Piotr Starkowiecki herbu Łodzia (zm. po 1644) – tłumacz z języków osmańskotureckiego, perskiego i arabskiego.
Życiorys Piotr Starkowiecki wywodził się z wielkopolskiej rodziny herbu Łodzia. Jego nazwisko pojawia się również w formach Starkowski, Strakawiecki i Starkoniecz. Data jego narodzin nie jest znana, być może urodził się we wsi Starkówiec w województwie kaliskim. Studiował na Uniwersytecie Bolońskim.
W roku 1640 Piotr Starkowiecki był już w KonstantynopoluNie wiadomo od kiedy., gdzie uczył się języków wschodnich. W dniach 20–22 kwietnia 1640 roku kontaktował się w Konstantynopolu i w Küçükçekmece podaje formę Küçük Çieşmece. z polskim posłem króla Władysława IV do Ibrahima I, Wojciechem Miaskowskim. W swym diariuszu Miaskowski wymienia Starkowieckiego wśród gości zaproszonych przez siebie na obiad. W tym samym roku Starkowiecki udał się na pielgrzymkę do Jerozolimy, co też uwiecznił wpisem do księgi pielgrzymów Navis peregrinorum.
Jego pobyt w Polsce odnotowano w lutym 1643 roku. Był wtedy zatrudniony jako tłumacz kancelarii królewskiej w Wilnie, pobierał kwartalnie 200 talarów pensji z włocławskiej komory królewskiejPoświadczone źródłowo od 24 marca 1644 roku, .. Przekładał na język polski listy kierowane do Władysława IV przez szacha Persji, tureckiego wielkiego wezyra oraz sułtana Ibrahima IPrzekłady te przed okupacją niemiecką znajdowały się w warszawskiej Bibliotece Narodowej, gdzie przebadał je Bohdan Baranowski ,.. Według Bohdana Baranowskiego tłumaczenia te świadczą o wyjątkowej znajomości języka osmanotureckiego, perskiego i arabskiego, znacznie przewyższającej innych polskich tłumaczy z epoki (takich jak: Samuel Otwinowski, Krzysztof Serebkowicz czy Krzysztof Dzierżek). Jerzy Nosowski podkreśla dodatkowo dobre rozeznanie tłumacza w ówczesnej polityce bliskowschodniej.
Tłumaczenie Koranu Starkowiecki miał dokonać przekładu Koranu na język polski, jednak nie zachowały się żadne ślady tego tłumaczenia, a jedynym źródłem tej informacji jest herbarz Kaspra Niesieckiego:
Publikacji przeszkodziła śmierć Starkowieckiego w młodym wieku. Nie wiadomo, czy dokonał przekładu całej świętej księgi islamu. Brakuje też informacji, z jakiego języka tłumaczył: czy bezpośrednio z języka arabskiego, czy wykorzystał osmański przekład. Niejasne są też cele podjętej pracy. Mogła być ona odbiciem prądów kontrreformacji. Tłumaczenie mogło wspomóc katolików w debatach religijnych z Tatarami zamieszkującymi Rzeczpospolitą. Polemika religijna między chrześcijaństwem a islamem pojawiła się już pod koniec XVI wieku (Turcyki Krzysztofa Warszewickiego), a na początku wieku XVII uległa zaostrzeniu (np. Alfurkan tatarski Piotra Czyżewskiego). Fragmenty przekładu Koranu mogły być wykorzystane przez katolickich polemistów, mogły też ulec celowemu zniszczeniu przez gorliwych chrześcijan doszukujących się w nim herezji.
Rodzina Ojcem Piotra był Maciej Starkowiecki (1585–1647), pochowany w kobylińskim kościele. Matką była prawdopodobnie Jadwiga z Bełdowskich. Piotr miał następujące rodzeństwo: Anna (mąż Jacek Mieszkowski), Barbara (mężowie: Adam Franciszek Dobrzycki, Piotr Walewski), Dorota (mąż Adam Suchorzewski, skarbnik kaliski), Katarzyna (mężowie: Wiktor Stempowski, Stanisław Wolski, Jan Jastrzembowski), Andrzej Starkowiecki, sekretarz i poseł królewski, kasztelan kamieniecki i poeta.
Sam nigdy nie założył rodziny.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy w Imperium Osmańskim (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy orientaliści Kategoria:Polscy tłumacze literatury arabskiej Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Urodzeni w XVII wieku Kategoria:Zmarli w XVII wieku