American Horror Story: Freak Show – czwarty sezon amerykańskiego serialu telewizyjnego American Horror Story. Składa się z trzynastu odcinków, emitowanych przez stację FX między 8 października 2014 a 21 stycznia 2015 roku. Polska premiera każdego odcinka odbywała się na antenie Fox dzień po pierwszej emisji w FX.

Zgodnie z antologiczną formą serialu, Freak Show stanowi osobny miniserial, niezależny od pozostałych sezonów. Akcja odejmuje głównie wydarzenia z 1952 roku w Jupiter na Florydzie. Fabuła skupia się wokół gabinetu osobliwości Elsy Mars, czyli trupy cyrkowej, złożonej z osób z deformacjami ciała, traktowanych przez społeczeństwo jako dziwolągi. Członkowie gabinetu zmagają się z wewnętrznymi konfliktami oraz zagrożeniami z zewnątrz: parą naukowców, którzy pragną umieścić ich w muzeum jako eksponaty, a także niezrównoważonym psychicznie Dandym Mottem, który usiłuje odkupić trupę. W okolicy gabinetu funkcjonuje ponadto seryjny morderca, którego działania inspirują Dandy’ego. Równocześnie Elsa realizuje swoje marzenia o opuszczeniu Jupiter i karierze wokalnej.

Freak Show, podobnie jak poprzednie sezony, został stworzony przez Ryana Murphy’ego i Brada Falchuka. Do obsady powrócili aktorzy z poprzednich serii: Jessica Lange, Sarah Paulson, Evan Peters, Frances Conroy, Denis O’Hare, Emma Roberts, Angela Bassett, Kathy Bates, Lily Rabe, Grace Gummer, Gabourey Sidibe, Danny Huston, Jamie Brewer, Mare Winningham, Naomi Grossman, Ashlynn Ross, Ben Woolf i John Cromwell. Po raz pierwszy w historii American Horror Story wystąpili Michael Chiklis, Finn Wittrock, Wes Bentley i Matt Bomer.

Streszczenie fabuły W 1952 roku mieszkające w Jupiter na Florydzie bliźniaczki nierozdzielone, Bette i Dot Tattler, zabijają swoją matkę. Aby uniknąć odpowiedzialności karnej, przyjmują propozycję dołączenia do działającego w Jupiter Gabinetu osobliwości panny Elsy – trupy cyrkowej, złożonej z osób z deformacjami ciała. Właścicielką Gabinetu jest pochodząca z Niemiec Elsa Mars, marząca o karierze piosenkarki. W skład trupy wchodzą między innymi kobieta z brodą, Ethel Darling, i jej cierpiący na ektrodaktylię syn Jimmy. Niedługo po siostrach Tattler do Gabinetu dołącza były mąż Ethel i ojciec Jimmy’ego, siłacz Dell Toledo, i jego posiadające trzy piersi żona, Desiree Dupree. Na pokaz Gabinetu przyjeżdża Dandy Mott z matką, Glorią. Zafascynowany siostrami Tattler, pragnie je kupić, otrzymuje jednak odmowę. Niedługo później bezskutecznie zgłasza się do dołączenia do Gabinetu. Tymczasem w okolicy Jupiter działa seryjny morderca, klaun Twisty, który porywa swoje ofiary i zamyka je w starym, opuszczonym autobusie w lesie. Gloria, natknąwszy się na Twisty’ego, wynajmuje go do spędzania czasu ze zrozpaczonym synem. Śledząc klauna, Dandy natrafia na autobus z ofiarami.

Lillian Hemmings, kustosz muzeum w Filadelfii, zleca Stanleyowi znalezienie zdeformowanych ciał, które zostaną zaprezentowane jako eksponaty. Mężczyzna wraz z asystentką, Maggie Esmereldą, przyjeżdża do Jupiter, gdzie udająca wróżkę Maggie zostaje przyjęta do trupy. Meep, członek gabinetu, zostaje aresztowany pod zarzutem zbrodni Twisty’ego, po czym umiera wskutek pobicia przez współwięźniów. W noc Halloween w Jupiter zjawia się duch Edwarda Mordrake’a, który pragnie zabić najbardziej nieszczęśliwego członka Gabinetu i zabrać ze sobą jego duszę. Tymczasem Jimmy i Maggie zostają porwani przez Dandy’ego do autobusu w lesie. Mordrake zabija Twisty’ego, uwięzieni w autobusie uciekają, a Dandy zabiera maskę klauna i postanawia kontynuować jego działalność. Mieszkańcy Jupiter uznają, że Jimmy zwalczył zagrożenie i uwolnił porwanych przez klauna, dzięki czemu rośnie sprzedaż biletów na występy Gabinetu. Stanley, podający się za Richarda Spencera, hollywoodzkiego poszukiwacza talentów, proponuje Elsie i siostrom Tattler własne programy telewizyjne. Mars, wyczuwając zagrożenie, w tajemnicy przed członkami trupy sprzedaje bliźniaczki Mottom. Zaszantażowany Dell zabija członkinię gabinetu, Ma Petite, i przekazuje Stanleyowi jej ciało.

