thumb|240px|Fotografia z 1992 Friedrich Christian Delius (ur. 13 lutego 1943 w Rzymie, zm. 30 maja 2022 w Berlinie) – niemiecki pisarz

Życiorys Friedrich Christian Delius urodził się w 1943 w Rzymie. Jego ojciec był pastorem w kościele ewangelickim. Friedrich był najstarszym z czwórki rodzeństwa. Młodość (lata 1944–1958) spędził w miasteczku Wehrda w landzie Hessen (Hesja). W 1963 w gimnazjum w Korbach zdał maturę. W latach 1963–1970 studiował zarówno na Uniwersytecie Technicznym w Berlinie, jak i na Wolnym Uniwersytecie Berlińskim. W 1971 zakończył studia pracą doktorską pod opieką Waltera Höllera pod tytułem „Der Held und sein Wetter” („Bohater i jego pogoda”) uzyskując stopień doktora filozofii. Od 1970 do 1973 pracował jako korektor w wydawnictwie Klausa Wagenbacha, następnie (1973–1978) w wydawnictwie Rotbuch (również jako korektor). Od 1978 skupia swoją działalność wyłącznie na pisaniu.

Delius już w latach 60. zaczynał od utworów lirycznych i krótkich tekstów satyrycznych, w których krytykował ówczesne społeczeństwo Niemiec. W latach 1964–1967 wziął udział w czterech ostatnich spotkaniach Grupy 47.

Ważne miejsce w jego twórczości zajmują trzy powieści poświęcone pasjonującemu i trudnemu problemowi terroryzmu zachodnioniemieckiego lat siedemdziesiątych (Baader-Meinhof) i jego społecznych skutków: „Ein Held der inneren Sicherheit” (Bohater bezpieczeństwa wewnętrznego) 1981, „Mogadischu Fensterplatz” 1987 (wyd. polskie „Lot do Mogadiszu” 1999), „Himmelfahrt eines Staatsfeindes” (Wniebowzięcie wroga państwowego) 1992. Duże uznanie czytelników i krytyki zyskały wydania książkowe jego opowiadań „Der Sonntag, an dem ich Weltmeister wurde” (Niedziela, kiedy zostałem mistrzem świata) 1994 oraz „Der Spaziergang von Rostock nach Syrakus” (Spacer z Rostocku do Syrakuz) 1995. W roku 2001 opublikował powieść „Der Königsmacher” (Kreator królów).

Friedrich Christian Delius jest członkiem Niemieckiego Centrum PEN, natomiast od 1997 roku należy do Wolnej Akademii Sztuk w Hamburgu (Freie Akademie der Künste in Hamburg). Ponadto od 1998 roku należy do Niemieckiej Akademii Języka i Poezji (Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung). Książki Deliusa zostały przetłumaczone na 18 języków.

W 2007 otrzymał Nagrodę Josepha Breitbacha (Joseph-Breitbach-Preis), nagrodę literacką o najwyższym honorarium dla niemieckojęzycznych autorów. W 2011 został przyznano mu Nagrodę im. Georga Büchnera (Georg-Büchner-Preis), która jest najważniejszym wyróżnieniem w niemieckim świecie literackim. Niemiecka Akademia Języka i Poezji uzasadniając swój wybór uznała, że „(Delius) jest krytycznym, pomysłowym i twórczym obserwatorem, badającym w swoich powieściach i opowiadaniach historię niemieckiego stanu świadomości w XX wieku”.

Delius od 2003 roku był żonaty z Ursulą Bonagerts i jest ojcem dwóch córek. Mieszkał w Berlinie i w Rzymie.

