thumb|Korale thumb|Perły – najbardziej popularne korale wszech czasów Korale – rodzaj biżuterii w postaci koralików nanizanych przez niewielki otwór na nić, sznurek, żyłkę itp. Koraliki mogą być wykonane z różnych materiałów, zarówno pochodzenia naturalnego, jak i sztucznego. Mogą mieć różne rozmiary, kształty i kolory.

Koraliki są także wykorzystywane w modzie do upiększania odzieży, butów, torebek, nakryć głowy itp.

Projektowanie i wykonywanie własnej biżuterii z koralików, niekoniecznie tylko klasycznych sznurów korali, ale również kolczyków, bransoletek, naszyjników i broszek, jest rzemiosłem, które stało się popularne w ostatnich latach jako hobby.

Pochodzenie nazwy Etymologia wyrazu koral nie została wyjaśniona. Jedni badacze sugerują hebrajskie pochodzenie wyrazu, podczas gdy inni skłaniają się ku pochodzeniu celtyckiemu.

W języku hebrajskim gôrāl גּוֹרָל – mały kamień używany do ujawnienia wyboru Boga spośród różnych możliwości; takie kamyki były używane do wyznaczania „kozła ofiarnego” w Księdze Kapłańskiej 16:8; przeznaczenie, los; mały okrągły kamyk; kamień amuletowy, amulet.

Najstarsze koraliki thumb|Koraliki-muszelki z Blombos Za najstarszy przykład biżuterii zrobionej przez człowieka, do tej pory znaleziony, międzynarodowa grupa naukowców uznała 3 koraliki z muszelek morskiego ślimaka Nassarius. W tych muszelkach o wielkości grochu zrobiono otwory, przez przedziurawienie ich ostrym narzędziem z krzemienia. Przez otwory można było przeciągnąć nić w celu wykonania naszyjnika lub bransoletki. Wiek koralików-muszelek oszacowano na 90 do 100 tysięcy lat.

Dwa z tych trzech koralików znaleziono na zboczach góry Karmel w Izraelu (obecnie znajdują się w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie), a trzeci na stanowisku archeologicznym w Algierii (współcześnie koralik jest przechowywany w Muzeum Człowieka w Paryżu). W obu przypadkach miejsca-znaleziska są znacznie oddalone od morza, więc muszelki zostały przywleczone tam przez człowieka.

Noszenie ozdoby zrobionej z muszelek miało znaczenie symboliczne, socjalne, a nie tylko dekoracyjne. Mogło oznaczać posiadanie władzy, bogactwa, atrakcyjność fizyczną, przynależność do danej grupy czy ochronę przed złymi duchami.

Koraliki z muszelek ślimaka Nassarius ze śladami bawnika ochry, o wieku szacowanym na 75 tysięcy lat, znaleziono również w Południowej Afryce w jaskini Blombos.

Dwadzieścia morskich muszelek z otworkami, używanymi jako koraliki, o wieku szacowanym na 41 do 35 tysięcy lat, znaleziono na stanowisku archeologicznym położonym na północ od Bejrutu.

Historia thumb|Korale z kamienia znalezione w kurhanie w pobliżu Locmariaquer, neolit, 4500-4000 lat p.n.e. obecnie w muzeum historii archeologii w Vannes thumb|Korale znalezione w jaskini w Penne, holocen, epoka brązu, 1800-1500 p.n.e. obecnie w muzeum historii naturalnej w Tuluzie Korale robiono i noszono w każdej kulturze od przynajmniej 40 tysięcy lat. Najwcześniej w historii ludzie robili koraliki z materiałów naturalnych: kości, muszelek, kamienia i nasion. W miarę jak nasi przodkowie rozprzestrzeniali się po świecie, pozostawali po sobie ślady m.in. w postaci korali.

Pierwszymi koralami wykonanymi ze sztucznego materiału, wytworu człowieka, były korale fajansowe, które najpierw wytworzono w Egipcie około 5500 lat temu.

Pierwsze koralki ze szkła zrobiono w Egipcie i Mezopotamii około 3500 lat temu. Starożytni szklarze wytwarzali szkło z trzech prostych składników: piasku, węglanu sodu i wapienia. Wraz z rozwojem ludzkiej cywilizacji powstawały coraz to nowe bardziej skomplikowane techniki ich produkcji, a szklane korale stawały się coraz bardziej wymyślne.

Około 1350 roku p.n.e. wyrób szkła był już skomplikowanym procesem chemicznym, który pozwalał na otrzymanie szkła bezbarwnego lub barwnego, nieprzezroczystego, mozaikowego (millefiori). Skonstruowano również specjalne piece. Następnie Rzymianie dalej usprawnili wyrób szkła i zainicjowali proces dmuchania.

