Huayan

Huayan (Kwiatowa Girlanda; 華嚴 pinyin Huáyán; kor. Hwaeom 화엄; jap. 華厳宗 Kegon-shū; ) – chińska szkoła buddyjska (chiń. zong 宗) odwołująca się do intelektu (tak jak i tiantai), powstała około VI wieku w Chinach (nie ma jej odpowiednika w Indiach). Szkoła ta rozwijała się w Chinach od lat 500. do połowy lat 800. Idee szkoły miały wielki wpływ na teorię i praktykę szkoły chan w Chinach.

Nauki szkoły zostały przeniesione do Korei, gdzie była znana jako Hwaŏm oraz do Japonii – Kegon-shū.

Historia szkoły Powstanie szkoły Szkoła powstała w związku z Sutrą Awatamsaka, potężnym dziełem, które wg legendy zostało wygłoszone przez Buddę natychmiast po jego oświeceniu. Ponieważ zawartość sutry była tak głęboka i zawiła, słuchacze niczego z niej nie zrozumieli, gdyż byli niezdolni do pojęcia jej filozoficznych implikacji. W związku z tym Budda zmienił taktykę i zaczął głosić prostsze sutry związane z hinajanąKenneth Ch'en. Buddhism in China. Str. 313.

Pierwszym tekstem związanym z Sutrą Awatamsaką jest zapewne 1-zwojowa mała sutra przetłumaczona przez Lokakszemę jako Dousha jing pomiędzy 147 a 186 rokiem w LuoyanguZnajduje się ona w kanonach buddyjskich: K (koreański kanon z Haein sa) 90, T (japoński kanon Taishō Shinshū Daizōkyō) T 280, H (Koreańskie nowoczesne tłumaczenia Han’gul taejanggyong kanhaeng mongnok) 273.

Już wcześniej istniała w Chinach szkoła nazwana dilun, która wiązała się z komentarzem do rozdziału tej sutry poświęconemu dziesięciu etapom w rozwoju bodhisattwy. Znajdował się on w 8 zwoju (chiń. quan) z pierwszego 60-zwojowego tłumaczenia tej sutry na język chiński, dokonanego przez Buddhabhadrę w pomiędzy 30 kwietnia 418 a 5 lutego 420 r. w klasztorze Daochang w YangzhouKenneth Ch'en. Buddhism in China. Str. 314Lewis R. Lancaster. The Korean Buddhist Canon: A Descriptive Catalogue. Str. 43. Jeszcze wcześniej, bo pomiędzy 388 a 407 r., powstało tłumaczenie tylko części zatytułowanej „Gandavyūha” dokonane przez Shengjiana w Henan Guo. Ta sama część tekstu została ponownie przetłumaczona w 685 r. przez Diwakarę w klasztorze Xitai. Kolejne, tym razem 80-zwojowe, tłumaczenie pojawiło się w VIII wieku i było dziełem Śikszanandy wykonanym w klasztorze Foshouji w Luoyangu pomiędzy 695 a 5 listopada 699. Trzecim tłumaczeniem był 40-zwojowy przekład Pradźni dokonany pomiędzy 795 a 16 marca 798. Ten ostatni przekład zasadniczo składa się tylko z części zatytułowanej „Gandavyūha”, która opisuje wędrówki Sudhany od jednego nauczyciela do drugiego w poszukiwaniu prawdyKenneth Ch'en. Buddhism in China. Str. 313, 314Wszystkie te tłumaczenia znajdują się buddyjskich kanonach. Odpowiednio: 1. K 79, T 278, H 274. 2. K 102, T 294, H 287. 3. K 104, T 295, H 288. 4. K 80, T 279, H 272. 4. K 1262, T 293, H 286.

Patriarchowie i ważni nauczyciele mały| Trójca czcigodnych huayan. Rzeźba na skale Dazu na górze Baoding W tradycji huayan utrzymuje się przekonanie, że Dixin Dushun (557-640, 帝心杜順) (znany także jako Fashun) był pierwszym patriarchą huayan i gdy podjął nauczanie, wyznawcy dilun masowo zostali jego uczniami. Jego uczniem od 12 roku życia był Zhiyan, którego Dushun wziął do klasztoru Zhixiang i przekazał jego edukację swojemu starszemu uczniowi.

Za drugiego patriarchę uchodzi Yunhua Zhiyan (602-668, 智儼). Z klasztoru Yunhua uczynił platformę do wygłaszania mów na temat Sutry Awatamsaki. W wieku 26 lat napisał szeroki komentarz do sutry Souxuan ji (pol. Dociekliwe zapiski o głębokościach [„Sutry Awatamsaki”]. Następnie porzucił wspólnotę klasztorną i udał się na wędrówkę po Chinach. Prawie nic nie wiadomo o jego trzydziestu następnych latach. Ponownie pojawił się dopiero pod koniec swojego życia. Koniec jego życia przyniósł mu uznanie. W ciągu ostatnich dziesięciu lat swojego życia napisał dwie swoje najważniejsze prace: Wushi yao wenda (pol. Pięćdziesiąt zasadniczych pytań i odpowiedzi) oraz Kongmu zhang (Różności huayan)Peter N. Gregory. Tsung-mi and the Sinification of Buddhism. Str. 11.

