egzemplarze tego modelu trafiły do Ostrołęki.
III generacja (2013 – 2015) Rok później na targach IAA 2012 w Hanowerze miała miejsce premiera w 100% elektrycznego autobusu klasy MAXI. W prototypowym egzemplarzu zastosowano układ napędowy niemieckiej firmy Vossloh Kiepe GmbH z Düsseldorfu. Opiera się on na asynchronicznym, 4-polowym silniku o mocy 160 kW (1400 Nm). Do przechowywania energii odzyskiwanej podczas hamowania wykorzystano akumulatory litowo-jonowe o pojemności 210 kWh. Zamontowane w pojeździe złącze plug-in umożliwiało ładowanie z zewnętrznego źródła energii. Producent zdecydował się także zelektryfikować wszystkie zewnętrzne urządzenia, które zazwyczaj są zasilane z silnika Diesla, w tym m.in. urządzenie klimatyzacyjne z wbudowaną pompą ciepła CO2, które jest także wykorzystywane do ogrzewania pojazdu. Oświetlenie zewnętrzne i wewnętrzne wykonano w technologii LED. Ze względu na ciężar baterii ograniczono masę pojazdu, m.in. poprzez zastosowanie aluminiowych felg. Graficznym symbolem Urbino electric został charakterystyczny dla firmy Solaris zielony jamnik z kablem zakończonym wtyczką zamiast ogona.
Po swojej premierze w 2012 roku, model Solaris Urbino 12 electric był produkowany w wielu konfiguracjach z różnymi dostawcami napędu i systemów ładowania, tak aby jak najlepiej odpowiadał indywidualnym potrzebom klientów.
Pierwsze 5 egzemplarzy 12-metrowego autobusu elektrycznego trafiły na początku 2014 r. do przewoźnika z Brunszwiku w Niemczech w ramach programu EMIL. Zostały one wyposażone w system indukcyjnego ładowania Bombardier PRIMOVE. W maju 2015 r. PKM Jaworzno odebrało pierwszy egzemplarz Urbino 12 electric w Polsce. W tym samym miesiącu MPK Kraków rozpoczęło testy dwóch prototypowych egzemplarzy. Po zakończeniu testów jeden z nich został zakupiony przez MPK. W maju 2015 r. dostarczony został także pierwszy z 10 autobusów dla MZA Warszawa. W połowie 2015 r. Solaris dostarczył także cztery bezemisyjne autobusy dla berlińskiego BVG. Kolejne miasta eksploatujące Solarisy Urbino 12 electric III generacji to Oberhausen, Düsseldorf, Drezno i Västerås.
Na bazie III generacji Solarisa Urbino 12 electric, we współpracy z czeską firmą Škoda Transportation, powstał model elektrobusu Škoda Perun. Wykorzystuje on podwozie i nadwozie firmy Solaris, natomiast napęd i osprzęt elektryczny dostarcza Škoda. Pojazdy w tej konfiguracji są oferowane przez Škodę głównie na rynku czeskim oraz słowackim.
IV generacja (od 2015) W 2014 r. w trakcie wrześniowych targów IAA zaprezentowany został spalinowy model Solaris Urbino 12 i 18 nowej generacji (w odróżnieniu od poprzednich modeli, zaczęto używać określenia „Nowe Urbino”, zamiast „Urbino IV generacji”). Rok później na targach Busworld w Kortrijk Solaris zaprezentował elektryczną wersję nowej odsłony Solarisa. W nowej generacji przewidziano wiele różnych konfiguracji w zależności od potrzeb klienta. Zastosowano silniki w piastach kół ZF AVE 130 o mocy 2 × 125 kW (170 KM) oprócz dotychczasowej możliwości zastosowania silnika centralnego. Baterie także dostępne są w wielu różnych konfiguracjach od 60 do 240 kW z możliwością szybkiego ładowania lub też bez. Ładowanie następuje metodą plug-in lub przez pantograf.
