thumb| Kaplica i Szkoła Ewangelicka w Posadzie – budynek dawnej kaplicy ze szkołą ewangelicką, położony w Posadzie (dawn. Russdorf), gm. Bogatynia, pow. zgorzelecki, łączący funkcję kaplicy i szkoły. Obiekt wzniesiono w 1898 roku dla gminy ewangelickiej i usytuowano na wzniesieniu, na północnym skraju wsi, w bliskim sąsiedztwie klasztoru Marienthal. Obecnie budynek w znacznej części jest zniszczony i zdewastowany.

Historia Przez swoje dzieje, Posada związana była z klasztorem w maryjnym Dole (Marienthal), do którego należała. Oddziela go od niego rzeka Nysa Łużycka. Poprzez związek z klasztorem, wieś miała katolicki charakter. Pod koniec XVIII w. otworzono we wsi szkołę katolicką. W 1875 r. przez Posadę przeprowadzono linie kolejową z Görlitz do Zittau. W niedalekim sąsiedztwie umieszczono kaplicę wraz ze szkołą ewangelicką. Najprawdopodobniej, kaplica znajdowała się na II kondygnacji części północnej, natomiast I kondygnację zajmowała szkoła. W części południowej budynku znajdowała się sień z klatką schodową oraz część mieszkalna.

Najprawdopodobniej w latach 20. XX wieku przeprowadzony był remont obiektu, w wyniku którego pierwotne, większe okna piwnicy zastąpiono mniejszymi, w betonowych opaskach. Świadczą o tym zachowane w elewacji wschodniej ceglane łuki odciążające z małymi otworami. Kaplica była użytkowana do II Wojny Światowej. Następnie przeszła wraz z budynkiem nr 56 w ręce prywatne. Od tego czasu przestała być użytkowana i zaczęła popadać w ruinę. Z relacji świadków wynika, że posiadała wtedy wyposażenie i wystrój wraz z witrażami i ławkami szkolnymi. Usuwanie i pozyskiwanie przez poprzednich właścicieli materiałów konstrukcyjnych takich jak belki stropu czy więźby doprowadziło do zawalenia się części szkolnej.

Konstrukcja Zwartą, ukształtowaną przez addycję dwóch części bryłę, założono na rzucie zbliżonym do prostokąta. Część północną, jednoprzestrzenną, mieszcząca kaplicę, zwieńczoną dachem dwuspadowym z sygnaturką, zestawiono z niższą, południową częścią, zawierającą pomieszczenia dawnej szkoły. Pierwotnie koronował ja dach dwuspadowy, usytuowany prostopadle względem dachu nakrywającego kaplicę.

Artykulacje elewacji wyznaczają: kamienny cokół, otwory okienne (prostokątne partii południowej oraz wysokie, zamknięte łukiem pełnym z maswerkiem w części północnej), oraz wyrobione w tynku obramienia okien, gzyms wieńczący, fryz arkadkowy oraz zachowane częściowo pilastry opinające naroża.

Ściany posadowione na fundamencie z dużych, regularnie kładzionych ciosów kamiennych, murowane z cegły ceramicznej pełnej o wątku krzyżowym, sklepienia ceglane. Ściany obustronnie tynkowane tynkami cementowo - wapiennymi. Detal architektoniczny wyrobiony w tynku (obramienia otworów okiennych i drzwiowych, pilastry, fryzy). Sygnaturka oraz facjatki o konstrukcji drewnianej z dekoracyjnym opracowaniem detalu. Obramienia otworów piwnicy wtórnie odlewane z betonu.

Prosta dyspozycja wnętrza wynika z układu i formy poszczególnych partii budowli. Wnętrze kaplicy nakrywało, obecnie zachowane fragmentarycznie, drewniane sklepienie krążynowe, oparte na wspornikach, z pełniącą również dekoracyjną funkcję półotwartą więźbą dachową o wieszarach wzmocnionych stalowymi, ozdobnie opracowanymi podciągami.

Budynek kaplicy i szkoły nie jest użytkowany i obecnie znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Brak jest m.in. stolarki, schodów, części elementów dekoracyjnych, nad częścią południową brak dachu, więźby i stropów, więźba dachowa kaplicy pozbawiona części elementów konstrukcyjnych. Obiekt nadal posiada jednak zachowaną charakterystyczną bryłę, oryginalne elementy wystroju architektonicznego oraz układ wnętrza. Dzięki tym cechom, wyróżnia się w krajobrazie Posady, będąc istotnym elementem układu ruralistycznego miejscowości i jej dominantą. Kaplica ze szkołą ewangelicką doskonale wkomponowuje się w krajobraz miejscowości i jest jednocześnie materialnym świadectwem przeszłości tego regionu, istotnym elementem lokalnej tożsamości kulturowej. Stanowi znamienny element krajobrazu Pogórza Izerskiego o dużych wartościach historycznych, naukowych, artystycznych oraz krajobrazowych, w związku z czym jego zachowanie i ochrona leżą w interesie społecznym.

Na mocy decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2013 roku, obiekt wpisano do rejestru zabytków województwa dolnośląskiego.

Przypisy

Linki zewnętrzne Posada koło Bogatyni - szkoła horroru

Posada Kategoria:Posada (województwo dolnośląskie)