Międzynarodowa Nagroda Bookera (ang. The International Booker Prize, wcześniej The Man Booker International Prize, od 2026 roku Bukhman International Booker Prize) – międzynarodowa nagroda literacka ustanowiona w 2005 r. w Wielkiej Brytanii. Na początku przyznawana co dwa lata za twórczość w języku angielskim dla pisarzy z całego świata, nominowane mogły zostać również powieści napisane w innych językach, lecz szeroko dostępne w angielskim tłumaczeniu (w 2005 roku nominowany był Stanisław Lem). Pierwszym laureatem, który otrzymał nagrodę był pisarz albański Ismail Kadare. Od 2016 r. nagroda przyznawana jest co roku jednej książce przetłumaczonej na język angielski, opublikowanej w Wielkiej Brytanii lub Irlandii. Nagroda za zwycięski tytuł w wysokości 50 tys. funtów dzielona jest po równo między autora i tłumacza.
Laureaci Międzynarodowej Nagrody Bookera 2005-2015
Podczas gdy Nagroda Bookera przyznawana była pisarzom ze Wspólnoty Narodów, Irlandii i Zimbabwe, Międzynarodowa Nagroda Bookera była w założeniu wyróżnieniem przeznaczonym dla pisarzy tworzących w języku angielskim lub których prace przełożono na ten język, bez zwracania uwagi na ich narodowość. Pierwotnie przyznawano ją co dwa lata za całokształt twórczości. Pisarz otrzymywał 60 tysięcy funtów i mógł wskazać tłumacza, który dostawał 15 tysięcy funtów. RokImię, nazwiskoTłumaczKrajJęzyk 2005 Ismail Kadare - Albania język albański 2007 Chinua Achebe - Nigeriajęzyk angielski 2009 Alice Munro - Kanada język angielski 2011 Philip Roth - USA język angielski 2013 Lydia Davis - USA język angielski 2015 László Krasznahorkai George Szirtes Ottilie Mulzet Węgry język węgierski Od 2016
W 2014 roku po raz pierwszy do Nagrody Bookera mogły zostać nominowane książki napisane w języku angielskim i opublikowane w Wielkiej Brytanii lub Irlandii, zniesiono kryterium narodowości pisarza. Rok później ogłoszono rozwiązanie brytyjskiej nagrody Independent Foreign Fiction Prize. W 2016 roku zastąpiła ją zmieniona Międzynarodowa Nagroda Bookera. Od tego czasu co roku nominowane są książki przetłumaczone na język angielski i opublikowane w poprzednim roku w Wielkiej Brytanii lub Irlandii. Długa lista nominacji, zawierająca 12 lub 13 tytułów publikowana jest w marcu, finalistów ogłasza się w kwietniu, a laureata w maju. Autor i tłumacz dzielą między siebie po równo nagrodę w wysokości 50 tysięcy funtów, pozostali nominowani otrzymują po 2,5 tysiąca funtów do podziału. RokAutorTytułTłumaczKrajJęzyk 2016 Han Kangoryg. 채식주의자 ang. The Vegetarian pol. Wegetarianka Deborah Smith Korea Południowa język koreański 2017 David Grossmanoryg. סוס אחד נכנס לבר ang. A Horse Walks Into a Bar pol. Wchodzi koń do baru Jessica Cohen Izrael język hebrajski2018Olga Tokarczukoryg. Bieguni ang. Flights Jennifer Croft Polskajęzyk polskiMan Booker Prize 2018: Olga Tokarczuk zdobyła jedną z najważniejszych nagród literackich na świecie2019Jokha Al-Harthioryg. سـيّـدات الـقـمـر، روايـة ang. Celestial Bodies pol. Ciała niebieskieMarilyn Booth Omanjęzyk arabski2020Marieke Lucas Rijneveldoryg. De avond is ongemak ang. The Discomfort of Evening pol. Niepokój przychodzi o zmierzchuMichele Hutchison Holandiajęzyk niderlandzki2021David Dioporyg. Frère d'âme ang. At Night All Blood is Black pol. Bratnia duszaAnna Moschovakis Francjajęzyk francuski2022Geetanjali Shreeoryg. रेत-समाधि ang. Tomb of SandDaisy Rockwell Indiejęzyk hindi2023Georgi Gospodinoworyg. Времеубежище ang. The Shelter pol. Schron przeciwczasowyAngela Rodel Bułgariajęzyk bułgarski2024Jenny Erpenbeckoryg. Kairos ang. Kairos pol. KairosMichael Hofmann Niemcyjęzyk niemiecki2025Banu Mushtaqang. Heart Lamppol. Lampa sercaDeepa Bhasthi Indiejęzyk kannada2026Yáng Shuāng-zǐoryg. 臺灣漫遊錄 ang. Taiwan TravelogueLin King Tajwanjęzyk mandaryński
Nominacje Do 2015 roku podawano jedynie nazwisko nominowanej osoby.