Ku rozpaczy zakochanego w Bette Dandy’ego, Jimmy zabiera bliźniaczki z domu Dottów do Gabinetu. Ethel, przekonana, że Elsa odpowiada za znikanie członków Gabinetu, usiłuje ją zabić, zostaje jednak uprzedzona – Elsa ją morduje, po czym wraz ze Stanleyem pozoruje jej samobójstwo. Dandy zabija pragnącą go leczyć Glorię, a następnie dokonuje masakry na spotkaniu gospodyń domowych, informując policję, że odpowiedzialny za zbrodnię jest Jimmy. Stanley odcina dłonie aresztowanego Darlinga i wysyła je do muzeum, uprzednio przekonując go, że za ich sprzedaż zyska pieniądze na adwokata. Dzięki pomocy Della Jimmy ucieka policji i skrywa się w stodole, gdzie przyjaciel Elsy tworzy dla niego protezy dłoni. Członkowie gabinetu mordują Stanleya, dowiedziawszy się od Maggie o celu jego pobytu w Jupiter. Chwilę przed śmiercią mężczyzna zdradza, że Elsa zamordowała Ethel. Mars, uprzedzona przez siostry Tattler o planach zamachu na nią, sprzedaje trupę Dandy’emu i ucieka do Los Angeles. Mott morduje większość członków Gabinetu, po czym zostaje zabity przez Jimmy’ego, Bette, Dot i Desiree. Tymczasem Elsa zyskuje program telewizyjny i staje się sławną piosenkarką. W 1960 roku pozwala Mordrake’owi się zabić.

Nawiązania między sezonami Mimo że każdy sezon American Horror Story stanowi osobny i spójny miniserial, niezwiązany bezpośrednio z pozostałymi, we Freak Show – podobnie jak w innych seriach – pojawiły się nawiązania do wcześniejszych odcinków. Pepper (Naomi Grossman), członkini trupy, jest jedną z drugoplanowych postaci w sezonie drugim, Asylum. W odcinku „Sieroty” przedstawiono historię umieszczenia jej w szpitalu psychiatrycznym Briarcliff, gdzie odbywa się akcja Asylum. W odcinku „Sieroty” pojawia się ponadto Mary Eunice McKee (Lily Rabe), jedna z głównych postaci Asylum, która przyjmuje Pepper do Briarcliff. W odcinku „Burze oklasków” pojawia się Hans Grüper (John Cromwell), jeden z głównych bohaterów Asylum. Grüper jest obecny w retrospekcjach z lat 30., kiedy to mieszka w Republice Weimarskiej. W 1932 roku uczestniczy w torturowaniu Elsy Mars (Jessica Lange) oraz amputacji jej nóg, a wkrótce torturuje również żądnego zemsty za jej krzywy Massimo Dolcefino (Danny Huston). W Asylum Grüper (James Cromwell), działający pod przydomkiem Arthur Arden, pracuje w latach 60. jako lekarz w prowadzonym przez Jude Martin (Jessica Lange) szpitalu Briarcliff. John Cromwell, syn Jamesa, zagrał młodego Ardena również w odcinku „Jestem Anne Frank (część 1)” Asylum.

Nawiązania do Freak Show pojawiły się w kolejnych sezonach serialu. W odcinku „Rozdział 5” sezonu szóstego, Roanoke, pojawia się postać Edwarda Philippe’a Motta (Evan Peters), który w 1792 roku zbudował dom na terenie Roanoke w Karolinie Północnej. Historyk Doris Kearns Goodwin opowiada, że jego ostatni potomek zmarł w 1952 roku na Florydzie, co odpowiada zabójstwu Dandy’ego w odcinku „Koniec przedstawienia” Freak Show. W sezonie siódmym, Kulcie, Oz Mayfair-Richards (Cooper Dodson) posiada w 2017 roku serię komiksów, których głównym bohaterem jest klaun Twisty (John Carroll Lynch). W odcinku „Noc wyborów” pokazano scenę z komiksu, w której Twisty zabija zakochaną parę na polanie, nagraną na wzór podobnej sceny z odcinka „Potwory są wśród nas” Freak Show. W odcinku „Lojalność” matka Oza, Ally (Sarah Paulson), wręcza mu nowy komiks o Twistym, na okładce którego narysowane są postacie z Freak Show: Pepper, Jimmy Darling i Meep. W odcinku „Czy to mógł być… Szatan?” sezonu ósmego, Apokalipsy, Behold Chablis (Billy Porter) mówi do Williama Banksa (Kai Caster): „Dołącz do Magicznego Zamku i wykonuj karciane sztuczki z Neilem Patrickiem Harrisem”. We Freak Show Harris zagrał magika.