Jego uczniem był Xianshou Fazang (643-712, (賢首法藏), który jest uznawany a trzeciego patriarchę szkoły. Fazang studiował u Zhiyana do 628 r. Jest także czczony jako właściwy założyciel szkoły, gdyż usystematyzował jej doktryny. Za jego życia szkoła ta cieszyła się wielką popularnością. Sam Fazang cieszył się wsparciem ze strony cesarzowej Wu Zetian.

Czwartym patriarchą jest Qingliang Chengguan (738-839, 澄觀).

Piątym patriarchą szkoły jest Guifeng Zongmi (780-841, 圭峰宗密). Guifeng jest równocześnie 11 patriarchą chanu w swojej liniiKenneth Ch'en. Buddhism in China. Ss. 314-316.

Bardzo ważną postacią dla rozwoju szkoły był Li Tongxuan (李通玄, 635?-730). Jego praca Huayan lun (華嚴論) była bardzo popularnym i długim komentarzem do sutry.

Dzieje szkoły mały| Fragment klasztoru Huayan w Datong Historię tej szkoły tworzy się zazwyczaj opisując działalność jej pięciu patriarchów.

Na powstanie szkoły największy wpływ miało przetłumaczenie na j. chiński sutry przez Buddhabhadrę w latach 418-420. Sutra ta cieszyła się wielkim powodzeniem, w związku z tym wywarła również olbrzymi wpływ na społeczność buddyjską. W związku z nią zaczęły powstawać działania o charakterze kultowym, w tym rytuały religijne, festiwale wegetariańskie, śpiewy, kopiowanie sutry itp. Tekst ten wpłynął również na wyobraźnię artystów, bowiem rozpoczęto tworzenie rzeźb i malowideł przedstawiających kosmicznego buddę sutry - Wajroczanę znanego także jako Mahawajroczana, Budda Wielkiego Oświecenia.

Twórcą podstaw szkoły był Dixin Dushun. Jego praca Fajie guanmen (chiń. 法界觀門, Wgląd w dharmadhatu) wywarła olbrzymi wpływ na późniejszy rozwój szkoły. Wprowadził nowe pojęcia: zasadę (noumen) (chiń. li) oraz fenomen (chiń. shi). Również odszedł od negatywnych implikacji nauk o pustce (skr. Śunjata) odziedziczonych z buddyzmu indyjskiego. Zastąpił „pustkę” przez „zasadę”, a „formę” przez „fenomen”. Był to wyraźny krok w ewolucji pojęcia pustki w kierunku bardziej afirmującego dialogu. Dushun objaśniał te trzy „wnikliwości” przy pomocy „dziesięciu bram”. Oba te terminy (li i shi) zyskały w późniejszej myśli huayan rangę podstawowych pojęćPeter N. Gregory. Tsung-mi and the Sinification of Buddhism. Str. 6, 7.

Uczeń Dushuna Zhiyan (602-668) przejął po swoim nauczycielu owe „trzy wnikliwości”, które wyjaśniał przy pomocy „dziesięciu głębokości” czy też „gruntowności” (chiń. shixuan), które z kolei wykorzystał Fazang (643-712), aby opisać zawartość oświecenia Buddy. Z kolei Chengguan (738-839) wykorzystał „dziesięć gruntowności” jako przykład charakterystycznej dla huayan nauki o niepowstrzymanym wzajemnym przenikaniu się fenomenów (chiń. shishi wu’ai)Peter N. Gregory. Tsung-mi and the Sinification of Buddhism. Str. 7. Dzięki jego działalności - jego nauczaniu i komentarzom do sutry - szkoła cieszyła się wówczas olbrzymią popularnością. W 796 r. został zaproszony przez cesarza Dezonga do Chang’anu, gdzie wziął udział w nowym tłumaczeniu sutry przez PradźnięKenneth Ch'en. Buddhism in China. Str. 315.

Zasadniczo do patriarchy szkoły tiantai Zhanrana (711-782), szkoła huayan była uważana za najwyższe i najbardziej logicznie zaawansowane wyrażenie buddyjskiej filozofii. Działalność Zharana wypromowała szkołę tiantai na najwyższą pozycjęDaisaku Ikeda. The Flower of Chinese Buddhism. Str. 151.

Aby prawidłowo zobaczyć historię szkoły huayan, trzeba podkreślić, że zasadniczo do mniej więcej połowy VIII wieku „szkoła huayan” (chiń. huayan zong) i jej linia przekazu w ogóle nie istniały. Sutra Awatamsaki była tekstem czytanym przez wielu buddystów, w tym mistrzów chan, i wszyscy wyciągali z niej takie idee, które wspierały ich własne cele i dążenia. To, co nazywamy szkołą huayan ukształtowało się dopiero w VIII wieku. Wyszukano wtedy osoby szczególnie związane z pewną wykładnią idei sutry i stworzono zestaw patriarchów. Te działania miały charakter ekskluzywny, nie zdecydowano się włączyć do linii przekazu dawnych mnichów związanych z tą sutrąRobert M. Gimello. „Early Hua-yen, Meditation, and Early Ch'an: Some Preliminary Considerations”. [w:] Red. Whalen Lai, Lewis R. Lancaster. Early Ch'an in China and Tibet. Str. 160.

