Hipolit Gawdziński

Hipolit Gawdziński (ur. w Benderach, zm. 9 –11 kwietnia 1940 w Katyniu) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Feliksa i Pauliny z domu Janickiej. W 1900 ukończył w Kiszyniowie Szkołę Realną uzyskując świadectwo maturalne. 1 września tegoż roku został powołany do armii rosyjskiej i skierowany na studia wojskowe. W latach 1900–1903 uczęszczał w Piotrogrodzie do Michajłowskiej Szkoły Artylerii, którą ukończył w stopniu podporucznika. W 1905 został awansowany na porucznika, a w 1909 sztabskapitana. Uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej, za którą otrzymał Order Świętej Anny IV stopnia „Za Męstwo”, Order Świętego Stanisława z mieczami i kokardą, Order Świętego Stanisława III stopnia.

8 lutego 1915 biorąc udział w I wojnie światowej, pod Grodnem został ranny i znalazł się w niewoli niemieckiej. Powrócił z niej dopiero w grudniu 1918.

1 stycznia 1920 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia kapitana artylerii i przydzielony do dyspozycji Generalnego Inspektora Artylerii. 15 lipca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora, w artylerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. Był wówczas dowódcą baterii zapasowej 9 pułku artylerii ciężkiej. 1 września 1921 został zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy 9 pułk artylerii polowej w Białej Podlaskiej.

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 3. lokatą w korpusie oficerów artylerii, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 2 pułku artylerii ciężkiej. Z dniem 15 października 1922 został przeniesiony z 21 pułku artylerii polowej do 27 pułku artylerii polowej we Włodzimierzu Wołyńskim na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 31 marca 1924 został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Po awansie na podpułkownika został zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy 27 pap. W 1925 ukończył kurs dowódców pułków, który trwał 4 miesiące. 31 października 1927 został zwolniony ze stanowiska z równoczesnym przeniesieniem do kadry oficerów artylerii i przeniesieniem służbowym do Powiatowej Komendy Uzupełnień Włodzimierz Wołyński w celu odbycia czteromiesięcznej praktyki poborowej. 26 kwietnia 1928 został przeniesiony do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II. Z dniem 31 października 1928 ostał przeniesiony w stan spoczynku. Mieszkał w Rembertowie w woj. warszawskim zanim wybuchła II wojna światowa. Był żonaty z Moniką z Filipowiczów.

Odchodząc z wojska otrzymał dwie opinie. Dowódca 27 Dywizji Piechoty gen. bryg. Jerzy Wołkowicki napisał – Druga była szefa artylerii OK II płk Konstantego Pilsowskiego –

W czasie kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, 17 września 1939 w Tarnopolu dostał się do niewoli sowieckiej. Początkowo, od 20 do 28 października 1939 przebywał w obozie jenieckim w Putywlu, po czym od listopada tego roku był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 017/2 z 5 kwietnia 1940. Między 9 a 11 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało prawdopodobnie zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 1169, a przy zwłokach znaleziono kalendarz podpisany „Gawdzińska Karolina” – Warszawa, Czerniakow miasto Ogród”, świadectwo szczepienia w Kozielsku 891, na kalendarzu dalszy napis „w razie wypadku proszę zawiadomić Władysława Gardzińskiego ul. Gorzesiewska Nr. 31 m. 6 Warszawa, ponadto wydobyto kartkę na której widniał adres: Karola Gawdzińska, Warszawa, ulica Instytutowa 1. Pochowany został w bratniej mogile, prawdopodobnie drugiej. Na głównej liście Komisji Technicznej PCK, pod numerem 01169 wskazany jako nierozpoznany, a na liście dodatkowej opisany jako Gawdziński Władysław (nr 01169/.). W Archiwum Robla w jednym z pamiętników znalezionych przy szczątkach Adama Solskiego figuruje jako podpułkownik w grupie opisanej jako „Rembertowiacy” (pakiet 0490-34).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Upamiętnienie Wiosną 2022 na Skwerze Ormiańskim przy ul. Powsińskiej w Warszawie, zasadzono 18 dębów i postawiono tablicę pamiątkową z nazwiskami oficerów zamordowanych w Katyniu oraz w Charkowie, wśród których wymieniony jest ppłk Hipolit Gawdziński.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Ludzie urodzeni w Benderach Kategoria:Jeńcy polscy obozu przejściowego w Putywlu Kategoria:Oficerowie 9 Pułku Artylerii Lekkiej (II RP) Kategoria:Oficerowie 27 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze rosyjscy w niewoli niemieckiej w czasie I wojny światowej