Parki narodowe w Finlandii – obszary prawnie chronione na terenie Finlandii, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi lub pozwalające na zwiększenie społecznej świadomości i zainteresowania przyrodą, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha. W Finlandii znajduje się 40 parków narodowych o łącznej powierzchni 10 018 km² (stan na 1 stycznia 2018 roku) i wszystkie zarządzane są przez Metsähallitus.

Historia Pierwsze parki narodowe w Finlandii zostały założone w 1938 roku w wyniku debaty publicznej trwającej 60 lat. Zarządzanie parkami powierzono wówczas fińskiemu leśnemu instytutowi badawczemu – Metla. Debatę na temat powstania parków zainicjowała propozycja fińskiego geologa i podróżnika Adolfa Erika Nordenskiölda (1832–1901), by ustanawiać obszary ochrony przyrody na terenach własności państwowej.

Po zmianie granic w wyniku II wojny światowej, Finlandia została z dwoma parkami narodowymi – Pallas-Ounastunturi i Pyhätunturi i dwoma ścisłymi rezerwatami przyrody – Malla i Pisavaara.

Pierwsze powojenne parki narodowe ustanowiono na terenach należących do Metsähallitus w 1956 roku – były to: Liesjärvi, Linnansaari, Pyhä-Häkki, Petkeljärvi, Rokua, Oulanka i Lemmenjoki. Wówczas Finlandia nie miała jeszcze prawa regulującego działalność parków narodowych, a same parki pozostawały nieprzystosowane dla turystów.

W latach 70. XX w. podjęto działanie na rzecz rozwinięcia parków narodowych jako celów turystycznych, usprawnienia ich zarządzania i budowy sieci parków. W 1974 roku utworzono narodową komisję ds. parków narodowych, która w 1976 roku wysunęła propozycję utworzenia 42 parków, której skrócona wersja została przyjęta przez rząd i fiński parlament.

W 1982 roku ustanowiono kolejnych 11 parków narodowych, wzorując się na modelu parków narodowych w Stanach Zjednoczonych i łącząc cele ochrony przyrody z celami rozwoju turystyki i rekreacji. Prawo ochrony przyrody z 1996 roku (fiń. Luonnonsuojelulaki) definiuje parki narodowe jako obszary prawnie chronione, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi lub pozwalające na zwiększenie społecznej świadomości i zainteresowania przyrodą, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, które mogą być tworzone wyłącznie na terenach państwowych.

W latach późniejszych utworzono kolejne parki – obecnie (stan na 1 stycznia 2018 roku) Finlandia ma 40 parków narodowych o łącznej powierzchni 10 018 km² i wszystkie zarządzane są przez Metsähallitus.

W 2017 roku fińskie parki narodowe odnotowały rekordową liczbę odwiedzin – ponad trzy miliony.

Parki narodowe Poniższa tabela przedstawia fińskie parki narodowe: Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwami w języku fińskim i szwedzkim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – region; Uwagi – informacje na temat statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

