Eduard Caudella (ur. w Jassach, zm. 15 kwietnia 1924 tamże) – rumuński kompozytor, skrzypek, dyrygent i pedagog.
Jeden z czołowych reprezentantów rumuńskiego romantyzmu. Autor pierwszej rumuńskiej opery narodowej. Nauczyciel George’a Enescu.
Życiorys Pierwszych lekcji muzyki udzielał mu ojciec – Francisco Caudella (1812–1868), wiolonczelista, kompozytor i dyrektor konserwatorium w Jassach. W latach 1853–1857 i 1859–1860 studiował grę na skrzypcach w Berlinie u Huberta Riesa. Następnie kontynuował studia w Paryżu u Lamberta Massarta i Jean-Delphina Alarda (1857–1858) oraz we Frankfurcie nad Menem u Henriego Vieuxtempsa (1857 i 1860–1861).
W początkowym okresie kariery dużo koncertował w Rumunii i za granicą. Był także aktywnym komentatorem życia muzycznego, piszącym dla wielu rumuńskich wydawnictw. Opracował wiele zbiorów i aranżacji muzyki ludowej. Odegrał istotną rolę w rozwoju artystycznym młodego George’a Enescu. Powołał do życia orkiestrę konserwatorium w Jassach i objął stanowisko jej głównego dyrygenta.
Twórczość W swojej twórczości, afirmującej wartości muzyki okresu romantyzmu, akcentował silne związki z rumuńskim folklorem i narodową tożsamością. W praktyce idee te przejawiały się głównie w zastosowaniu romantycznych środków techniki kompozycyjnej oraz wykorzystaniu rumuńskich skal ludowych. W swoich kompozycjach korzystał ze swobodnych, rapsodycznych struktur, które nazwał fantazjami, zawierającymi elementy programowe i patriotyczne. Cechy te są wyraźnie widoczne w jego utworach symfonicznych i w operze Petru Rareș, uznawanej za pierwszą rumuńską operę narodową.
Caudella był czołowym kompozytorem rumuńskim II połowy XIX w. Współcześnie zaliczany jest do klasyków dziewiętnastowiecznej rumuńskiej szkoły narodowej.
Ważniejsze kompozycje (na podstawie materiałów źródłowych) Utwory sceniczne Olteanca, opera komiczna w 3 aktach, libretto George Bengescu-Dabija, 1880 Hatmanul Baltag, opera w 3 aktach, libretto Iacob Negruzzi i Ion Luca Caragiale, 1882 Beizadea Epaminonda, opera komiczna w 3 aktach, libretto Iacob Negruzzi, 1883 Dorman, sau Dacii și Romanii, opera w 3 aktach, libretto Alexandru Suțu i Theodor Aslan, 1886 Petru Rareș, opera historyczna, libretto Theobald Rehbaum, 1900 Advărul și minciuna, poemat alegoryczny, libretto Matilda Cugler-Poni, 1907 oraz operetki, wodewile, melodramaty, muzyka teatralna.
Utwory orkiestrowe Fantesie română, op. 1, 1868 Reântoarcerea în patrie, fantazja koncertująca na skrzypce i orkiestrę, 1896 După cinzeci de ani, fantazja na orkiestrę, 1896 Amintiri din Capați, fantazja na orkiestrę, 1907 Uwertura Moldova, 1913 Koncert skrzypcowy, g-moll, 1915 Concertino na skrzypce i orkiestrę, 1918 Din vremurile cele bune, fantazja na orkiestrę, 1919
Utwory kameralne i instrumentalne Fantasie-caprice na fortepian 1891 Doina na fortepian, 1910 Kwintet fortepianowy, 1912 Kwartet fortepianowy, 1914 Iubire și frăție, fantazja na skrzypce i fortepian, 1915 Impresii na fortepian, 1916
oraz 30 pieśni solowych, pieśni chóralne
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kompozytorzy romantyzmu Kategoria:Ludzie urodzeni w Jassach Kategoria:Rumuńscy dyrygenci Kategoria:Rumuńscy kompozytorzy operowi Kategoria:Rumuńscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Rumuńscy skrzypkowie Kategoria:Urodzeni w 1841 Kategoria:Zmarli w 1924