Fuxian si – (chiń. 大福先寺, pinyin Dà Fúxiān sì, pol. Wielki klasztor Pierwszego szczęścia) – jeden z najważniejszych klasztorów dla wczesnego buddyzmu chińskiego, znajdujący się w Luoyangu w prowincji Henan. Znany także pod nazwą Da Fuxian, (Da) Taiyuan i Weiguo. Luoyang czasem nazywany był Dongdu (chin. 東都, Wschodnia Stolica), a następnie Shendu (chin.神都, Boska Stolica). Powstało w nim kilka ważnych projektów translatorskich. Obecnie nieistniejący.
Historia klasztoru Klasztor książęcy, 675-690 Klasztor ten został wybudowany w Luoyangu w 675 r. i otrzymał nazwę Taiyuan (chin. 太原寺, pinyin Tàiyuán sì, pol. klasztor Wielkiego Początku). Powstanie klasztoru jest związane z działalnością cesarzowej Wu Zetian pochodzącej z dynastii Zhao. Ich państwo posiadało dwie stolice: wschodnią – Luoyang i zachodnią – Chang’an. Dynastia ta panowała do 3 marca 705 r., kiedy to władzę odzyskała dynastia Tang.
12 sierpnia 670 r. zmarła matka Wu Zetian i cesarzowa postanowiła wybudować w Chang’anie klasztor ku czci swojej matki, pani Rongguo (榮國 579–670), który otrzymał nazwę Taiyuan, gdyż był to pośmiertny arystokratyczny tytuł jej rodziców. Miał on charakter "książęcy" czyli "państwowy" – guosi (chin. 國寺). Powstał z przekształconego w klasztor domu matki cesarzowej pomiędzy 9 listopada 670 a 14 lutego 671 r. (koniec pierwszego roku okresu xianghengAntonino Forte. On the Origins of the Great Fuxian Monastery 大福先寺 in Luoyang. Str. 46-49. Cały tekst jest oparty na tym artykule.
Jednak ponieważ drugą stolicą był Luoyang, w kilka lat później został tam wybudowany klasztor także nazwany Taiyuan. Informuje o tym tekst Tang huiyao, w którym czytamy: "Rezydencja pani Young, matki cesarzowej Wu, w drugim roku shangyuan [1 lutego 675 – 20 stycznia 676] została wzniesiona jako klasztor Taiyuan". Wtedy dwór cesarski znajdował się w Luoyangu, gdyż przybył do wschodniej stolicy 25 grudnia 674 r. i pozostał w niej przez 16 miesięcy do 10 maja 676 r.Przypadkowo, 20 stycznia 676, ukończono wielkie rzeźby w największej z grot w Longmen, które znajdowały się 11 km od Luoyangu. Grota ta należała do pobliskiego Da Fengxian si (chin. 大奉先寺) leżącego na południu od Longmen. Aby go odróżnić od odpowiednika z Chang’anu, był nazywany Dong (chin. 東) Taiyuan si, czyli Wschodnim klasztorem Taiyuan.
Prawdopodobnie w 676 r. przybył do Luoyangu hinduski mnich Diwakara (skr. Divākara, chin. Dipoheluo) związany ze szkołą jogaczary (chin. Faxiang). Czwartego roku, piątego miesiąca yifeng (14 czerwca - 12 lipca 679 r.) przedstawił petycję, w której prosił o zgodę na przetłumaczenie pism, które przyniósł z Indii. Został wydany edykt zezwalający na tłumaczenie tekstów w klasztorze Taiyuan i Diwakara przetłumaczył cztery teksty, które zostały opublikowane w tym klasztorze w lutym lub marcu 680 r.Między innymi były to teksty: Anakṣarakaraṇḍakavairocanagarbha(sutra) K 215, T 840, H 800 oraz Zaota gongde jing K 498, T 699, H 675 (K=The Korean Buddhist Canon: A Descriptive Catalogue, T= Taishō Shinshū Daizōkyō, H= Hangul taejanggyong kanhaeng mo. Pod koniec 680 r. Diwakara przeniósł się za dworem cesarskim, który opuścił Luoyang, do Chang’anu. I tam przebywał w klasztorze Hongfu do 685 r., chociaż dwór w 682 r. powrócił do Luoyangu. W 685 r. przybył do Luoyangu i złożył prośbę o zgodę na powrót do Indii. W oczekiwaniu na odpowiedź, przetłumaczył w Taiyuan kolejny tekst Buddhoṣṇīṣavijayā dhāraṇī sūtraTakże (Sarvadurgatipariśodhana)-uṣṇīṣavijaya dhāraṇi (sutra) K 320, T 969, H 867. Diwakara nie doczekał odpowiedzi, zmarł 4 lutego 688 r.
Ponieważ wydano aż cesarski edykt dla Diwakary, klasztor ten musiał być bardzo ważny. Jeśli chodzi o prace translatorskie dorównał tak znanym klasztorom z Chang’anu jak Hongfu (chin. 弘福寺) i Ci’en (chin. 慈恩寺).