Obsada i bohaterowie

Obsada główna Sarah Paulson jako Bette Tattler Dot Tattler Evan Peters jako Jimmy Darling Michael Chiklis jako Dell Toledo Frances Conroy jako Gloria Mott Denis O’Hare jako Stanley Emma Roberts jako Maggie Esmerelda Finn Wittrock jako Dandy Mott Angela Bassett jako Desiree Dupree Kathy Bates jako Ethel Darling Jessica Lange jako Elsa Mars

Goście specjalni Wes Bentley jako Edward Mordrake (odc. 3, 4, 13) Celia Weston jako Lillian Hemmings (odc. 3, 5, 7, 10, 12) Gabourey Sidibe jako Regina Ross (odc. 5, 8, 9) Matt Bomer jako Andy (odc. 5) Danny Huston jako Massimo Dolcefino (odc. 8, 12, 13) Lily Rabe jako Mary Eunice McKee (odc. 10) Neil Patrick Harris jako Chester Creb (odc. 11, 12)

Obsada drugoplanowa

John Carroll Lynch jako Twisty Grace Gummer jako Penny Skyler Samuels jako Bonnie Lipton Naomi Grossman jako Pepper Jyoti Amge jako Ma Petite Major Dodson jako Corey Bachman Erika Ervin jako Amazonka Eve Mat Fraser jako Paul Christopher Neiman jako Salty Ashlynn Ross jako Myrna Rose Siggins jako Suzi Ben Woolf jako Meep

Patti LaBelle jako Dora Brown

Lee Tergesen jako Vince

Chrissy Metz jako Barbara / Ima Wiggles

Malcolm-Jamal Warner jako Angus T. Jefferson

Angela Sarafyan jako Alice Jamie Brewer jako Marjorie

Obsada gościnna Ann McKenzie jako Eudora Tattler (odc. 1) Matthew Glave jako Larry Gayheart (odc. 10) Mare Winningham jako Rita Gayheart (odc. 10) John Cromwell jako Hans Grüper (odc. 12) David Burtka jako Michael Beck (odc. 13)

Lista odcinków

Nr(w serialu) Nr(w sezonie) Tytuł Tytuł oryginalny Reżyseria Scenariusz Data premiery(Stany Zjednoczone) Data premiery(Polska)

Oglądalność w Stanach Zjednoczonych Kolumna „Pozycja” wyraża miejsce, które zajął odcinek w zestawieniu najpopularniejszych programów telewizji kablowej danego dnia. Kolumna „AMR” wyraża procent widzów w grupie wiekowej 18–49, którzy oglądali dany odcinek, w stosunku do wszystkich posiadaczy telewizji kablowej w Stanach Zjednoczonych (w tej samej grupie).

Oglądalność podczas premiery

Nr Tytuł Data premiery Pozycja Widzów(w mln) AMR(18–49) 1 „Potwory są wśród nas” 1 6,127 3,1 2 „Masakry i popołudniowe seanse” 1 4,527 2,3 3 „Edward Mordrake (część 1)” 1 4,439 2,2 4 „Edward Mordrake (część 2)” 1 4,511 2,3 5 „Różowe babeczki” 1 4,220 2,1 6 „Strzał w dziesiątkę” 1 3,647 1,8 7 „Próby siły” 1 3,912 2,0 8 „Krwawa jatka” 1 3,303 1,6 9 „Masakra podczas spotkania kulinarnego” 1 3,071 1,5 10 „Sieroty” 1 2,993 1,5 11 „Magiczne myślenie” 1 3,111 1,5 12 „Burze oklasków” 1 2,938 1,4 13 „Koniec przedstawienia” 1 3,271 1,5 Średnio 3,852 1,9

Nagrody i nominacje

American Horror Story: Freak Show zdobył spośród 17 nagród spośród 57 nominacji.