Od 2016 roku nominowana jest konkretna powieść. Poniżej podano informacje na temat angielskiego tytułu, oryginalnego tytułu, autora, kraju pochodzenia, tłumacza na język angielski oraz na język polski, jeśli książka ukazała się po polsku.
2005
Jury: John Carey, Azar Nafisi, Alberto Manguel.
2007
Jury: Elaine Showalter, Colm Tóibín, Nadine Gordimer.
2009
Jury: Jane Smiley, Amit Chaudhuri, Andrij Kurkow.
2011
Jury: Rick Gekoski, Carmen Callil, Justin Cartwright.
2013
Jury: Marilynne Robinson, Vladimir Sorokin, Peter Stamm.
2015
Jury: Marina Warner, Nadeem Aslam, Elleke Boehmer, Edwin Frank, Wen-chin Ouyang.
2016
finaliści
A General Theory of Oblivion (Teoria Geral do Esquecimento), José Eduardo Agualusa (Angola), tłum. Daniel Hahn The Story of the Lost Child (Storia della bambina perduta), Elena Ferrante (Włochy), tłum. Ann Goldstein | wyd. pol. Historia zaginionej dziewczynki, tłum. Lucyna Rodziewicz-Doktór The Vegetarian (채식주의자), Han Kang (Korea Południowa), tłum. Deborah Smith | wyd. pol. Wegetarianka, tłum. Justyna Najbar-Miller i Choi Jeong In A Strangeness in My Mind (Kafamda Bir Tuhaflık), Orhan Pamuk (Turcja), tłum. Ekin Oklap | wyd. pol. Dziwna myśl w mej głowie, tłum. Piotr Kawulok A Whole Life (Ein ganzes Leben), Robert Seethaler (Austria), tłum. Charlotte Collins | wyd. pol. Całe życie, tłum. Ewa Kochanowska The Four Books (四書), Yan Lianke (Chiny), tłum. Carlos Rojas | wyd. pol. Czteroksiąg, tłum. Katarzyna Sarek
pozostałe nominacje
Mend the Living (Réparer les vivants), Maylis de Kerangal (Francja), tłum. Jessica Moore | wyd. pol. Reperować żywych, tłum. Krystyna Arustowicz Man Tiger (Lelaki Harimau), Eka Kurniawan (Indonezja), tłum. Labodalih Sembiring | wyd. pol. Człowiek tygrys, tłum. Jędrzej Polak Tram 83, Fiston Mwanza Mujila (Demokratyczna Republika Konga), tłum. Roland Glasser A Cup of Rage (Um Copo de Cólera), Raduan Nassar (Brazylia), tłum. Stefan Tobler Ladivine, Marie NDiaye (Francja), tłum. Jordan Stump Death by Water (水死), Kenzaburō Ōe (Japonia), tłum. Deborah Boliver Boehm White Hunger (Nälkävuosi), Aki Ollikainen (Finlandia), tłum. Emily Jeremiah i Fleur Jeremiah | wyd. pol. Biały Głód, tłum. Justyna Polanowska
Jury: Boyd Tankin, Tahmima Anam, David Bellos, Daniel Medin, Ruth Padel.