W tekście być może z 685 r. wymieniono 10 mnichów, z których Faming (chin. 法明), Chuyi (chin. 處一) i Huiyan (chin. 惠儼) byli opatami tego klasztoru. Inni mnisi to: Huileng (chin. 慧稜), Xinggan (chin. 行感), Degan (chin. 徳感), Zhijing (chin. 知靜), Xuangui (chin. 玄軌) i Xuanzheng (chin. 宣政). Wymieniono ich w biografii mnicha Huaiyi (chin. 懷義, zm. 695) zawartej w Starej historii Tangów. Faming, Chuyi i Huiyan byli blisko związani z trzecim patriarchą wielkiej buddyjskiej szkoły huayan – Fazangiem.
19 lutego 687 r. nazwa klasztoru została zmieniona na (Dong) Weiguo [chin. 魏國寺, pinyin Wèiguósì, pol. (Wschodni) klasztor Państwa Wei]. 16 października 690 r. Wu Zetian ustanowiła własną dynastię Zhou, zatem postanowiła nazwać klasztor Dazhou (xi)si (Zachodni klasztor wielkiej [dynastii] Zhou). Jednak zanim doszło do proklamowania nowej dynastii, a tym samym przyjęcia oficjalnie tej nowej nazwy, 23 grudnia 689 r. (lub 9 stycznia 690 r.) klasztor został nazwany Chongfu. 21 lutego 705 r., gdy została przywrócona dynastia Tangów, klasztor powrócił do nazwy Dazhouhttps://www.academia.edu/5016683/Fazang_and_Yunjusi. Str. 279.
Pomiędzy 4 lutego 688 r. a 26 stycznia 689 r. przybył do klasztoru z Chotanu Dewendrapradźnia (skr. Devendraprajña) przynosząc ponad sto buddyjskich tekstów w sanskrycie. Dla ważnego klasztoru zamiana indyjskiego mistrza buddyjskiego na pochodzącego z peryferii świata buddyjskiego nie była zbyt prestiżowa. Dlatego klasztor oczekiwał na lepszy substytut za Diwakarę. W ciągu pobytu Dewendrapradźni w Weiguo si przetłumaczono sześć stosunkowo krótkich tekstów. Jednak poważniejsze plany zostały przerwane przez jego śmierć w 690 lub 691 r. Mimo tego pobyt Dewendrapradźni w klasztorze był bardzo owocny dla mnichów, którzy byli naturalnymi sprzymierzeńcami Wu Zetian. Była to okazja do filozoficznych i religijnych spotkań dyskusyjnych dla wybitnych osobowości buddyjskich z Chang’anu i Luoyangu. Owe spotkania wykorzystywano także jako świetny materiał propagandowy dla wspierania władczyni. Źródła wspominają o dwunastu współpracownikach Dewendrapradźni, z których część była mnichami tego klasztoru, w tym wymienieni powyżej Faming, Chuyi i Huiyan.
Mniej więcej w tym samym czasie przebywali w tym klasztorze dwaj mnisi, którzy byli ważnymi mistrzami z Północnej szkoły chan – Du Fei i Laoshan Yifu. O pobycie Yifu w klasztorze Weiguo dowiedzieć się można z pogrzebowego tekstu napisanego przez Yana Tingzhi (chin. 嚴挺之, 673–742) w 736 r. Yifu studiował w nim mahajanistyczne sutry i komentarze.
Klasztor miał zapewne dość bliskie kontakty z klasztorem Shaolin, gdyż poza Yifu, również mnich Renjian (chin. 仁儉) miał związki z Shaolinem, w roku 695 (lub 696) był uczniem Huiana (chin. 慧安, 582–709) z Shaolinu. W roku 700 (lub 701) opat Shaolinu zażądał, aby zwrócono Shaolinowi wyobrażenia shenwang (chin. 神王), które znajdowały się w Weiguo si.
Mnich Du Fei poradził Yifu, aby ten udał się na studia do mistrza Luzhou Faru z klasztoru Shaolin. Jednak gdy Yifu dotarł na miejsce okazało się, że mistrz Faru przedwcześnie zmarł 15 sierpnia 689 r. Mistrz Faru był dla dworu cesarskiego ważną postacią, zwłaszcza, że nauczał w prestiżowym klasztorze Shaolin. Jest również jasne, że Wu Zetian pragnęła ustanowić bliskie relacje między słynnym klasztorem a Taiyuan/Weiguo, szczególnie dlatego, iż zbliżała się jej rewolucja z 690 r., czyli przejęcie przez nią władzy (co stało się 18 sierpnia). Prawdopodobnie przyczyną wysłania Yifu (a być może i Songshana Puji) do Faru, była chęć włączenia jej klasztoru do prawomocnej linii przekazu chan mistrza Faru z Shaolinu. Nieoczekiwana śmierć mistrza Faru pokrzyżowała te plany. Dlatego też zamiast Faru musiano zainteresować się mistrzem Shenxiu. Tak więc śmierć Faru otworzyła drogę do kariery i sukcesu mistrza chan Shenxiu.
