Portret Juana de Villanueva (hiszp. Retrato de Juan de Villanueva) – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi (1746–1828). Portret przedstawiający architekta Juana de Villanueva należy do zbiorów Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych św. Ferdynanda w Madrycie.
Okoliczności powstania Juan de Villanueva (1739–1811) był czołowym hiszpańskim architektem neoklasycyzmu, związanym z dworem Karola III i Karola IV. Kształcił się w środowisku zainteresowanym klasyczną starożytnością; spędził sześć lat podróżując po Włoszech. W 1768 zlecono mu renowację Eskurialu, a cztery lata później zaprojektowanie dwóch rekreacyjnych domów w stylu włoskim dla rodziny królewskiej: Casita del Principe i Casita de Arriba. Zaprojektował także budynek przyszłego Muzeum Prado, obserwatorium astronomiczne w Madrycie i ogrody Pałacu Królewskiego w Aranjuez. Kiedy sportretował go Goya, Villanueva miał ponad 60 lat i wiele zawodowych osiągnięć za sobą. Również dla malarza był to okres sukcesów, rozwijającej się kariery na królewskim dworze i popularności jako portrecisty arystokracji. W swojej karierze Goya miał okazję sportretować kilku architektów: w 1784 namalował Portret Ventury Rodrígueza, w 1819 Juana Antonia Cuervo, a w 1820 Tiburcia Péreza y Cuervo.
Opis obrazu Villanueva został przedstawiony na ciemnym, neutralnym tle. Ma na sobie strój członka Akademii św. Ferdynanda – ciemnoniebieski kaftan i czerwoną kamizelkę haftowane na brzegach srebrnymi nićmi. Siedzi przy stole, na którym leżą różne plany architektoniczne i kompas. Villanueva trzyma jeden z projektów w ręce i sprawia wrażenie, że zwraca się bezpośrednio do widza, jakby miał coś wyjaśnić. Na jednej z kart papieru widnieje inskrypcja Villanueva / por Goya. Wyróżniają się ręce oraz twarz architekta, jego ożywione i radosne oczy, usta uchylone w lekkim uśmiechu, odkryte czoło i pudrowana peruka. Strumień światła padający na twarz podkreśla właściwe dla wieku mężczyzny zmarszczki. Detale stroju zostały wykonane szybkimi pociągnięciami pędzla, Goya celowo pozostawia je widoczne.
Proweniencja Obraz należał do Villanuevy, który przekazał go w testamencie Akademii św. Ferdynanda. Portret został włączony do kolekcji akademii 4 października 1811. Obraz został wybrany do ilustrowanego zbioru najważniejszych dzieł Akademii św. Ferdynanda (Cuadros selectos de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando) wydanego w 1885. W tym celu malarz Francisco Aznar wykonał rysunek, a Pascual Alegre rycinę na podstawie obrazu.
Przypisy
Kategoria:Portrety autorstwa Francisca Goi Kategoria:Portrety postaci historycznych Kategoria:Obrazy w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Madrycie