2017
finaliści
Compass (Boussole), Mathias Énard (Francja), tłum. Charlotte Mandell | wyd. pol. Busola, tłum. Magdalena Kamińska-Maurugeon A Horse Walks into a Bar (סוס אחד נכנס לבר), David Grossman (Izrael), tłum. Jessica Cohen | wyd. pol. Wchodzi koń do baru, tłum. Regina Gromacka The Unseen (De usynlige), Roy Jacobsen (Norwegia), tłum. Don Bartlett i Don Shaw | wyd. pol. Niewidzialni, tłum. Iwona Zimnicka Mirror, Shoulder, Signal (Spejl, skulder, blink), Dorthe Nors (Dania), tłum. Misha Hoekstra | wyd. pol. Lusterko, ramię, kierunkowskaz, tłum. Elżbieta Frątczak-Nowotny Judas (הבשורה על-פי יהודה), Amos Oz (Izrael), tłum. Nicholas de Lange | wyd. pol. Judasz, tłum. Leszek Kwiatkowski Fever Dream (Distancia de rescate), Samanta Schweblin (Argentyna), tłum. z jęz. hiszpańskiego Megan McDowell | wyd. pol. Bezpieczna odległość, tłum. Tomasz Pindel
pozostałe nominacje
Swallowing Mercury (Guguły), Wioletta Grzegorzewska (Polska), tłum. Eliza Marciniak War and Turpentine (Oorlog en terpentijn), Stefan Hertmans (Belgia), tłum. David McKay | wyd. pol. Wojna i terpentyna, tłum. Alicja Oczko The Traitor's Niche (Kamarja e turpit), Ismail Kadare (Albania), tłum. John Hodgson Black Moses (Petit Piment), Alain Mabanckou (Francja), tłum. Helen Stevenson | wyd. pol. Papryczka, tłum. Jacek Giszczak Bricks and Mortar (Im Stein), Clemens Meyer (Niemcy), tłum. Katy Derbyshire Fish Have No Feet (Fiskarnir hafa enga fætur), Jón Kalman Stefánsson (Islandia), tłum. Phil Roughton The Expolosion Chronicles (炸裂志), Yan Lianke (Chiny), tłum. Carlos Rojas | wyd. pol. Kroniki eksplozji, tłum. Joanna Krenz
Jury: Nick Barley, Daniel Hahn, Elif Şafak, Chika Unigwe, Helen Mort.
2018
finaliści
Vernon Subutex 1, Virginie Despentes (Francja), tłum. Frank Wynne | wyd. pol. Vernon Subutex 1, tłum. Jacek Giszczak The White Book (흰), Han Kang (Korea Południowa), tłum. Deborah Smith | wyd. pol. Biała elegia, tłum. Justyna Najbar-Miller The World Goes On (Megy a világ), László Krasznahorkai (Węgry), tłum. John Batki, Ottilie Mulzet i George Szirtes Like a Fading Shadow (Como la sombra que se va), Antonio Muñoz Molina (Hiszpania), tłum. Camilo A. Ramirez | wyd. pol. Jak przemijający cień, tłum. Wojciech Charchalis Frankenstein in Baghdad (فرانكشتاين في بغداد), Ahmed Saadawi (Irak), tłum. Jonathan Wright | wyd. pol. Frankenstein w Bagdadzie, tłum. Magdalena Zawrotna Flights (Bieguni), Olga Tokarczuk (Polska), tłum. Jennifer Croft
pozostałe nominacje
The 7th Function of Language (La Septième Fonction du langage), Laurent Binet (Francja), tłum. Sam Taylor | wyd. pol. Siódma funkcja języka, tłum. Wiktor Dłuski The Impostor (El impostor), Javier Cercas (Hiszpania), tłum. Frank Wynne | wyd. pol. Oszust, tłum. Ewa Zaleska Go, Went, Gone (Gehen, ging, gegangen), Jenny Erpenbeck (Niemcy), tłum. Susan Bernofsky | wyd. pol. Iść, szedł, poszedł, tłum. Eliza Borg Die, My Love (Matate, amor), Ariana Harwicz (Argentyna), tłum. z jęz. hiszpańskiego Sarah Moses i Carolina Orloff | wyd. pol. Zgiń, kochanie, tłum. Agata Ostrowska The Flying Mountain (Der fliegende Berg), Christoph Ransmayr (Austria), tłum. Simon Pare | wyd. pol. Latająca góra, tłum. Jacek Stanisław Buras The Stolen Bicycle (單車失竊記), Wu Ming-Yi (Tajwan), tłum. Darryl Sterk The Dinner Guest (El comensal), Gabriela Ybarra (Hiszpania), tłum. Natasha Wimmer
Jury: Lisa Appignanesi, Michael Hofmann, Hari Kunzru, Tim Martin, Helen Oyeyemi.
