Żaglouszek (Laephotis) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 46–77 mm, długość ogona 25–50 mm, długość ucha 8–25 mm, długość tylnej stopy 5,3–9 mm, długość przedramienia 28–41 mm; masa ciała 5–11 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1901 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym O nowym rodzaju i gatunku mroczkowatych, ale pochodzącym ze wschodniej Afryki, opublikowanym na łamach „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) żaglouszek sawannowy (L. wintoni).
Etymologia Laephotis: laiphos ‘żagiel’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNLaephotis stanleyi (S.M. Goodman, T. Kearney, M.M. Ratsimbazafy & Hassanin, 2017)gatunek monotypowyBotswana (Delta Okawango wzdłuż rzeki Gomoti), Zambia (Park Narodowy Kafue) i Zimbabwe (Park Narodowy Mana Pools); być może Mozambik i ZambiaDC: 4,9–5,3 cmDO: 3,4–4,8 cmDP: 3,4–3,9 cmMC: 6,1–6,8 gLaephotis malagasyensis(R.L. Peterson, Eger & L. Mitchell, 1995)afrokarlik drobnygatunek monotypowyendemit Madagaskaru: znany z 4 miejsc wokół masywu Isalo; zakres wysokości: 450–700 m n.p.m.DC: brak danychDO: około 3 cmDP: 3–3,2 cmMC: brak danychLaephotis robertsi (S.M. Goodman, P.J. Taylor, F. Ratrimomanarivo & Hoofer, 2012)afrokarlik madagaskarskigatunek monotypowyendemit Madagaskaru: Anjozorobe-Angavo i Mantadia-Analamazaotra (Park Narodowy Andasibe-Mantadia); zakres wysokości: 900–1300 m n.p.m.DC: 5,3–5,8 cmDO: 3,1–3,5 cmDP: 3,4–3,8 cmMC: brak danychLaephotis wintoniO. Thomas, 1901żaglouszek sawannowygatunek monotypowyśrodkowa Etiopia na południe przez Kenię i Tanzanię do południowej Zambii, rozłącznie w Lesotho i Południowej Afryce; zakres wysokości: 1000–1700 m n.p.m.DC: 5,3–6,4 cmDO: 3,8–5 cmDP: 3,7–4,1 cmMC: 7,7–11 gLaephotis namibensis Setzer, 1971żaglouszek namibijskigatunek monotypowyAfryka Południowa w południowo-zachodniej Namibii i zachodniej Południowej AfryceDC: 4,9–6,5 cmDO: 3,8–4,7 cmDP: 3,6–4 cmMC: 7,8–11 gLaephotis angolensisMonard, 1935żaglouszek angolskigatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Tanzania, południowa Demokratyczna Republika Konga, Zambia, Malawi, południowo-zachodnia Angola, północno-wschodnia Botswana, Zimbabwe i północno-wschodnia Południowa Afryka; zakres wysokości: 800–1700 m n.p.m.DC: 4,6–5,5 cmDO: 3,6–4,7 cmDP: 3–3,9 cmMC: 5–8 gLaephotis kirinyaga Monadjem, B.D. Patterson, Webala & Demos, 2020gatunek monotypowywyżyny Kenii (obie strony Wielkich Rowów Afrykańskich), Uganda (Park Narodowy Wodospadu Murchisona), Etiopia, poza zasięgiem w Senegalu; zakres wysokości: 1155–1700 m n.p.m.DC: 4,6–5,8 cmDO: 2,8–3,7 cmDP: 3–3,4 cmMC: 4–7 gLaephotis matroka(O. Thomas & Schwann, 1905)afrokarlik malgaskigatunek monotypowyendemit Madagaskaru: głównie ograniczony do wschodnich wzgórz; zakres wysokości: 970–1300 m n.p.m.DC: 4,6–5,4 cmDO: 2,8–3,6 cmDP: 2,9–3,5 cmMC: około 9 gcentruj|120pxLaephotis capensis(A. Smith, 1829)afrokarlik przylądkowygatunek monotypowyCzarna Afryka od Gwinei Bissau na wschód do Sudanu i Erytrei, na południe do Południowej Afryki, także wyspy Bioko i ZanzibarDC: 4,4–7,7 cmDO: 2,5–3,8 cmDP: 2,8–3,8 cmMC: 6–9 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Kategoria:Mroczkowate