Złoty Lampart (wł. Pardo d’oro) – główna nagroda przyznawana przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Locarno dla najlepszego filmu w konkursie głównym.
Nagroda nosiła różne nazwy od początku istnienia imprezy. W czasie pierwszych dwóch edycji festiwalu nazywała się po prostu Najlepszy film, później przez kilka lat była Wielką Nagrodą, a następnie Złotym Żaglem. Nazwa Złoty Lampart funkcjonuje od 1968.
Statystyki Najwięcej filmów nagrodzonych Złotym Lampartem pochodziło jak dotychczas ze Stanów Zjednoczonych (11), Włoch (10) i Francji (9). Jedenastokrotnie reżyserami filmów wyróżnionych główną nagrodą były kobiety: Swietłana Proskurina, Clara Law, Claire Denis, Hélène Angel, Sabiha Sumar, Andrea Staka, Guo Xiaolu, Milagros Mumenthaler, Ralitza Petrova, Júlia Murat i Saulė Bliuvaitė.
Jak dotychczas dwóch reżyserów uhonorowano Złotym Lampartem dwukrotnie. Byli to: Francuz René Clair – nagrody za filmy A potem nie było już nikogo (1946) i Milczenie jest złotem (1947); Czech Jiří Trnka – za filmy Bajaja (1954) i Dobry wojak Szwejk (1955).
Polscy twórcy filmowi trzykrotnie sięgali w Locarno po Złotego Lamparta. Byli to: Andrzej Jerzy Piotrowski za film Znaki na drodze, Krzysztof Zanussi za Iluminację i Janusz Zaorski za Jezioro Bodeńskie.
Zestawienie państw, których filmy zdobywały Złotego Lamparta (od 1968) lub analogiczną najważniejszą nagrodę na festiwalu (do 1967), przedstawia się następująco (stan na kwiecień 2026): Państwo Złoty Lampart 11 10 9 6 5 5 4 4 3 3 3 3 2 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Laureaci Złotego Lamparta Następujące filmy zdobyły główną nagrodę w konkursie głównym festiwalu: Rok Tytuł filmu Reżyseria Kraj pochodzenia 1946 A potem nie było już nikogo (And Then There Were None) René Clair * 1947 Milczenie jest złotem (Le silence est d’or) René Clair * 1948 Niemcy – rok zerowy (Germania, anno zero) Roberto Rossellini * 1949 Farma siedmiu grzechów (La ferme des sept péchés) Jean Devaivre 1950 When Willie Comes Marching Home John Ford 1951 Festiwal nie odbył się. 1952 Ścigany (Hunted) Charles Crichton * 1953 Juliusz Cezar (Julius Caesar)Czarodziej Glinka (Композитор Глинка / Kompozitor Glinka)Szklany mur (The Glass Wall) David BradleyGrigorij AleksandrowMaxwell Shane * 1954 Dzikie owoce (Les fruits sauvages)BajajaWrota piekieł (地獄門 / Jigokumon)Brunatna pajęczyna (Rotation)Pięcioraczki (Le mouton à cinq pattes) Hervé BrombergerJiří TrnkaTeinosuke KinugasaWolfgang StaudteHenri Verneuil *** 1955 Czarna Carmen (Carmen Jones)Dobry wojak Szwejk (Dobrý voják Švejk) Otto PremingerJiří Trnka 1956 Festiwal nie odbył się. 1957 Krzyk (Il grido) Michelangelo Antonioni 1958 Człowiek, którego już nie ma (Ten North Frederick) Philip Dunne 1959 Pocałunek mordercy (Killer's Kiss) Stanley Kubrick 1960 Piękny Antonio (Il bell'Antonio) Mauro Bolognini 1961 Ognie polne (野火 / Nobi) Kon Ichikawa 1962 Un cœur gros comme ça François Reichenbach 1963 Transport z raju (Transport z ráje) Zbyněk Brynych 1964 Czarny Piotruś (Černý Petr) Miloš Forman 1965 Czwarta nad ranem (Four in the Morning) Anthony Simmons 1966 Odwaga na co dzień (Každý den odvahu) Evald Schorm 1967 Ziemia w transie (Terra em Transe) Glauber Rocha * 1968 Wizjonerzy (I visionari) Maurizio Ponzi 1969 Charles, martwy lub żywy (Charles mort ou vif)Trzeba przejść i przez ogień (В огне брода нет / W ognie broda niet)Trzy smutne tygrysy (Tres tristes tigres)Okularnicy (Szemüvegesek) Alain TannerGleb PanfiłowRaúl RuizSándor Simó *** 1970 Koniec