2019
finaliści
Celestial Bodies (سـيّـدات الـقـمـر، روايـة), Jokha Al-Harthi (Oman), tłum. z jęz. arabskiego Marilyn Booth | wyd. pol. Ciała niebieskie, tłum. Hanna Jankowska The Years (Les Années), Annie Ernaux (Francja), tłum. Alison L Strayer | wyd. pol. Lata, tłum. Krzysztof Jarosz i Magdalena Budzińska The Pine Islands (Die Kieferninseln), Marion Poschmann (Niemcy), tłum. Jen Calleja Drive Your Plow Over the Bones of the Dead (Prowadź swój pług przez kości umarłych), Olga Tokarczuk (Polska), tłum. Antonia Lloyd-Jones The Shape of the Ruins (La forma de las ruinas), Juan Gabriel Vásquez (Kolumbia), tłum. z jęz. hiszpańskiego Anne McLean | wyd. pol. Kształt ruin, tłum. Katarzyna Okrasko The Remainder (La resta), Alia Trabucco Zeran (Chile), tłum. z jęz. hiszpańskiego Sophie Hughes
pozostałe nominacje
Love in the New Millennium (新世纪爱情故事), Can Xue (Chiny), tłum. Annelise Finegan Wasmoen At Dusk (해질무렵), Hwang Sok-yong (Korea Południowa), tłum. Sora Kim-Russell | wyd. pol. O zmierzchu, tłum. Dominika Chybowska-Jang Jokes for the Gunmen (نكات للمسلحين), Mazen Maarouf (Palestyna/Islandia), tłum. z jęz. arabskiego Jonathan Wright Four Soldiers (Quatre Soldats), Hubert Mingarelli (Francja), tłum. Sam Taylor Mouthful of Birds (Pájaros en la boca), Samanta Schweblin (Argentyna), tłum. z jęz. hiszpańskiego Megan McDowell | wyd. pol. Ptaki, tłum. Tomasz Pindel The Faculty of Dreams (Drömfakulteten), Sara Stridsberg (Szwecja), tłum. Deborah Bragan-Turner | wyd. pol. Fakultet marzeń, tłum. Beata Walczak-Larsson The Death of Murat Idrissi (De dood van Murat Idrissi), Tommy Wieringa (Holandia), tłum. Sam Garrett Jury: Bettany Hughes, Maureen Freely, Angie Hobbs, Elnathan John, Pankaj Mishra.
2020
finaliści
The Enlightenment of The Greengage Tree (اشراق درخت گوجه سبز), Shokoofeh Azar (Iran), tłum. z jęz. perskiego anonimowe The Adventures of China Iron (Las aventuras de la China Iron), Gabriela Cabezón Cámara (Argentyna), tłum. z jęz. hiszpańskiego Iona Macintyre i Fiona Mackintosh Tyll, Daniel Kehlmann (Niemcy), tłum. Ross Benjamin | wyd. pol. Tyll, tłum. Urszula Poprawska Hurricane Season (Temporada de huracanes), Fernanda Melchor (Meksyk), tłum. z jęz. hiszpańskiego Sophie Hughes | wyd. pol. Czas huraganów, tłum. Katarzyna Sosnowska The Memory Police (密やかな結晶), Yōko Ogawa (Japonia), tłum. Stephen Snyder | wyd. pol. Podziemie pamięci, tłum. Anna Karpiuk