+ Zestawienie parków narodowych w Finlandii Lp. Zdjęcie Nazwa parku narodowego Rok utworzenia Powierzchnia(km²) Położenie Uwagi 1. 100px Park Narodowy Botniku PółnocnegoPerämeren kansallispuistoBottenvikens nationalpark 1991 158,85 Laponia 2. 100px Park Narodowy Archipelagu EkenäsTammisaaren saariston kansallispuistoEkenäs skärgårds nationalpark 1989 52 Uusimaa Europejski Dyplom dla Obszarów Chronionych 3. 100px Park Narodowy Etelä-KonnevesiEtelä-Konneveden kansallispuistoSödra Konnevesi nationalpark 2014 15 Finlandia ŚrodkowaSawonia Północna 4. 100px Park Narodowy HelvetinjärviHelvetinjärven kansallispuistoHelvetinjärvi nationalpark 1982 49,5 Pirkanmaa 5. 100px Park Narodowy HiidenporttiHiidenportin kansallispuistoHiidenportti nationalpark 1982 45 Kainuu 6. 100px Park Narodowy HossaHossan kansallispuistoHossa nationalpark 2017 110 Ostrobotnia Północna 7. 100px Park Narodowy IsojärviIsojärven kansallispuistoIsojärvi nationalpark 1982 22 Finlandia Środkowa 8. 100px Park Narodowy Kauhaneva-PohjankangasKauhanevan-Pohjankankaan kansallispuistoKauhaneva-Pohjankangas nationalpark 1982 62 Ostrobotnia Południowa 9. 100px Park Narodowy KoliKolin kansallispuistoKoli nationalpark 1991 30 Karelia Północna 10. 100px Park Narodowy KolovesiKoloveden kansallispuistoKolovesi nationalpark 1990 47 Sawonia Południowa 11. 100px Park Narodowy KurjenrahkaKurjenrahkan kansallispuistoKurjenrahka nationalpark 1998 29 Finlandia Południowo-Zachodnia 12. 100px Park Narodowy LauhanvuoriLauhanvuoren kansallispuistoLauhanvuori nationalpark 1982 53 Ostrobotnia Południowa 13. 100px Park Narodowy LeivonmäkiLeivonmäen kansallispuistoLeivonmäki nationalpark 2003 30 Finlandia Środkowa 14. 100px Park Narodowy LemmenjokiLemmenjoen kansallispuistoLemmenjoki nationalpark 1956 2850 Laponia 15. 100px Park Narodowy LiesjärviLiesjärven kansallispuistoLiesjärvi nationalpark 1956 21 Kanta-Häme 16. 100px Park Narodowy LinnansaariLinnansaaren kansallispuistoLinnansaari nationalpark 1956 38 Sawonia PołudniowaSawonia Północna 17. 100px Park Narodowy Morza ArchipelagowegoSaaristomeren kansallispuistoSkärgårdshavets nationalpark 1983 500 Finlandia Południowo-Zachodnia Rezerwat biosfery UNESCO 18. 100px Park Narodowy NuuksioNuuksion kansallispuistoNoux nationalpark 1994 45 Uusimaa 19. 100px Park Narodowy OulankaOulangan kansallispuistoOulanka nationalpark 1956 290 LaponiaOstrobotnia Północna 20. 100px Park Narodowy PäijännePäijänteen kansallispuistoPäijänne nationalpark 1993 14 Päijät-Häme 21. 100px Park Narodowy Pallas-YllästunturiPallas-Yllästunturin kansallispuistoPallas-Yllästunturi nationalpark 2005 1020 Laponia 22. 100px Park Narodowy PatvinsuoPatvinsuon kansallispuistoPatvinsuo nationalpark 1982 105 Karelia Północna Część rezerwatu biosfery UNESCO 23. 100px Park Narodowy PetkeljärviPetkeljärven kansallispuistoPetkeljärvi nationalpark 1956 6 Karelia Północna Część rezerwatu biosfery UNESCO 24. 100px Park Narodowy Puurijärvi-IsosuoPuurijärven ja Isosuon kansallispuistoPuurijärvi-Isosuo nationalpark 1993 27 Pirkanmaa 25. 100px Park Narodowy Pyhä-HäkkiPyhä-Häkin kansallispuistoPyhä-Häkki nationalpark 1956 13 Finlandia Środkowa 26. 100px Park Narodowy Pyhä-LuostoPyhä-Luoston kansallispuistoPyhä-Luosto nationalpark 2005 142 Laponia 27. 100px Park Narodowy RepovesiRepoveden kansallispuistoRepovesi nationalpark 2003 15 Sawonia Południowa 28. 100px Park Narodowy RiisitunturiRiisitunturin kansallispuistoRiisitunturi nationalpark 1982 77 Laponia 29. 100px Park Narodowy RokuaRokuan kansallispuistoRokua nationalpark 1956 8,8 Ostrobotnia Północna 30. 100px Park Narodowy SalamajärviSalamajärvi nationalparkSalamajärven kansallispuisto 1982 62 Finlandia Środkowa 31. 100px Park Narodowy SeitseminenSeitsemisen kansallispuistoSeitseminens nationalpark 1982 45,5 Pirkanmaa Europejski Dyplom dla Obszarów Chronionych 32. 100px Park Narodowy Botniku PołudniowegoSelkämeren kansallispuistoBottenhavets nationalpark 2011 913 Finlandia Południowo-ZachodniaSatakunta 33. 100px Park Narodowy SipoonkorpiSipoonkorven kansallispuistoSibbo storskogs nationalpark 2011 19 Uusimaa 34. 100px Park Narodowy SyöteSyötteen kansallispuistoSyöte nationalpark 2000 299 LaponiaOstrobotnia Północna 35. 100px Park Narodowy TeijoTeijon kansallispuistoTykö nationalpark 2015 34 Finlandia Południowo-Zachodnia 36. 100px Park Narodowy TiilikkajärviTiilikkajärven kansallispuistoTiilikkajärvi nationalpark 1982 34 Sawonia PółnocnaKainuu 37. 100px Park Narodowy TorronsuoTorronsuon kansallispuistoTorronsuo nationalpark 1990 25,5 Kanta-Häme 38. 100px Park Narodowy Urho KekkonenaUrho Kekkosen kansallispuistoUrho Kekkonens nationalpark 1983 2550 Laponia 39. 100px Park Narodowy ValkmusaValkmusan kansallispuistoValkmusa nationalpark 1996 19,5 Kymenlaakso 40. 100px Park Narodowy Wschodniej Zatoki FińskiejItäisen Suomenlahden kansallispuistoÖstra Finska vikens nationalpark 1982 6,7 Kymenlaakso

Przypisy

Finlandia