Pochodzące z Europy szklane koraliki były początkowo głównie produkowane w Wenecji. Już w 1291 roku przeniesiono część produkcji z Wenecji do Murano, z obawy, że wypadek z piecem mógłby zniszczyć miasto. Wraz ze wzrostem popularności i dostępności szklanych koralików zmniejszał się popyt na korale fajansowe.

Koraliki millefiori docierały nawet do Skandynawii, centralnej Afryki i Chin jako towar wymienny. Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego nastąpił koniec okresu rozkwitu szklanych korali. W średniowieczu produkowano mniej i bardziej proste koraliki, głównie do różańców. Wiele metod produkcji popadało w zapomnienie.

Dopiero w XV wieku weneccy rzemieślnicy, pracujący w Murano, ponownie odkryli technikę millefiori i zaczęli na nowo wytwarzać w tej technice koraliki, używane do robienia biżuterii, ale także do wymiany handlowej z Afryką i Ameryką Północną. W 1480 roku Marietta Barovier, pochodząca ze znanej rodziny szklarzy z Murano, wymyśliła najsłynniejszy koralik typu millefiori określany jako Rosetta lub Chevron. Koralik był robiony z pustej w środku rurki szklanej o wzorze 12-ramiennej gwiazdy na całej długości rurki.

Ze względu na rosnący popyt na szklane koraliki liczba wytwórni w Murano zwiększyła się z 24 w 1525 roku do 251 w 1606 roku. W XVI wieku opracowano metodę produkcji pereł lampowych. Kres rozkwitu produkcji szklanych koralików nastąpił po zdobyciu Wenecji przez Napoleona w 1797 roku. Produkcja szklanych koralików, oparta na wiedzy i doświadczeniu z Murano, przeniosła się m.in. do Czech, które pod koniec XIX wieku zyskały pozycję cenionego producenta szklanych koralików. Powstała też firma Swarovski produkująca koraliki-kryształki.

W połowie XIX wieku i aż do początków XX wieku europejskie firmy handlowe specjalizujące się w sprzedaży koralików wydawały katalogi, które obecnie stanowią muzealne eksponaty.

Pod koniec XIX wieku i na początku XX wieku doszło do ponownego ożywienia w produkcji weneckich koralików. Po II wojnie światowej produkcja znowu zmniejszyła się. W XX wieku koraliki w Wenecji i Murano były produkowane głównie na potrzeby producentów mody.

Obecnie koraliki robione z plastiku zyskują coraz większy udział na rynku, wypierając koraliki szklane, podobnie jak kiedyś w miarę upływu czasu koraliki szklane zastąpiły koraliki fajansowe i w dużej mierze te robione z materiałów pochodzenia naturalnego.

Rola w handlu wymiennym thumb|Wenecki szklany koralik Chevron, Metropolitan Museum of Art Szklane koraliki odegrały rolę w handlu wymiennym między Europą i Afryką oraz między Europą i Ameryką. W języku angielskim są określane terminem trade beads.

W XV wieku europejskie szklane koraliki, które na statkach przywieźli ze sobą do Afryki Zachodniej Portugalczycy, stały się tam popularne, były uważane za przedmioty unikalne i wartościowe, gdyż wyrób szkła nie był znany w Afryce. W zamian za koraliki kupowano różne afrykańskie zasoby i bogactwa (złoto, kość słoniową, olej palmowy), a także niewolników. Z kolei Afrykańczycy używali szklanych koralików do robienia artystycznych ozdób podkreślających wysoki status społeczny.

Z kolei przybywający do Ameryki Północnej pierwsi Europejczycy (hiszpańscy konkwistadorzy i duchowni) wymieniali zabrane ze sobą z Europy szklane koraliki na skóry zwierzęce (bobra) i inne produkty w handlu wymiennym z amerykańskimi Indianami.

Pierwsza pisemna wzmianka o szklanych koralikach w Ameryce pochodzi z dziennika okrętowego Krzysztofa Kolumba z dnia 12 października 1492 roku – szklane koraliki zostały wręczone miejscowej ludności na wyspie San Salvador. Również inni europejscy żeglarze-odkrywcy (Cortez, de Narváez, de Soto) zabierali na pokład szklane koraliki jako jeden z towarów do wymiany w transakcjach handlowych z tubylczą ludnością albo wręczanych na prezent.

Zanim szklane koraliki z Europy dotarły do Ameryki Północnej Indianie wytwarzali koraliki z kości, ręcznie polerowanych muszelek, złota, jadeitu i niebiesko-zielonego turkusu.