drogi (End of the Road)Lilika (Лилика)Przemijanie (無常 / Mujô)Słońce, o! (Soleil Ô) Aram AvakianBranko PlešaAkio JissôjiMed Hondo ** 1971 Zmiana oblicza (Hanno cambiato faccia)In punto di mortePrzyjaciele (Les amis)Private RoadZnaki na drodze Corrado FarinaMario GarribaGérard BlainBarney Platts-MillsAndrzej Jerzy Piotrowski * 1972 Ponure chwile (Bleak Moments) Mike Leigh 1973 Iluminacja Krzysztof Zanussi 1974 Ulica Strażacka 25 (Tüzoltó utca 25.) István Szabó 1975 Syn Amira nie żyje (Le fils d'Amr est mort) Jean-Jacques Andrien * 1976 Le grand soir Francis Reusser 1977 Antonio Gramsci: Dni więzienia (Antonio Gramsci: i giorni del carcere) Lino Del Fra 1978 Leniuchy z żyznej doliny (Οι Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας /Oi tembelides tis eforis koiladas) Nikos Panayotopoulos * 1979 Stado (Sürü) Zeki Ökten * 1980 Maledetti vi amerò Marco Tullio Giordana 1981 Chakra (चक्र) Rabindra Dharmaraj * 1982 Nagrody nie przyznano. 1983 Księżniczka (Adj király katonát!) Pál Erdöss 1984 Inaczej niż w raju (Stranger Than Paradise) Jim Jarmusch 1985 Alpejski ogień (Höhenfeuer) Fredi M. Murer 1986 Jezioro Bodeńskie Janusz Zaorski 1987 Błazen (O Bobo) José Álvaro Morais * 1988 Dalekie głosy, spokojne życie (Distant Voices, Still Lives)Motyle (Schmetterlinge) Terence DaviesWolfgang Becker * 1989 Dlaczego Bodhi-Dharma wyruszył na wschód? (달마가 동쪽으로 간 까닭은? /Dharmaga tongjoguro kan kkadalgun) Bae Yong-kyun * 1990 Przypadkowy walc (Случайный вальс / Słuczajnyj wals) Swietłana Proskurina 1991 Johnny Suede Tom DiCillo 1992 Jesienny księżyc (秋月 / Qiu yue) Clara Law * 1993 Życie wymaga odwagi (Azghyin ushtykzyn'azaby) Jermek Szynarbajew * 1994 Słój (خمره / Khomreh) Ebrahim Forouzesh * 1995 Raï Thomas Gilou 1996 Nenette i Boni (Nénette et Boni) Claire Denis 1997 Lustro (آینه / Ayneh) Dżafar Panahi 1998 Pan Zhao (赵先生 / Zhao xiansheng) Lü Yue * 1999 Skóra człowieka, krew bestii (Peau d’homme, cœur de bête) Hélène Angel 2000 Ojciec (冤家父子 / Baba) Wang Shuo 2001 Citroenem ku rewolucji (Alla rivoluzione sulla due cavalli) Maurizio Sciarra 2002 Das Verlangen Iain Dilthey * 2003 Cicha woda (خاموش پانی / Khamosh Pani) Sabiha Sumar * 2004 Private Saverio Costanzo 2005 Dziewięć kobiet (Nine Lives) Rodrigo García 2006 Dziewczyna (Das Fräulein) Andrea Staka 2007 Odrodzenie (愛の予感 / Ai no yokan) Masahiro Kobayashi 2008 Parque vía Enrique Rivero * 2009 Chinka (She, a Chinese) Guo Xiaolu 2010 Ferie zimowe (寒假 / Han jia) Hongqi Li 2011 Powrót do domu (Abrir puertas y ventanas) Milagros Mumenthaler * 2012 Dziewczyna znikąd (La fille de nulle part) Jean-Claude Brisseau 2013 Historia mojej śmierci (Història de la meva mort) Albert Serra * 2014 Z tego, co było, po tym, co było (Mula sa kung ano ang noon) Lav Diaz * 2015 Teraz dobrze, wtedy źle (지금은맞고그때는틀리다 /Jigeumeun matgo geuttaeneun teullida) Hong Sang-soo 2016 Bez Boga (Безбог / Bezbog) Ralitza Petrova * 2017 Pani Fang (方绣英 / Mrs. Fang) Wang Bing 2018 Wyśniona kraina (A Land Imagined) Yeo Siew Hua * 2019 Vitalina Varela Pedro Costa 2020 Festiwal nie odbył się. 2021 Pieniądze dla was, mi wystarczy zemsta (Seperti Dendam, Rindu Harus Dibayar Tuntas) Edwin * 2022 Reguła 34 (Regra 34) Júlia Murat 2023 Strefa krytyczna (منطقه بحرانی / Mantagheye bohrani) Ali Ahmadzadeh 2024 Toxic (Akiplėša) Saulė Bliuvaitė * 2025 Dwie pory roku, dwoje nieznajomych (旅と日々 / Tabi to Hibi) Sho Miyake *Pierwsza wygrana dla danej kinematografii.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Nagrody dla najlepszych filmów