Adam Lubert (Kołysko) Kołyszko (ur. 2 lipca 1798, zm. 14 stycznia 1871 w Paryżu) – powstaniec 1831 roku, poseł na sejm, towiańczyk, wolnomularz.
Życiorys
Urodził się w powiecie wiłkomierskim, w rodzinie pieczętującej się herbem Jelita. Matka pochodziła z wywodzącej się z Włoch litewskiej szlacheckiej rodziny Morykonich.
Odebrał staranne wykształcenie, po czym poświęcił się pracy na roli w swych dobrach Pelisze. W 1821 roku został wybrany prezesem wiłkomierskiego sądu powiatowego. Kilka lat później ożenił się z panną Teplicką, z którą miał dwoje dzieci.
W początkach kwietnia 1831 roku przystąpił do powstania. Przez dwa miesiące walczył w północnej części województwa wileńskiego, dowodząc wraz z Aleksandrem Izenszmidem Milbitzem insurekcyjną kawalerią powiatu wiłkomierskiego. Wraz z oddziałami z powiatu upickiego wziął udział w nieudanych próbach zaatakowania Wilna i Kowna. W końcu czerwca, wraz z innymi żołnierzami jazdy wiłkomierskiej, przydzielony został do regularnego dywizjonu jazdy poznańskiej, z którym odbył resztę kampanii litewskiej w lipcu 1831 roku. Po zakończeniu kampanii przybył do Warszawy, gdzie 10 sierpnia odbyły się wybory posłów z województwa wileńskiego do sejmu powstańczego. Uzyskał w nich drugą kolejną liczbę głosów wśród osiemnastu kandydatów i został wybrany posłem z powiatu upickiego. Odkomenderowany w randze porucznika z Pułku Jazdy Poznańskiej, obecny był na wszystkich sierpniowych i wrześniowych posiedzeniach sejmu, lecz głosu nie zabierał.
Po upadku powstania udał się na emigrację i osiadł w Paryżu. Żona z dziećmi pozostali w kraju.
10 grudnia 1831 roku był jednym z założycieli Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich. Po otrzymaniu pozwolenia ministra wojny na pobyt w Paryżu uczęszczał na wykłady w Szkole Sztabu Generalnego. W 1832 roku był w stopniu 30. obrządku szkockiego członkiem i zastępcą mistrza obrzędów loży wolnomularskiej „Les Trinosophes” Wielkiego Wschodu Francji w Paryżu.
Był członkiem sejmu powstańczego na emigracjiWalenty Zwierkowski, O Sejmie w Emigracji, Poitiers 1839, s. 10.. Brał udział w życiu diaspory polskiej, w tym w pojedynkach. W 1832 roku ranił w pojedynku Józefa Zienkowicza, któremu sekundował Juliusz Słowacki, a 15 czerwca 1841 roku był sekundantem Stanisława Roplewskiego w jego niedoszłym do skutku pojedynku z Juliuszem Słowackim. W 1842 roku związał się z Andrzejem Towiańskim. Był jednym z bardziej gorliwych towiańczyków. Choć nie zajmował eksponowanych stanowisk, to jednak utrzymywał bliskie kontakty z przewodnikami, a także z Juliuszem Słowackim i Ludwikiem Nabielakiem. W kwietniu 1845 roku przedłożył Mickiewiczowi projekt wyjazdu do Rosji w celu wręczenia Mikołajowi I, nieprzyjętego przez ambasadę rosyjską w Paryżu, listu Aleksandra Chodźki. Podróż nie doszła do skutku wobec sprzeciwu Towiańskiego.
Ostatnie lata życia spędził jako weteran powstania listopadowego w paryskim domu opiekuńczym im. św. Kazimierza, gdzie zmarł podczas oblężenia Paryża przez wojska pruskie. Jest pochowany na Cmentarzu Montparnasse (Kwatera 7, r. 11 av. Transversale, g. 10 av. de l’Ouest).
Przypisy
Kategoria:Członkowie sejmu polskiego na emigracji 1832–1848 Kategoria:Członkowie Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich Kategoria:Ludzie związani z gubernią wileńską Kategoria:Oficerowie kawalerii powstania listopadowego Kategoria:Polacy w wolnomularstwie francuskim Kategoria:Polscy sędziowie ziem zabranych Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Uczestnicy pojedynków Kategoria:Urodzeni w 1798 Kategoria:Dowódcy oddziałów partyzanckich powstania listopadowego Kategoria:Posłowie na Sejm Królestwa Polskiego (województwo wileńskie) Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Zmarli w 1871 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Montparnasse w Paryżu