Neografia ( néos „nowy” + graphḗ „pismo”) – nauka o odręcznym piśmie nowożytnym i nowoczesnym (tj. począwszy od XVI wieku), przekazanym na materiale nietrwałym. Neografia jest jedną z nauk pomocniczych historii.
Neografia łacińska W poszczególnych państwach europejskich używano od XVI do XVIII wieku różnych odmian pisma łacińskiego, wchodzących w zakres badań neograficznych: Włochy: italika kancelaryjna, bastarda włoska, kancelaria papieska: italika, bastarda włoska i gotycka, a także minuskuła bullowa (), Hiszpania: gotyckie pismo kancelaryjne (odmiany zwane po , / , ), hiszpańskie pismo potoczne (), Francja: italika, gotycka bastarda francuska, kurrenta (odmiana zwana po , a później ), bastarda włoska, potoczna kursywa płynna (), Niderlandy: gotycka bastarda burgundzko-francuska, niemiecka kursywa gotycka, francuskie , hiszpańska , bastarda włoska, Anglia: italika, gotyckie pisma kursywne, („ręka kancelaryjna”), („ręka sądowa”), („ręka sekretarska”), („okrągła ręka”), kraje niemieckie i skandynawskie: fraktura, kurrenta kancelaryjna, niemiecka kursywa neogotycka (), fraktura kancelaryjna (), Polska: różne postaci kursywy i kurrenty gotyckiej, włoska italika kancelaryjna, pisma typu francuskiego, a później typu angielskiego.
W XIX wieku oprócz pisma gotyckiego (na obszarach niemieckich i skandynawskich) w użyciu była przede wszystkim kursywa francuska i angielska. Na kształt pisma w dużym stopniu wpłynęło upowszechnienie się stalówki, produkcja różnych gatunków papieru gładkiego, a także zmiany w sposobie pisania (ułożenie i oparcie dłoni, ruch ramienia itp.). Na przełomie XIX i XX wieku zaczęto odchodzić od pisma pochyłego do pisma prostopadłego, bez szczególnych ozdób (w Polsce przejawem tych zmian był Elementarz M. Falskiego).
Polskojęzyczne publikacje poświęcone neografii
Zobacz też epigrafika paleografia papirologia
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Część 1. Część 2.
Kategoria:Nauki pomocnicze historii