mały|Pracownia stolarska do nauki slojdu w Danii (1931) Slojd (szw.: slöjd – zręczność, biegłość) – wywodzący się ze Skandynawii system nauczania prac ręcznych w drewnie, metalu, tekturze, wiklinie.
Historia Jego prekursorem był Uno Cygnaeus, który w Finlandii w 1866 opracował program nauczania robót ręcznych i wprowadził do szkół jako odrębny przedmiot. W Szwecji slojd spopularyzował Otto Aron Salomon (1849-1907), założyciel seminarium nauczycielskiego w Nääs, w którym wykształcenie zdobyło ok. 3 tys. nauczycieli z całej Europy.
Celem wychowawczym nauki zręczności (slojdu) było: wpojenie dobrego smaku i miłości do pracy w ogóle, wdrożenie szacunku do ciężkiej pracy fizycznej, lecz użytecznej, rozwój uczucia niezależności i zaufania we własne siły, przyzwyczajenie do porządku, dokładności, czystości i schludności, rozwój oka, zmysłu dotykowego, poczucia formy, jak i zręczności ręki, przyzwyczajenie do uwagi, pomysłowości, do wytrwałości i cierpliwości, pobudzenie rozwoju sił fizycznych, zręczność w posługiwaniu się przyrządami, dokładne wykonanie robóthttps://www.pulib.sk/web/kniznica/elpub/dokument/Lukac1/subor/Uberman.pdf.
Na ziemiach polskich slojd wprowadzono w latach 80. XIX w. do szkół galicyjskich oraz Królestwa Polskiego (Maria Dunin-Sulgustowska, Józef Przyłuski, Franciszek Pększyc, Józef Siedmiograj). Początkowo slojdu uczono zgodnie ze wzorami szwedzkimi, ulegał on jednak modyfikacjom, jednak zgodnie z założeniami systemu skandynawskiego.
W Polsce międzywojennej twórcą koncepcji nauczania prac ręcznych – polskiej odmiany slojdu, był Władysław Przanowski założyciel i dyrektor Państwowego Instytutu Robót Ręcznych w WarszawieW. Ambroziewicz, Władysław Przanowski i jego dzieło. Warszawa: PZWS, 1964, s. 89, 135.P. Gołdyn, Wkład Wielkopolan wschodnich w rozwój oświaty w Polsce w pierwszej połowie XX wieku. Wybrane przypadki. „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” T. 35: 2016 nr 4, s. 172.T. Aleksander, Wykorzystanie pracy do stymulowania rozwoju dzieci i młodzieży w systemach wychowawczych XX wieku. „Horyzonty Wychowania” 2015 vol. 14 nr 30, s. 42.H. Thorbjörnsson, Swedish educational sloyd – an international success. „Tidskrift för Lärarutbildning och Forskning” 2006 nr 2/3, s. 24.K. Jakubiak, Społeczny i wychowawczy sens pracy oraz wychowania gospodarczego Polaków od XVIII wieku do początków XX wieku. „Labor et Educatio” 2013 nr 1, s. 10–11.. Opracował on programy nauczania prac ręcznych w szkołach i seminariach nauczycielskich oraz podstawy metodyki nauczania tego przedmiotu, przede wszystkim: Dydaktyka pracy ręcznej („Encyklopedia wychowania”, Warszawa 1936) oraz liczne artykuły w kwartalniku „Praca Ręczna w Szkole”.
Przypisy
Bibliografia
Wiktor Ambroziewicz, Władysław Przanowski i jego dzieło. Warszawa: PZWS, 1964. M. Uberman, Prace (roboty) ręczne wyzwaniem dla edukacji dziecka XXI wieku .
Linki zewnętrzne
Kategoria:Oświata Kategoria:Rzemiosło