Piotr Perkowski

thumb|Grób Piotra Perkowskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Piotr Perkowski (ur. w Oweczaczach w dzisiejszym obwodzie winnickim na Ukrainie, zm. 12 sierpnia 1990 w Otwocku) – polski kompozytor i pedagog, organizator życia muzycznego.

Życiorys Studiował kompozycję u Romana Statkowskiego w Konserwatorium w Warszawie i prywatnie u Karola Szymanowskiego (1923–1925). Po uzyskaniu dyplomu kontynuował studia w Paryżu pod kierunkiem Alberta Roussela (1926–1928), a za namową Ignacego Paderewskiego podjął też studia w Szkole Nauk Politycznych (École des Sciences Politiques) w latach 1927–1929. W 1926 założył Stowarzyszenie Młodych Muzyków Polaków w Paryżu, którego był prezesem do 1930.

Po powrocie do kraju w 1930 został dyrektorem Towarzystwa Przyjaciół Muzyki Symfonicznej w Warszawie i wiceprezesem (do 1939) polskiej sekcji Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej. Od 1931 zasiadał też w Zarządzie Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich. W latach 1936–1939 był dyrektorem Konserwatorium Muzycznego Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego w Toruniu oraz dyrektorem i wiceprezesem Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego w Toruniu. W 1946 został jego honorowym członkiem.

Lata okupacji niemieckiej spędził w Warszawie, działając w ruchu oporu. Uczestniczył w powstaniu warszawskim pod ps. „dr Puławski”, a po kapitulacji utworzył Polnisches Rotes Kreuz Transportgruppe w celu ewakuowania z Warszawy młodzieży walczącej w AK, rannych i chorych.

Po zakończeniu wojny został dyrektorem Departamentu Muzyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki oraz przewodniczącym Głównej Komisji Weryfikacyjnej dla Muzyków. W latach 1945–1951 i 1954–1971 był profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie, od 1964 również kierownikiem Katedry Kompozycji. Od 1951 do 1954 był profesorem i dziekanem Wydziału Instrumentalnego oraz Teorii Muzyki i Kompozycji Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej we Wrocławiu. Jego uczniami byli m.in. Tadeusz Baird, Piotr Moss, Tadeusz Natanson, Zbigniew Rudziński, Jerzy Maksymiuk, a uczennicą Jadwiga Szajna-Lewandowska, jak i żona kompozytora, Ewa z domu Moser (córka Wandy Moser, siostry Juliana Marchlewskiego), późniejszego dra biologii, genetyka i archeologa, znawczyni religii prasłowiańskich, którą poznał w kierowanym przez siebie Konserwatorium w ToruniuT. Kobierzycki. „Osobowość twórcza Piotra Perkowskiego (Czyli co stało się 8 kwietnia 1924 roku w Konserwatorium w Warszawie?)” w: Piotr Perkowski. Życie i dzieło (redaktor naukowy prof. Marian Borkowski, redaktor tomu ad Alicja Gronau-Osinska), UMFC Warszawa 2003, s. 157–177; s. 23.. Od 1971 był na emeryturze.

Równolegle do pracy pedagogicznej był dyrektorem i kierownikiem artystycznym Filharmonii Krakowskiej (1949–1951) i Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach (1956–1957). Współorganizował i został pierwszym prezesem (1945–1948) Związku Kompozytorów Polskich, a także Krakowskiego Towarzystwa Operowego (1954–1956), działał przy organizacji Filharmonii Wrocławskiej (1957–1961).

Pełnił wiele funkcji społecznych. Działał jako prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego (1959–1965). Będąc przewodniczącym sekcji Karola Szymanowskiego, przyczynił się do zebrania pamiątek po kompozytorze i wykupienia willi „Atma”, przeznaczonej na muzeum. Był wiceprezesem Stowarzyszenia Autorów ZAiKS (1959–1965). W latach 1971–1973 i 1975–1977 pełnił funkcję prezesa Oddziału Warszawskiego ZKP. W 1966 był przewodniczącym jury Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu. Od 1962 członek jury Nagrody Ministerstwa Obrony Narodowej i Rady Artystycznej Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego. Od 1973 wchodził w skład Rady Programowej Muzyki przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. Był członkiem Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego (1983–1987).

