Mazaceae – rodzina roślin należąca do rzędu jasnotowców (Lamiales). Do rodziny zalicza się cztery rodzaje z 44 gatunkami, z czego większość należy do rodzaju mazus Mazus (pozostałe trzy obejmują cztery gatunki). Przedstawiciele tej rodziny występują w rejonie Tybetu, we wschodniej Azji, na obszarach górskich w Malezji i Nowej Gwinei, w południowo-wschodniej Australii oraz na Nowej Zelandii. Znaczenie użytkowe jako okrywowe rośliny ozdobne mają gatunki z rodzaju Mazus, zwłaszcza mazus rozłogowy M. reptans. Lancea thibetica jest używana jako narkotyk w Kaszmirze. W Europie, także w Polsce, uprawiane bywają gatunki z rodzaju mazus MazusBeata Grabowska, Tomasz Kubala. Encyklopedia bylin, tom II. Poznań, Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 581, 2012.. thumb|Kwiat Mazus pumilus

Morfologia Pokrój Rośliny zielne – jednoroczne i byliny, rozłogowe, o łodydze kanciastej, czworobocznej. Liście Naprzeciwległe (rzadko skrętoległe), pojedyncze, czasem klapowane, ząbkowane lub piłkowane na brzegu. Kwiaty Wyrastają pojedynczo w kątach liści lub zebrane są w szczytowe lub wyrastające z kątów liści wierzchotki. Kwiaty są obupłciowe i silnie grzbieciste. Kielich zrosłodziałkowy, z 5 ząbkami, czasem tworzącymi dwie wargi. Korona kwiatu rurkowata lub dwuwargowa (dolna warga bardzo silnie rozwinięta powstaje z trzech łatek, górna z dwóch), rzadko kwiaty wyposażone są także w ostrogę. Pręciki dwa lub cztery, jeśli cztery to dwa dłuższe. U nasady ich wolnych nitek znajdują się miodniki. Zalążnia górna, z dwóch zrośniętych owocolistków, jest jednokomorowa. Znamię zwykle dwułatkowe. Owoce Jagodopodobne torebki zamknięte w powiększającym się i trwałym podczas owocowania kielichu.

Systematyka Ze względu na podobieństwo morfologiczne do wielu innych przedstawicieli rzędu jasnotowców pozycja systematyczna tych roślin pozostawała długo niejasna. Włączane były do rodziny Phrymaceae, od których jednak różnią się chemizmem. Badania genetyczne wykazały także, że Mazaceae stanowią grupę siostrzaną dla kladu obejmującego rodziny: Phrymaceae, paulowniowate Paulowniaceae i zarazowate Orobanchaceae. Wyodrębnione zostały w osobną rodzinę w systemie APG IV z 2016.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Podział na rodzaje według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Dodartia L. Lancea J. D. Hooker & Thompson Mazus Loureiro – mazus Puchiumazus Bo Li, D.G.Zhang & C.L.Xiang

Przypisy

Kategoria:Mazaceae