Kodeks Świętosławowy (Kodeks Suleda) – najstarszy przekład na język polski statutów prawnych, pochodzący z połowy XV wieku.

Opis kodeksu

Kodeks zawiera przekład z łaciny statutów Kazimierza Wielkiego i Władysława Jagiełły, dokonany przez Świętosława z Wojcieszyna, oraz praw książąt mazowieckich (prawa ziemi mazowieckiej / statuty dzielnicy czersko-warszawskiej z lat 1377–1426), dokonany przez Macieja z Różana. Zapisu statutów w kodeksie dokonał Mikołaj Suled (w 1449 statuty Kazimierza Wielkiego i Władysława Jagiełły, zaś w 1450 prawo książąt mazowieckich). Przekład został wykonany prawdopodobnie dla księcia Bolesława IV, władcy Mazowsza, które ówcześnie nie wchodziło w skład Królestwa Polskiego, lecz było jego lennem.

Rękopis przechowywany jest w Bibliotece Czartoryskich w Krakowie (numer inwentarzowy 1418 IV Rkps). Jest to pergaminowy kodeks formatu folio, składający się z 58 kart (i dwóch kart ochronnych). Wymiary manuskryptu to 315x245 mm. Karty 2–41v zawierają przekład statutów Kazimierza Wielkiego i Władysława Jagiełły, zaś karty 43–57 przekład statutów mazowieckich. Kodeks ilustrowany jest dwiema miniaturami całostronnicowymi oraz sześcioma inicjałami, autorstwa prawdopodobnie iluminatora z Mazowsza. W XVII w. kodeks był własnością Kazimierza Weysse (kanonika kieleckiego i penitencjarza klasztoru kapucynów w Krakowie), który przekazał go bibliotece tego klasztoru. Później został nabyty przez Czartoryskich razem z Biblioteką Porycką Tadeusza Czackiego.

Język przekładu zawiera wiele regionalizmów charakterystycznych dla dialektu mazowieckiego w XV wieku. Walory językowe obniża jednak dosłowne trzymanie się łacińskiego oryginału, co sprawia, że niektóre fragmenty są trudno zrozumiałe. Kodeks jest też świadectwem kształtowania się polskiego języka prawnego.

Fragmenty

O daniu paniam rzecznikow (transliteracja):

Zobacz też

Kodeks Działyńskich I Kodeks Dzikowski Kodeks Stradomskiego

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kodeks Świętosławowy w bibliotece cyfrowej Polona

Kategoria:Zabytki staropolszczyzny Kategoria:Źródła prawa polskiego okresu przedrozbiorowego Kategoria:Manuskrypty w Polsce