Pierwsze zamówienie na nowe pojazdy nadeszło jeszcze przed oficjalną premierą od przewoźnika Üstra z Hanoweru, gdzie w 2015 r. trafiły trzy egzemplarze w nowym designie. W grudniu 2015 r. testy bateryjnego Solarisa zaczęło RATP Paryż. Pierwszym polskim miastem, które odebrało nowe elektryczne Urbino, był Kraków. Później trafiły one także m.in. do Jaworzna i Ostrowa Wielkopolskiego, Warszawy i Sosnowca.
Na bazie IV generacji Urbino 12 electric powstał także odpowiednik Škoda Perun na podobnych zasadach jak w przypadku poprzedniego modelu. Na podobnej zasadzie w 2018 roku podczas targów InnoTrans w Berlinie niemieckie przedsiębiorstwo Voith zaprezentowało własny model autobusu elektrycznego z napędem własnej produkcji oparty na konstrukcji Urbino 12 electric.
Solaris Urbino 12 electric był prezentowany na targach Hannover Messe w dniach 23–28 kwietnia 2017 na stoisku przedstawiającym polską innowacyjność. W trakcie trwania targów stoisko odwiedziła m.in. premier Beata Szydło i kanclerz Niemiec Angela Merkel.
W 2018 r. podczas targów Transexpo Solaris zaprezentował facelifting autobusów z rodziny Urbino. Jednym z prezentowanych modeli był Urbino 12 electric. Nowsze pojazdy wyróżniają się zmienionym wyglądem ściany przedniej – zmieniono linię przedniej szyby, wprowadzono nowe światła przednie, a także zmieniono kształt górnych osłon dachu.
Nagrody i wyróżnienia Bus of the Year W maju 2016 r. Solaris Bus & Coach poinformował, że Solaris Urbino 12 electric weźmie udział w Bus Euro Test 2016, podczas którego wyłoniony zostanie laureat tytułu „Autobus roku 2017”. Test odbył się w dniach od 30 maja do 3 czerwca na ulicach Brukseli. Z Solarisem rywalizowały trzy inne pojazdy elektryczne: Irizar i2e, EbusCo 2.1, VanHool Exqui.City oraz napędzany gazem CNG Mercedes-Benz Citaro NGT. Według jurorów z 20 państw Europy najlepszy okazał się produkt polskiego producenta. Nagrodę wręczono w trakcie targów IAA Nutzfahrzeuge w Hanowerze we wrześniu 2016 r.
Pozostałe nagrody 2012: Solaris Urbino 12 electric uznany za najlepszy produkt w kategorii autobusy przez jury Międzynarodowych Targów Miejskiego Transportu Zbiorowego TransExpo 2012 w Kielcach 2013: Nagroda „Zrównoważony rozwój” przyznana przez niemiecki magazyn branżowy „Busplaner” dla Solarisa Urbino 12 electric 2013: Złoty Medal Targów Transexpo w Kielcach w kategorii „Autobus” dla elektrycznego Solarisa Urbino 12 z automatycznym systemem szybkiego ładowania dachowego 2017: EBUS Award 2017 dla Solarisa Urbino 12 electric
Eksploatacja Polska thumb|Solaris Urbino 12 electric IV generacji w Warszawie
Warszawa W 2014 r. MZA Warszawa ogłosiły przetarg na dostawę 10 sztuk w pełni elektrycznych autobusów miejskich o długości ok. 12 m. Oferty w przetargu złożyły dwie firmy – Solaris Bus & Coach SA, oferując model Urbino 12 electric oraz chiński producent BYD oferujący model eBus. Pojazd chińskiego producenta był wcześniej testowany na ulicach Warszawy. BYD złożył tańszą ofertę, przez co MZA rozstrzygnęły przetarg na jego korzyść (cena stanowiła wagę 90%). Solaris Bus & Coach oświadczyło, że konkurencja zaoferowała rażąco niską cenę i złożyło odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej. MZA odrzuciły jednak te zarzuty, podtrzymując wybór produktów firmy BYD. W efekcie o wyniku przetargu rozstrzygnął Sąd Okręgowy w Warszawie, przyznając rację polskiemu producentowi i odrzucając ofertę BYD z powodu rażąco niskiej ceny.