Wspomniany już mnich Faming pochodził z Jingzhou (荊州), gdzie znajdował się Yuquan, klasztor Yuquana Shenxiu, założyciela Północnej szkoły chan. To, że Yifu praktykował u Shenxiu z pewnością wyniknęło z działań Faminga. Faming zapewne spowodował również wizytę Shenxiu na dworze cesarskim w Luoyangu w roku 701 (lub 702). Yifu towarzyszył wtedy mistrzowi i w ogóle był szczególnym posłańcem Faminga. Również dzięki temu, że Yifu był związany z klasztorem Taiyuan/Weiguo jak i Shenxiu, asystował on cesarzowi w czasie jego wizyty w Luoyangu i w latach 725-727 mieszkał w tym klasztorze.
Wielki Klasztor, klasztor dynastyczny, 690-705 Po proklamacji dynastii Zhou z 16 października 690 r. klasztor zmienił swój status. Z klasztoru książęcego, czyli zasadniczo prywatnego, stał się klasztorem dynastycznym. Jako taki był upoważniony do używania tytułu Wielkiego Klasztoru (chin. 大寺 dasi). Od tego momentu klasztor występuje pod dwoma nazwami: Da Zhou dong si (chin. 大周東寺, pol. Wschodni klasztor Wielkiej [Dynastii] Zhou) lub Da Fuxian si (chin. 大福先寺). Pierwsza nazwa nie ma żadnego związku z Wielkim Klasztorem, gdyż odnosi się do Wielkiej Dynastii Zhou. Natomiast nazwa druga już bezpośrednio jest związana z Wielkim Klasztorem.
Ponieważ przechowało się bardzo mało materiałów o klasztorze, dość trudno można wskazać mnichów, którzy nim kierowali. Wiadomo jednak, że "bliźniaczym" klasztorem w Chang’anie zarządzali mnisi będący uczniami Xuanzanga, a więc byli to mnisi mocno związani z tradycją jogaczary i zapewne podobnie było i w tym klasztorze.
Ponieważ klasztor ten stał się najważniejszym klasztorem dynastycznym w całych Chinach, można by oczekiwać jego nadzwyczajnej aktywności, która potwierdziłaby jego nadrzędną rolę wśród monastycznych instytucji. Jednak działalność klasztoru pod każdym względem: translatorskim, wydawniczym itd. była skromna i nieciągła. Jeśli Dewendrapradźnia żył jeszcze w 691 r. być może prowadził swą działalność przekładową. Dopiero w jakiś czas po jego śmierci, bo w 692 lub 693 r., przybył do klasztoru mnich Dharmaruci z Południowych Indii. W 693 r. opublikował on w klasztorze siedem tłumaczeń. Potem przez siedem lat w klasztorze całkowicie zamarła działalność translatorska. Ponowne ożywienie translatorskie nastąpiło po pojawieniu się w klasztorze mnicha Yijinga. 27 maja 700 r. opublikował swoje pierwsze tłumaczenie dokonane w tym klasztorze, 5 lutego 701 r. opublikował dwa dalsze tłumaczenia, 28 października 701 r. - siedem, w 705 r. - trzy ostatnieOto lista tekstów przetłumaczonych przez Yijinga w tym klasztorze. Maitreya vyākaraṇa(sutra) (Mile xiasheng chengfo jing) K 199, T 455, H 441 (701 r.); Rājāvavādaka(sūtra) (Fowei shengguang tianzi shuowangfa jing) K 261, T 593, H 575 (705 r.); Mahāmāyūri (vidyārājñī)(sūtra) (Dakong qiaozhouwang jing) K 303, T 985, H 879 (705 r.); Sarvadharma guṇavyūharāja(sūtra) (Yiqie gongdezhuang yanwang jing) K 455, T 1374, H 1116 (705 r.); Xiangwang pusa tuoluoni zhoujing K 457, T 1157, H 1004 (705 r.); Sarvatathāgatā dhiṣṭhanasattvā valokanabuddhakṣetra sandarśana vyūharāja(dhāraṇi)sūtra (Zhuangyanwang tuoluoni zhoujing) K 458, T 1375, H 1116 (701 r.); Bhadrakārātrī(sutra) (Shanye jing) K 459, T 1362, H 1103 (701 r.); Bhavasaṅkrānti sūtra (Dacheng liuzhuan zhuyu jing) K 494, T 577, H 559 (701 r.); Miaosewang yin yuan jing K 496, T163, H 163 (701 r.); Bawuxia yuxia jing K 865, T 756, H 728 (701 r.); Dīrghanakha parivrājaka paripṛcchā(sutra) K 869, T 584, H 566 (701 r.); Anityatā sūtra (Wuchang jing) K 870, T 801, H 772 (701 r.); (Mūlasarvāstivāda)vinayayasangraha (Genben sapoduo bulüshe) K 934, T 1458, H 1197 (710 r.). Również jego współpracownik Manicintana opublikował w tym samym roku trzy tłumaczenia, dwa z nich 21 lutego, czyli na dwa dni przed upadkiem Wu ZetianTłumaczenia Manicintany (także Ratnacinta), chin. 寳思惟 Baosiwei; Yuxiang gongde jing K 284, T 697, H 673 (705 r.); Datuoluoni mofa zhongyi zixinzhou jing K 424, T 956, H 861 (705 r.).