Mistrzostwa Armenii w piłce nożnej mężczyzn (orm. Հայաստանի տղամարդկանց ֆուտբոլի առաջնություն, Hajastani tghamardkanc’ futboli arradżnut’jun) – rozgrywki piłkarskie, prowadzone cyklicznie – corocznie lub co sezonowo (na przełomie dwóch lat kalendarzowych) – mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Armenii.
Historia Mistrzostwa Armenii w piłce nożnej oficjalne rozgrywane są od 1992 roku. Obecnie rozgrywki odbywają się w wielopoziomowych ligach: Barcragujn chumb, Araczin chumb, Jerkrord chumb oraz niższych klasach regionalnych.
Po rewolucji październikowej 1917 w Rosji na Armenię z zachodu i wschodu napadli Turcy. W 1920 roku Turcja zajęła większość jej terytorium, bolszewicy wcielili pozostałą część do Związku Radzieckiego. 29 listopada 1920 została utworzona Armeńska SRR, która była częścią państwa radzieckiego przed powstaniem ZSRR 30 grudnia 1922, od 12 marca 1922 razem z Gruzją i Azerbejdżannem wchodziła w skład ZSRR jako część Zakaukaskiej Federacyjnej SRR, a 5 grudnia 1936 weszła w skład ZSRR bezpośrednio.
Pierwsza edycja mistrzostw Zakaukaskiej FSRR startowała w sezonie 1924, w której 3 drużyny z republik zakaukaskich walczyły o tytuł mistrza. Jednak w pierwszej edycji mistrz nie został wyłoniony. W kolejnych dwóch edycja 1926 i 1927 reprezentacja Azerbejdżańskiej SRR zdobyła mistrzostwo Zakaukaskiej FSRR. Następnie rozgrywki z przerwami organizowane były do 1935 roku.
W 1925 ormiańscy uchodźcy z Turcji założyli w Erywaniu pierwszy na terenie Armenii klub piłkarski Nairi, w 1934 roku w Giumri powstał Karmir Drosz, a potem następne. W 1934 po raz pierwszy startowały mistrzostwa wśród klubów. Potem od 1936 mistrzostwa Armeńskiej SRR rozgrywane spośród drużyn towarzystw sportowych pomiędzy ormiańskimi zespołami, które nie uczestniczyli w rozgrywkach Mistrzostw ZSRR. W sezonie 1941 mistrzostwa Armeńskiej SRR zostały zawieszone tak jak w końcu czerwca nastąpiła okupacja niemiecka. W 1945 ponownie startują mistrzostwa Armeńskiej SRR. W latach 1990–1991 mistrzem Armeńskiej SRR zostawał klub, który zwyciężał w Drugiej Niższej Ligie, strefie 2 (ormiańskiej) Mistrzostw ZSRR. To nie były pełnowartościowe mistrzostwa tak jak najlepsze kluby kraju uczestniczyły w mistrzostwach ZSRR.
W lipcu 1990 Armenia ogłosiła niepodległość, potwierdzoną w referendum 21 września 1991.
Po założeniu ormiańskiej federacji piłkarskiej – HFF w 1992 roku, rozpoczął się proces zorganizowania pierwszych rozgrywek o mistrzostwo Armenii. W sezonie 1992 startowała pierwsza edycja rozgrywek o mistrzostwo krajuArmenia – List of Champions – RSSSF.. W Barcragujn chumb (Wyższa Liga) 24 drużyn walczyło systemem ligowym w dwóch grupach o tytuł mistrza kraju. W drugiej rundzie po 6 najlepszych zespołów zmagały się w grupie mistrzowskiej. Szirak Giumri i Homenetmen Erywań ex aequo zostali mistrzami Armenii.