Pochodzące z Europy szklane koraliki były głównie produkowane w Wenecji i w Murano. Aby sprostać zapotrzebowaniu opracowano szybsze metody ich wytwarzania. Z czasem wielkim producentem szklanych koralików stały się Czechy. Także szklane koraliki z Chin docierały do Ameryki Północnej – wraz z hiszpańskimi galeonami do Meksyku, a dzięki Rosjanom od 1741 roku na Alaskę.

Nieprawdziwa jest natomiast historia jakoby Holendrzy w 1626 roku kupili Manhattan od Indian za koraliki o wartości 24 dolarów (w przeliczeniu na XIX-wieczne dolary). Koraliki stanowiły jedynie jeden z wymienionych wówczas z Indianami towarów. Źródłem tej informacji dla potomnych był list Pietera Schagena z 1626 roku do swoich zwierzchników z Holenderskiej Kompanii Zachodnioindyjskiej. W liście Schagen poinformował, że Peter Minuit kupił wyspę Manhattan od Indian w zamian za dobra o wartości 60 guldenów holenderskich (XVII-wiecznych). Przy czym ówczesnym plemionom indiańskim nie znane były europejskie praktyki sprzedaży i kupna lądu. W ich mniemaniu lądu nie można było sprzedać ani nabyć na własność. Tym niemniej akt sprzedaży-kupna pociągnął za sobą konsekwencje historyczne w postaci założenia na zakupionym terenie kolonii Nowych Niderlandów.

Korale z prawdziwych korali

mały|Korale noszone przez kobiety do stroju ludowego. Z zasobów Muzeum Dawnej Wsi „Domek Tkaczki” Odkrycia archeologiczne potwierdziły, że już u ludzi pierwotnych koral czerwony miał znaczenie obrzędowe, a później także kultowe. Od IV wieku p.n.e. koral szlachetny (Corallium rubrum) zaczęto stosować do wyrobu ozdób, a nie tylko amuletów. W okresie starożytnym koral pełnił nie tylko funkcje kultowe, ale także magiczne i lecznicze. Według poety Owidiusza amulet z korala chronił przed niebezpieczeństwami w podróży i był antidotum na wszelkie trucizny. Silny kult korala szlachetnego istniał u Celtów.

Handel koralem rozwinął się podczas wypraw krzyżowych. Okres szczytowy przeżywał na przełomie XVI i XVII wieku aż do czasów rewolucji francuskiej, która zakończyła francuskie panowanie na rynku koralowym. Po Francuzach rynek handlu koralem przejęli Włosi. W latach 1879–1884 miał miejsce światowy boom koralowy. W końcu drugiej połowy XIX wieku na koralowy rynek jubilerski wkroczyli Japończycy, co wiązało się m.in. z wyczerpaniem zasobów czerwonego korala śródziemnomorskiego i odkryciem nowych złóż koralowców w pobliżu wyspy Bonin, Okinawy i północnego Tajwanu.

W Polsce moda na ozdoby z korala szlachetnego pojawiła się przed połową XVIII wieku, najpierw wśród szlachcianek, a następnie u mieszczanek, zaś w XIX wieku objęła także chłopki. Korale z prawdziwych korali stanowiły element kobiecego stroju ludowego, zwłaszcza w południowej i środkowej Polsce (np. strój krakowski). Zwykle kobiety nosiły 3 lub 5 sznurków korali (nieparzystą liczbę) lub więcej, gdy koraliki były małe. Poszczególne korale mogły być tej samej wielkości lub ich wielkość zwiększała się ku środkowi sznurka. Wielkość korali i liczba sznurków świadczyły o zamożności właścicielki. W XX wieku sznurki korali wypełniały cały dekolt gorsetu.

Korale z prawdziwych korali były drogie i uważane za lokatę kapitału. Przechodziły w ramach dziedziczenia z matki na córkę oraz stanowiły element wyprawy panny młodej. Panny szły na służbę albo podejmowały się innych prac dorywczych czy sezonowych, aby uzbierać pieniądze na choćby 1 sznurek korali. Najbiedniejsze kobiety nosiły korale sztuczne np. tzw. „korale chlebowe” zrobione ze skrobi i żywicy z dodatkiem czerwonego barwnika.

Jeden lub częściej kilka (4–5, a nawet 6) sznurów prawdziwych korali (w okresie żałoby zastępowanych koralami z gagatu lub ciemnego granatu, ewentualnie czarnego szkła), zapinanych z tyłu złotym filigranowym zapięciem, nosiły dookoła szyi ubrane na ludowo kobiety-chłopki wyznania protestanckiego z holenderskiej prowincji Zelandii.

Korale bursztynowe thumb|Kurpiowskie korale bursztynowe Bursztynowe korale stanowiły element kobiecego stroju ludowego Kurpiów z Puszczy Zielonej oraz Kaszubów.