Partia Europejskich Socjalistów (fr. Parti Socialiste Européen, PSE, ang. Party of European Socialists, PES, niem. Sozialdemokratische Partei Europas, SPE; patrz inne oficjalne nazwy) – europejska partia polityczna, w skład której wchodzą partie socjaldemokratyczne krajów Unii Europejskiej. PES powstała w listopadzie 1992 w wyniku przekształcenia Konfederacji Partii Socjalistycznych (utworzonej w 1974).
Parlament Europejski Tworzy frakcję w Parlamencie Europejskim, od 2009 nosząca nazwę Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów. W Parlamencie Europejskim z ramienia Partii Europejskich Socjalistów zasiada 154 europdeputowanych, co czyni ją drugą pod względem wielkości frakcją polityczną (po Europejskiej Partii Ludowej).
Aktualnym przewodniczącym PES jest od 2022 były premier Szwecji Stefan Löfven.
PES jest organizacją stowarzyszoną z Międzynarodówką Socjalistyczną.
Nazwa alt=|mały|Kolorem czerwonym zaznaczone są kraje w których w koalicji rządowej uczestniczą członkowie PES Polskim tłumaczeniem nazwy ugrupowania jest Partia Europejskich Socjalistów, nazwa w pozostałych językach: Partia Socialiste Europiane – albański Партия на европейските социалисти (Partija na ewropejskite socialisti) – bułgarski Partit dels Socialistes Europeus – kataloński Strana evropských socialistů – czeski Plaid y Sosialwyr Ewropeaidd – walijski De Europæiske Socialdemokrater – duński Sozialdemokratische Partei Europas – niemiecki Páirtí Sóisialach na hEorpa – irlandzki Euroopa Sotsialistlik Partei – estoński Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα (Ewropaïkó Sosialistikó Kómma) – grecki Partido Socialista Europeo – hiszpański Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj – esperanto Europako Alderdi Sozialista – baskijski Parti socialiste européen – francuski Euroopan sosialidemokraattinen puolue – fiński Stranka europskih socijalista – chorwacki Flokkur evrópskra sósíalista – islandzki Partito del Socialismo Europeo – włoski Партија на европскиот социјализам (Partija na ewropskiot socijalizam) – macedoński Partit tas-Soċjalisti Ewropej – maltański Europos socialistų partija – litewski Európai Szocialisták Pártja – węgierski Partij van de Europese Sociaaldemocraten – niderlandzki Sociāldemokrātu grupa Eiropas Parlamentā – łotewski Det europeiske sosialdemokratiske partiet – norweski Partido Socialista Europeu – portugalski Partidul Socialiștilor Europeni – rumuński Партия европейских социалистов (Partija jewropejskich socjalistow) – rosyjski Strany európskych socialistov – słowacki Stranka evropskih socialistov – słoweński Партија европског социјализма (Partija evropskog socijalizma) – serbski Europeiska socialdemokratiska partiet – szwedzki Avrupa Sosyalistler Partisi – turecki
W Europarlamencie thumb|Członkowie PES podczas protestu w Brukseli w 2010. Na translaretnach widoczne logo Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim Reprezentacją Partii Europejskich Socjalistów w Europarlamencie jest Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów. Frakcja zastąpiła dotychczasową grupę Partii Europejskich Socjalistów. Zmiana nazwy wiązała się ze wstępem nowo powstałej włoskiej Partii Demokratycznej.
Obecnym Prezydentem grupy jest Austriak, przedstawiciel Socjaldemokratycznej Partii Austrii, Hannes Swoboda. Zastąpił on na tym stanowisku Martina Schulza, który objął stanowisko Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego.
Liczba deputowanych: 183 (23 czerwca 2009) 186 (18 listopada 2010) 183 (28 marca 2011)
Przewodniczący
Konfederacja Partii Socjalistycznych Wspólnoty Europejskiej PrzewodniczącyPaństwoPartiaOkres sprawowania funkcjiWilhelm DröscherFormer PES President.Socjaldemokratyczna Partia Niemieckwiecień 1974 – listopad 1977Robert PontillonPartia Socjalistycznastyczeń 1978 – marzec 1980Joop den Uyl (1980–1987)Partia Pracymarzec 1980 – maj 1987Vítor ConstâncioPartia Socjalistycznamaj 1987 – styczeń 1989Guy Spitaels (1989–1992) (Walonia)Partia Socjalistycznaluty 1989 – maj 1992
Partia Europejskich Socjalistów PrzewodniczącyPaństwoPartiaOkres sprawowania funkcjiWilly Claes (Flandria)Partia Socjalistycznalistopad 1992 – październik 1994Rudolf ScharpingSocjaldemokratyczna Partia Niemiecmarzec 1995 – maj 2001Robin CookPartia Pracymaj 2001 – kwiecień 2004Poul Nyrup Rasmussen (2004–2011)Socjaldemokracja24 kwietnia 2004 – 24 listopada 2011Sergej StaniszewBułgarska Partia Socjalistyczna24 listopada 2011 – 14 października 2022Stefan LöfvenSzwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotniczaod 14 października 2022
Partie Partie członkowskie PES Partiami członkowskimi są socjalistyczne i socjaldemokratyczne partie krajów członkowskich Unii Europejskiej i Norwegii:
PaństwoPartiaLDSozialdemokratische Partei Österreichs (Socjaldemokratyczna Partia Austrii) 7 (Flandria) (Walonia)Socialistische Partij Anders (Partia Socjalistyczna)Parti Socialiste (Partia Socjalistyczna) 34 Българска социалистическа партия (Bułgarska Partia Socjalistyczna) 6 Κινήμα Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ (Ruch na rzecz Socjaldemokracji – EDEK)Česká Strana Sociálně Demokratická (Czeska Partia Socjaldemokratyczna) 2Socialdemokraterne (Socjaldemokracja) 5Sotsiaaldemokraatlik Erakond (Estońska Partia Socjaldemokratyczna) 3Suomen Sosialidemokraattinen Puolue (Socjaldemokratyczna Partia Finlandii) 3Parti Socialiste (Partia Socjalistyczna) 31Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (Panhelleński Ruch Socjalistyczny) 8Partido Socialista Obrero Español (Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza) 24Partij van de Arbeid (Partia Pracy) 7Irish Labour Party (Irlandzka Partia Pracy) 1Lietuvos Socialdemokratų Partija (Litewska Partia Socjaldemokratyczna) 2Lëtzebuerger Sozialistesch Arbechterpartei (Luksemburska Socjalistyczna Partia Robotnicza) 1Partit Laburista (Partia Pracy) 3Sozialdemokratische Partei Deutschlands (Socjaldemokratyczna Partia Niemiec) 23Arbeiderpartiet (Partia Pracy)Nowa LewicaUnia Pracy 6 Partido Socialista (Partia Socjalistyczna) 12Partidul Social Democrat (Partia Socjaldemokratyczna) 12SMER – Sociálna Demokracia (Kierunek – Socjalna Demokracja) 3Socialni Demokrati (Socjaldemokraci) 1Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti(Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza) 5Magyar Szocialista Párt (Węgierska Partia Socjalistyczna)Magyarországi Szociáldemokrata Párt (Socjaldemokratyczna Partia Węgier) 9 Labour Party (Partia Pracy) 19 ()Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre(Socjaldemokratyczna Partia Pracy)Partito Democratico (Partia Demokratyczna)Partia Demokratyczna powstała w 2007 z połączenia dwóch partii socjaldemokratycznych: Socialisti Democratici Italiani (Włoscy Demokratyczni Socjaliści) i Democratici di Sinistra (Demokraci Lewicy). Zarówno SDI, jak i DS należały do Partii Europejskich Socjalistów.Partito Socialista Italiano (Włoska Partia Socjalistyczna) 13 Słowacka partia Kierunek – Socjalna Demokracja (sł. SMER – sociálna demokracia) została zawieszona w prawach członka PES w październiku 2006.
Do klubu PES w Parlamencie Europejskim należeli także trzej posłowie Socjaldemokracji Polskiej oraz jeden niezależny eurodeputowany z włoskiego Drzewa Oliwnego. Partie te nie są jednakże partiami członkowskimi Partii Europejskich Socjalistów.
Partie stowarzyszone z PES Partiami stowarzyszonymi z PES są socjalistyczne i socjaldemokratyczne partie z niektórych krajów członkowskich oraz pozostałych państw europejskich:
PaństwoPartiaPartia Socialiste e Shqipërisë (Socjalistyczna Partia Albanii)Socijaldemokratska Partija Bosne i Hercegovine (Socjaldemokratyczna Partia Bośni i Hercegowiny)Партия Български Социалдемократи (Bułgarska Partia Socjaldemokratyczna)Демократска Партија социјалиста Црне Горе (Demokratyczna Partia Socjalistów Czarnogóry)Социјалдемократска Партија Црне Горе (Socjaldemokratyczna Partia Czarnogóry)Socijal Demokratska Partija Hrvatske (Socjaldemokratyczna Partia Chorwacji)Samfylkingin (Sojusz)Vetëvendosje (Samostanowienie)Социјалдемократски Сојуз на Македонија (Socjaldemokratyczny Związek Macedonii)Partidul Democrat din Moldova (Demokratyczna Partia Mołdawii)Демократска Странка (Partia Demokratyczna)Parti Socialiste Suisse/Sozialdemokratische Partei der Schweiz/Partito Socialista Svizzero (Socjaldemokratyczna Partia Szwajcarii)Cumhuriyet Halk Partisi (Republikańska Partia Ludowa)Halkların Demokratik Partisi (Ludowa Partia Demokratyczna)
Partie o statusie obserwatora Partie-obserwatorzy to lewicowe partie z pozostałych krajów europejskich, a także z Azji i Afryki:
PaństwoPartiaPartit Socialdemòcrata (Partia Socjaldemokratyczna)Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն (Armeńska Federacja Rewolucyjna)Cumhuriyetçi Türk Partisi (Turecka Partia Republikańska)الحزب المصرى الديمقراطى الاجتماعى (Egipska Partia Socjal-Demokratyczna)ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველო (Gruzińskie Marzenie – Demokratyczna Gruzja)העבודה (Partia Pracy)מרצ (Energia)Latvijas Sociāldemokrātiskā Strādnieku Partija (Łotewska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza)Sociāldemokrātiskā Partija „Saskaņa” (Socjaldemokratyczna Partia „Zgoda”)الاتحاد الاشتراكي للقوات الشعبية (Socjalistyczna Unia Sił Ludowych)حركة التحرير الوطني الفلسطيني (Palestyński Ruch Wyzwolenia Narodowego)22px San MarinoPartito dei Socialisti e dei Democratici (Partia Socjalistów i Demokratów)التكتل الديمقراطي من أجل العمل والحريات (Demokratyczne Forum na rzecz Pracy i Wolności)
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna witryna internetowa PES
Kategoria:Europejskie partie i ugrupowania Kategoria:Partie socjalistyczne i socjaldemokratyczne w Europie