Na kształtowanie idiomu Perkowskiego duży wpływ miała muzyka Karola Szymanowskiego i francuskich postimpresjonistów. Jego styl jest tradycyjny, wierny prymatowi linii melodycznej. We wcześniejszych utworach można odnaleźć emocjonalną powściągliwość i subtelną, poetycką atmosferę, zaś późniejsze kompozycje często wykorzystują rytmikę i melodykę typową dla polskiej muzyki ludowej. Takie utwory jak Nokturn na orkiestrę i Koncert skrzypcowy nr 2 łączą w sobie typowo polską głębię emocjonalną z muzyką programową. Kilka jego kompozycji zaginęło podczas II wojny światowej.

Zmarł w Otwocku, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A3 tuje-1-39)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..

Wybrane odznaczenia, odznaki i nagrody (na podstawie Encyklopedii muzycznej PWM)

Ordery i odznaczenia 1930 – Złoty Krzyż Zasługi 1939 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 1944 – Krzyż Walecznych (zweryfikowane w 1967) 1944 – Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (zweryfikowane w 1967) 1949 – Order Sztandaru Pracy II klasy. 1955 – Medal 10-lecia Polski Ludowej 1960 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski 1976 – Order Sztandaru Pracy I klasy 1978 – Medal ZAiKS-u 1984 – Medal 40-lecia Polski LudowejUznanie dla twórców kultury/w/Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, s. 1–2. Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”

Odznaki 1938 – Złoty Wawrzyn Akademicki 1963 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 1963 – Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” 1966 – Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego 1969 – Honorowa Odznaka ZAiKS-u 1981 – Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” 1988 – Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej”

Nagrody 1931 – I nagroda we Lwowie za Swaty 1932 – I Nagroda na konkursie Wielkopolskiego Związku Kół Śpiewaczych w Poznaniu za Oratorium I.J. Paderewskiemu w hołdzie 1948 – nagrody ZKP i MKiS za Rzeki 1949 – pierwszy laureat nagrody ZKP 1950 – Nagroda Muzyczna Ziemi Krakowskiej 1954 – Nagroda Muzyczna m. Krakowa 1955 – nagroda MKiS za Suitę weselną 1955 – nagrody ZKP i MKiS za utwór Karolowi Szymanowskiemu 1955 – nagroda ZKP za pieśń W imionniku 1965 – Nagroda Muzyczna m. stołecznego Warszawy 1966 – Nagroda MKiS za działalność artystyczną w dziedzinie muzyki 1967 – Nagroda Muzyczna Prezesa Rady Ministrów za twórczość artystyczną dla dzieci i młodzieży 1968 – Nagroda MKiS za działalność artystyczną w dziedzinie muzyki 1990 – Nagroda Fundacji Kultury Polskiej

Ważniejsze dzieła

a także utwory kameralne, fortepianowe, utwory na instrument solowy w towarzyszeniem fortepianu, utwory wokalno-instrumentalne i wokalne – w tym cykle pieśni, m.in. Uty japońskie (1924) i Niebo w ogniu (1970) oraz muzyka ilustracyjna do spektakli teatralnych i słuchowisk radiowych. Jest także kompozytorem muzyki do filmów dokumentalnych i fabularnych: Rycerze mroku (wraz z Marianem Neuteichem; reż. Bruno Bredschneider, Stefan Szwarc, 1932) i Żołnierz zwycięstwa (reż. Wanda Jakubowska, 1953).

Przypisy

Bibliografia Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja 2, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 999–1000

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Laureaci Dorocznej Nagrody Związku Kompozytorów Polskich Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Urzędnicy ministerstw Polski Ludowej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Zmarli w 1990