Twórczość Kerbholz. Berlin 1965 Wir Unternehmer. Berlin 1966 Wenn wir, bei Rot. Berlin 1969 Der Held und sein Wetter. München 1971 Unsere Siemens-Welt. Berlin 1972 Rezepte für Friedenszeiten. Berlin/Weimar 1973 Ein Bankier auf der Flucht. Berlin 1975 Ein Held der inneren Sicherheit. Reinbek bei Hamburg 1981 Die unsichtbaren Blitze. Berlin 1981 Adenauerplatz. Reinbek bei Hamburg 1984 Einige Argumente zur Verteidigung der Gemüseesser. Berlin 1985 Lot do Mogadiszu (Mogadischu Fensterplatz. Reinbek bei Hamburg 1987; wyd. pol. 1999) Japanische Rolltreppen. Reinbek bei Hamburg 1989 Die Birnen von Ribbeck. Reinbek bei Hamburg 1991 Himmelfahrt eines Staatsfeindes. Reinbek bei Hamburg 1992 Selbstporträt mit Luftbrücke. Reinbek bei Hamburg 1993 Der Sonntag, an dem ich Weltmeister wurde. Reinbek bei Hamburg 1994 Der Spaziergang von Rostock nach Syrakus. Erzählung. 1. Auflage. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1995, (1998, ). Die Zukunft der Wörter. Paderborn 1995 Die Verlockungen der Wörter oder Warum ich immer noch kein Zyniker bin. Berlin 1996 Amerikahaus und der Tanz um die Frauen. Reinbek bei Hamburg 1997 Die Flatterzunge. Reinbek bei Hamburg 1999, . Transit Westberlin. Berlin 1999 Der Königsmacher. Berlin 2001 Warum ich schon immer Recht hatte – und andere Irrtümer. Berlin 2003, . Mein Jahr als Mörder. Berlin 2004, . Die Minute mit Paul McCartney. Berlin 2005 Prospero. Oper. Musik: Luca Lombardi. UA 2006 Bildnis der Mutter als junge Frau. Berlin 2006, . Die Frau, für die ich den Computer erfand. Reinbek bei Hamburg 2009, . Der Held und sein Wetter. Ein Kunstmittel und sein ideologischer Gebrauch im Roman des bürgerlichen Realismus. Mit einem Vorwort von Wolf Haas. Wallstein Verlag, Göttingen 2011, . Als die Bücher noch geholfen haben. Biografische Skizzen. Rowohlt, Berlin 2012, . Die linke Hand des Papstes. Rowohlt, Berlin 2013, . Tanz durch die Stadt. Aus meinem Berlin-Album. Transit, Berlin 2014, . Die Liebesgeschichtenerzählerin. Rowohlt, Berlin 2016, . Warum Luther die Reformation versemmelt hat. Rowohlt, Reinbeck 2017, .

Wyróżnienia 1967: Preis Junge Generation zum Kunstpreis Berlin 1971: Villa-Massimo-Stipendium 1989: Gerrit-Engelke-Preis 1996: Aufenthaltsstipendium Schloss Wiepersdorf 1997: Mainzer Stadtschreiber 2001: Daimler-Chrysler-Stipendium der Casa di Goethe 2002: Nagroda im. Samuela Bogumiła Lindego 2004: Walter-Hasenclever-Literaturpreis 2004: Fontane-Preis für Literatur der Stadt Neuruppin 2004: Brüder-Grimm-Professur 2007: Schubart-Literaturpreis 2007: Deutscher Kritikerpreis 2007: Joseph-Breitbach-Preis 2008/2009: Stadtschreiber von Bergen 2009: Evangelischer Buchpreis für Bildnis der Mutter als junge Frau 2011: Georg-Büchner-Preis 2012: Gerty-Spies-Literaturpreis 2014: Silberner Haunetaler der Stadt Wehrda 2017: Bundesverdienstkreuz 1. Klasse

Literatura David-Christopher Assmann: „Nicht fiction, sondern action”. F.C. Delius’ „Der Königsmacher” oder Beschädigt der Literaturbetrieb die Gegenwartsliteratur? In: Maik Bierwirth u. a. (Hg.): Doing Contemporary Literature. Praktiken, Wertungen, Automatismen. Fink, München 2012, S. 241–262. Wilfried F. Schoeller: Kleiner Rückblick auf die Tugend des Zersetzens. Rede auf Friedrich Christian Delius. In: Juni. Magazin für Kultur und Politik am Niederrhein. Nr. 2/88. Juni-Verlag, Viersen 1988, . Karin Graf (Hrsg.): Friedrich Christian Delius. München 1990, . Themenheft F. C. Delius der Zeitschrift Literatur für Leser. Frankfurt am Main 1995. Manfred Durzak und Hartmut Steinecke (Hrsg.): F. C. Delius – Studien über sein literarisches Werk. Tübingen 1997. Thomas Hoeps: Arbeit am Widerspruch. „Terrorismus” in deutschen Romanen und Erzählungen (1837–1992). Dresden 2001, . Irmela von der Lühe (Hg.): Text + Kritik 197. Friedrich Christian Delius, München 2013, . Leszek Żyliński: „Kiedy książki jeszcze pomagały. Literatura (zachodnio-)niemiecka oczami uczestnika.”, Litteraria Copernicana, Toruń 2013

Przypisy

Linki zewnętrzne Literatura dotycząca Friedricha Christiana Deliusa w zbiorach Niemieckiej Biblioteki Narodowej Strona internetowa autora

Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzymie Kategoria:Niemieccy libreciści operowi Kategoria:Niemieccy poeci XX wieku Kategoria:Niemieccy poeci XXI wieku Kategoria:Niemieccy prozaicy XX wieku Kategoria:Niemieccy prozaicy XXI wieku Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Pisarze związani z Berlinem Kategoria:Poeci niemieckojęzyczni Kategoria:Prozaicy niemieckojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1943 Kategoria:Zmarli w 2022