Mistrzowie i pozostali medaliści
Nieoficjalne: Mistrzostwa Zakaukaskiej FSRR oraz Armeńskiej SRR 1922–1991Mistrzostwa ZSRR
Oficjalne:
Mistrzostwa Armenii
Statystyka Klasyfikacja według klubów W dotychczasowej historii Mistrzostw Armenii na podium oficjalnie stawało w sumie 16 drużyn. Liderem klasyfikacji jest Pjunik Erywań, który zdobył 13 tytułów mistrzowskich.
Stan na po zakończeniu sezonu 2024/2025.
Lp. Klub Miejsca na podium Zwycięskie sezony 16x16px 16x16px 16x16px 1. Piunik Erywań 13 2 2 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2014/15, 2021/22, 2023/24 2. Szirak Giumri 4 7 5 1992, 1994, 1999, 2012/13 3. Alaszkert Erywań 4 0 2 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21 4. Kilikia Erywań 3 1 0 1992, 1995/96, 1996/97 5. Urartu Erywań 2 5 6 2013/14, 2022/23 6. Ararat-Armenia Erywań 2 2 2 2018/19, 2019/20 7. Spartak Erywań 2 0 2 1998, 2000 8. Ararat Erywań 1 4 2 1993 9. Noah Erywań 1 3 0 2024/25 10. Uliss Erywań 1 2 2 2011 11. Jerewan FA 1 0 3 1997 12. Mika Asztarak 0 4 3 13. Gandzasar Kapan 0 2 3 14. Zwartnoc-AAL Erywań 0 1 0 15. Bananc Kotajk 0 0 2 16. Erebuni-Homenmen Erywań 0 0 1
Klasyfikacja według miast Siedziby klubów: Stan na po zakończeniu sezonu 2024/2025. Miasto Liczba tytułów Kluby Erywań 30 Piunik Erywań (13), Alaszkert Erywań (4), Kilikia Erywań (3), Ararat-Armenia Erywań (2), Spartak Erywań (2), Urartu Erywań (2), Ararat Erywań (1), Noah Erywań (1), Uliss Erywań (1), Jerewan FA (1) Giumri 4 Szirak Giumri (4)
Uczestnicy Są 43 zespołów, które wzięli udział w 35 sezonach Mistrzostw Armenii, które były prowadzone od 1992 aż do sezonu 2025/26 łącznie.
Pogrubione zespoły biorące udział w sezonie 2025/26.
34 razy: Szirak Giumri 33 razy: Ararat Erywań 28 razy: Urartu Erywań 25 razy: Piunik Erywań 22 razy: Gandzasar Kapan 18 razy: Mika Erywań 17 razy: Kilikia Erywań 15 razy: Ulis Erywań 14 razy: Alaszkert Erywań 12 razy: Kotajk Abowian, Karabach Stepanakert, Spartak Erywań 9 razy: Erebuni Erywań 8 razy: Ararat-Armenia Erywań, Lori Wanadzor 7 razy: Jerewan FA, Noah Erywań 6 razy: BKMA Erywań, Wan Czarencawan, Wan Erywań 5 razy: Impuls Diliżan 4 razy: Arabkir Erywań, Aznawur Nojemberian, Zankezour Goris, Zwartnoc-AAL Erywań 3 razy: Aragac Giumri, BMA-Araj Eczmiadzyn, Dwin Artaszat, Nairi Erywań 2 razy: Malatia Erywań, West Armenia 1 raz: Achtamar Sewan, Araks Ararat, Araks Armawir, Debed Aławerdy, Dinamo Erywań, Kilikia Erywań (1992), Nig Aparan, Norawank Wajk, Sewan, Szengawit Erywań, Zorawan Jegward.
Zobacz też Tabela wszech czasów mistrzostw Armenii w piłce nożnej Barcragujn chumb Puchar Armenii
Przypisy
Bibliografia Oficjalna strona Barcragujn chumb
Oficjalna strona HFF Archiwum wyników meczów i tabel w bazie RSSSF
Kategoria:Pierwszy poziom rozgrywek piłkarskich w Armenii