Kojma Taizan - badacz japoński - twierdzi, że istniały dwa odłamy szkoły, które powstały w dwu miejscach szczególnie związanych z historią szkoły: były to góry Zhongnan (obok Chang’anu) i Wutai. Mnisi z góry Wutai podkreślali powstanie natury i brak przeszkód pomiędzy zasadą i fenomenem, natomiast mnisi z góry Zhongnan podkreślali brak przeszkód między fenomenami. Zhiyan i Fazang należeli do odłamu Zhongnan. Obie tradycje zostały połączone przez Chengguana, który przebywał zarówno na Zhongnan jak i Wutai.

W 808 r. rozpoczął wykłady o sutrze w Luoyangu piąty patriarcha szkoły - Zongmi (780-841). Chociaż był patriarchą tej szkoły, nigdy nie godził się na podporządkowanie szkoły chan szkole huayan. Poddał gruntownej rewizji pogląd szkoły huayan na temat „nagłych nauk”, który podporządkowywał chan, i wprowadził nowe pojęcie „nagłości”, które chan wyzwalałoPeter N. Gregory. Tsung-mi and the Sinification of Buddhism. Str. 52, 53.

Olbrzymim ciosem dla szkoły stał się okres 840-846, w którym doszło do olbrzymich prześladowań buddyzmu zapoczątkowanych przez dekret cesarza Wuzonga, w którym ogłosił, że wszelkie obce religie muszą zniknąć z chiń.Były co najmniej dwie tego przyczyny; pierwsza - cesarz był taoistą, druga - był w poważnych długach, więc złupienie klasztorów buddyjskich było dla niego dobrym rozwiązaniem. Zniszczono wtedy około 45000 klasztorów. Buddyzm chiński właściwie nie podniósł się po tym uderzeniu, chociaż szkoła chan i Szkoła Czystej Krainy wyszły praktycznie bez większych strat. Szkoła huayan zależała niemal całkowicie od rządowych dotacji, więc ta wielka tradycja załamała się po prześladowaniach i szkoła ta zasadniczo zniknęła z terenu Chin.

W pewnej mierze szkoła ta ożywiła się pod wpływem neokonfucjanistów po XI wieku w okresie Song. Działali wtedy tacy przedstawiciele szkoły jak Daoting, Shihui, Xidi i Guanfu. Jednak głównie zajmowali się komentowaniem prac patriarchów, niż wytyczaniem nowych dróg dla rozwoju szkoły huayan.

Renesans buddyzmu na przełomie XVI i XVII w. zaczął się od odrodzenia szkół doktrynalnych, takich jak tiantai, huayan i faxiang. W okresie Ming rząd zaczął wspierać publiczne wykłady wygłaszane przez uczonych mnichów, którzy przechowali w publicznych klasztorach egzegetyczne tradycje tekstów buddyjskich. Mnisi zaczęli masowo brać udział w wykładach poświęconych takim tekstom jak Sutra Awatamsaki, Sutra lotosu, Lankavatara czy Sutra SercaJiang Wu. Enlightenment in Dispute. Str. 25. Pojawili się wówczas tacy mnisi związani z tradycją huayan jak Kongyin Zhencheng (1547-1617), Yijiang Zhenfeng (1501-1572), Xifeng Shen i Shou’an Zhong. Wszyscy oni studiowali w Pekinie. Z kolei mnich Lu’an Putai z klasztoru Da Xinglong, chociaż był skupiony na naukach huayan, studiował również doktrynę faxiang u Cao’ana Weng’ao. Uczniem Lu’ana (Lushana) w Pekinie był Wuji Mingxin (1512-1574), który powrócił potem do klasztoru Bao’en w Nankinie, gdzie jego najlepszymi uczniami stali się Hanshan Deqing i Xuelang Hong’en (1545-1608)Jiang Wu. Enlightenment in Dispute. Str. 26.

Xuelang stał się później najsłynniejszym mistrzem chan w rejonie Jiangnanu, specjalizującym się w doktrynie huayan (ale promował także nauki szkoły faxiang). Zestawił on osiem zasadniczych tekstów szkoły faxiang i wydał jako Xiangzong bayao (Osiem zasadniczych tekstów jogaczary), które ożywiły studia nad tą nieistniejącą już szkołą. Był czczony jako patriarcha, który zrewitalizował szkołę huayan. Jego nauki były kontynuowane przez takich uczniów jak Yiyu Tongrun (1565-1624), Cangxue Duche (1588-1656), Tairu Minghe (1588-1640) i Gaoyuan Mingyu.