W maju 2015 r. do Warszawy trafił pierwszy egzemplarz elektrycznych autobusów Solaris. Wyposażony on został w centralny silnik o mocy 160 kW, a ładowanie odbywa się metodą plug-in. Został skierowany do obsługi linii 222 przebiegającej przez Trakt Królewski.
W 2016 r. ogłoszony został kolejny przetarg na dostawę 10 autobusów elektrycznych. Swoje oferty złożyli Solaris Bus & Coach oraz konsorcjum Ursus Bus, które ostatecznie wygrało. Dostawy autobusów typu CitySmile CS12E miały miejsce w 2017 r.
Na początku 2017 r. został ogłoszony trzeci przetarg, ponownie na dostawę 10 autobusów elektrycznych klasy MAXI. Swoje oferty, podobnie jak rok wcześniej, złożyli Ursus oraz Solaris. Podpoznański producent okazał się jednak tańszy, oferując Solarisy Urbino 12 electric IV generacji. MZA rozpoczęły eksploatację liniową nowych autobusów w czerwcu 2018 r.
W lutym 2017 r. Komunikacja Miejska Łomianki ogłosiła przetarg na dostawę dwóch elektrobusów oraz dwóch stacji ładowania. Zgłosiło się dwóch producentów – Solaris oraz Ursus Bus. Wybrano ofertę Solarisa, który dwa autobusy Urbino 12 electric IV generacji z osią napędową ZF dostarczył w połowie 2019 r.
Kraków W maju 2014 r. MPK Kraków uruchomiło pierwszą w Polsce linię obsługiwaną wyłącznie autobusami elektrycznymi (linia 154 Prądnik Biały – Dworzec Główny Zachód). Do obsługi przeznaczono trzy autobusy testowe – Urbino 12 electric, AMZ City Smile CS10E oraz Rampini Alé EL. Po roku zakończono testy, a MPK ogłosiło przetarg na dostawę do pięciu autobusów elektrycznych o długości ok. 9 m. Ponadto MPK było zainteresowane zakupem dwóch sztuk nowych lub używanych autobusów elektrycznych o długości ok. 12 m. W wyniku przetargu autobusy dostarczyła firma Solaris Bus & Coach oferująca MPK dwa egzemplarze testowe wyprodukowane w 2012 i 2014 r.
W 2016 r. MPK Kraków ogłosiło przetarg na dostawę łącznie 20 autobusów elektrycznych: 17 klasy MAXI i 3 przegubowych klasy MEGA. Na oferty MPK czekało do 19 lipca. Jedynym producentem, który chciał podjąć się tego zadania, okazał się Solaris. 17 Solarisów Urbino 12 electric w nowej odsłonie dotarło do Krakowa w sierpniu 2017 r.
Jaworzno W drugiej połowie 2014 r. PKM Jaworzno rozpisało przetarg na dostawę jednego autobusu elektrycznego. W efekcie w kwietniu 2015 na ulice Jaworzna wyjechał pierwszy Solaris Urbino 12 electric o numerze taborowym 308. Był to, tuż po zaprezentowanym kilka dni wcześniej w Ostrołęce Solarisem Urbino 8,9 LE electric, jeden z dwóch pierwszych autobusów elektrycznych w Polsce.
W 2016 r. rozpisano przetarg na 16 nowych autobusów elektrycznych: 3 autobusy 12-metrowych, 9 przegubowych i 4 klasy MIDI. Ponadto rozpisano przetarg na dostawę 6 sztuk 12-metrowych elektrobusów z technologią akumulatorów w postaci wyjmowanych kaset. Było to do tego czasu największe jednorazowe zamówienie na autobusy elektryczne w Polsce (w 2017 r. MZK Zielona Góra rozpisało przetarg na 47 autobusów elektrycznych). Oba przetargi wygrała firma Solaris Bus & Coach, oferując pojazdy Urbino 12 electric IV generacji, Urbino 18 electric IV generacji i Urbino 8,9 LE electric III generacji. Pierwsze pojazdy dotarły do Jaworzna w połowie 2017 r.