Puchar PZKosz mężczyzn – krajowe rozgrywki sportowe, prowadzone systemem pucharowym, organizowane w latach 2012–2017 przez Polski Związek Koszykówki dla polskich męskich klubów koszykarskich niższych klas rozgrywkowych – I, II i III ligi. Każda z edycji przeprowadzana była na początku sezonu, na przełomie listopada i grudnia danego roku.
Przez dwie edycje z rzędu – w sezonach 2009/10 i 2010/11 władze PZKosz postanowiły organizować rozgrywki Pucharu Polski mężczyzn nie w formule turnieju finałowego dla 4 drużyn najwyższego szczebla ligowego (Final Four), lecz kilkufazowych zmagań dla kilkudziesięciu zespołów, zarówno z Polskiej Ligi Koszykówki, jak i niższych klas. Cieszyły się one sporym zainteresowaniem przede wszystkim w mniejszych ośrodkach koszykarskich, bowiem po wielu latach przerwy drużyny I, II lub III ligi - w przypadku dobrej gry i awansów w początkowych rundach - miały realną szansę zagrania meczu przeciwko najlepszym ekipom w Polsce. W sezonie 2012 powrócono jednak przeprowadzania zmagań o krajowy puchar w formie 4-drużynowego turnieju Final Four. W zamian - dostrzegając potencjał w pucharowej rywalizacji wśród zespołów z niższych poziomów ligowych - postanowiono utworzyć dla nich nowe rozgrywki – Puchar PZKosz. W ich regulaminie zapisano obowiązkowy udział dla wszystkich drużyn z I i II ligi. Już od pierwszej edycji (2012) rozgrywki te były traktowane przez kluby mało poważnie. Wystawiały one zespoły rezerw lub juniorskie, by jak najszybciej odpaść. Dla kibiców ranga zmagań była niewielka, organizacja spotkań i podróży na mecze wyjazdowe generowała zbędne koszty, a z uwagi na rozgrywanie pojedynków w dni powszednie wielu zawodników-amatorów miało problem z wzięciem urlopu u pracodawcy. Z upływem lat władze PZKosz złagodziły regulamin, wskazując udział w rozgrywkach jako dobrowolny. Spowodowało to masowe rezygnacje z wystawiania drużyn. W sezonie 2017 do rozgrywek nie przystąpiły aż 62 drużyny z I i II ligi, a zgłosiło się zaledwie 7. Łącznie do zmagań zgłoszono 14 zespołów, bowiem stawkę uzupełniono III-ligowcami. Po zakończeniu tej edycji podjęto decyzję o nieorganizowaniu kolejnych.
Turnieje Final Four Pucharu PZKosz Do uzupełnienia* – oznacza, że 3 najlepsze drużyny awansowały do rozgrywek Pucharu Polski Sezon Zwycięzca Wynik Finalista 3. miejsce Wynik 4. miejsce MVP Źródło2012Śląsk Wrocław83:70BM Węgiel Stal Ostrów WielkopolskiMarcin Kowalski (Śląsk)2012*PBS Bank Efir Energy Krosno83:72AZS WSGK KutnoŚląsk Wrocław86:63Siden Toruń2013*Polfarmex Kutno76:64MOSiR PBS Bank KHS KrosnoBM Slam Stal Ostrów Wielkopolski62:56Spójnia StargardKrzysztof Jakóbczyk (Polfarmex)2014Górnik Wałbrzych91:62SKK SiedlceUTH Rosa RadomPolonia 1912 LesznoPiotr Niedźwiedzki (Górnik)2015Jamalex Polonia 1912 Leszno72:64Decka PelplinAGH Kraków67:62Exact Systems Śląsk Wrocław2016R8 Basket AZS Politechnika Kraków87:51Polkąty Maximus Kąty WrocławskieStomil Olsztyn68:58UKS Chromik ŻaryJakub Załucki (R8 Basket)2017R8 Basket AZS Politechnika Kraków88:85UKS Chromik ŻaryMKK Pyra Poznań84:81Hensfort PrzemyślMichael Hicks (R8 Basket)
Skład najlepszych zawodników turnieju
2014 Rafał Niesobski (Górnik Wałbrzych) Rafał Glapiński (Górnik Wałbrzych) Łukasz Ratajczak (SKK Siedlce) Filip Zegzuła (ACK Rosa Radom) Jacek Łukomski (Polonia 1912 Leszno)
2017 Seid Hajrić (R8 Basket AZS Politechnika Kraków) Marcin Malczyk (R8 Basket AZS Politechnika Kraków) Łukasz Niesobski (Chromik Żary) Mikołaj Walczak (MKK Pyra Poznań) Szymon Jańczak (Hensfort Przemyśl)
W 2015 r. zamiast MVP turnieju wybrano najlepszych zawodników poszczególnych drużyn Final Four: Jamalex Polonia 1912 – Stanferd Sanny Decka – Karol Dębski AGH – Maciej Maj Excat Systems Śląsk – Sebastian Bożenko
Zwycięzcy konkursu rzutów za 3 punkty 2017 – Michael Hicks (R8 Basket AZS Politechnika Kraków)
Zobacz też Puchar Polski w koszykówce mężczyzn Superpuchar Polski w koszykówce mężczyzn Puchar OZKosz Puchar Polski w koszykówce kobiet
Przypisy
Kategoria:Puchar Polski w koszykówce mężczyzn