Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 5 listopada 2014 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków roślin rolniczych i warzywnych oraz szczegółowych wymagań w zakresie wytwarzania i jakości materiału siewnego tych roślin 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia: 1) dyrektywy wykonawczej Komisji 2013/63/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającej załączniki I i II do dyrektywy Rady 2002/56/WE w odniesieniu do minimalnych warunków, które muszą spełniać sadzeniaki i partie sadzeniaków (Dz. Urz. UE L 341 z 18.12.2013, str. 52); 2) dyrektywy wykonawczej Komisji 2014/20/UE z dnia 6 lutego 2014 r. określającej unijne klasy sadzeniaków elitarnych i kwalifikowanych oraz warunki i oznaczenia stosowane dla tych klas (Dz. Urz. UE L 38 z 07.02.2014, str. 32); 3) dyrektywy wykonawczej Komisji 2014/21/UE z dnia 6 lutego 2014 r. określającej minimalne warunki i unijne klasy sadzeniaków przedbazowych (Dz. Urz. UE L 38 z 07.02.2014, str. 39). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Kategorie i stopnie kwalifikacji sadzeniaków ziemniaka Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości sadzeniaków ziemniaka oraz dopuszczalna wielkość partii w obrocie Treść rozporządzenia Na podstawie art. 40 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512 oraz z 2013 r. poz. 865) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków roślin rolniczych i warzywnych oraz szczegółowych wymagań w zakresie wytwarzania i jakości materiału siewnego tych roślin (Dz. U. poz. 517 oraz z 2014 r. poz. 441) wprowadza się następujące zmiany: 1) w § 17 w ust. 1: a) w pkt 1 lit. a otrzymuje brzmienie: „ a) ostatniej cyfry roku zbioru albo łączenia - jeżeli jest to partia utworzona przez połączenie kilku partii, ” , b) w pkt 2: - lit. c oraz d otrzymują brzmienie: „ c) numeru świadectwa oceny weryfikacyjnej, po którym dopisuje się ukośnik, d) litery alfabetu odpowiadającej kolejnej partii z danej plantacji nasiennej. ” , - uchyla się lit. e; 2) w załączniku nr 1: a) w objaśnieniu po tabeli 1 „Kategorie i stopnie kwalifikacji materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, z wyłączeniem sadzeniaków ziemniaka” ostatnie zdanie otrzymuje brzmienie: „ W przypadku gdy we wnioskach, w protokołach, świadectwach i informacjach dotyczących materiału siewnego przy symbolu stopnia po ukośniku nie będzie podane oznaczenie kolejności rozmnożenia, przyjmuje się zawsze stopień najniższy określony dla gatunku (odpowiednio: PB /II, C /2 lub, jeśli dotyczy, C /3). ” , b) tabela 2 „Kategorie i stopnie kwalifikacji sadzeniaków ziemniaka” otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia; 3) w załączniku nr 2: a) w części I „Wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin zbożowych” w ust. 5 „Izolacja przestrzenna” w lp. 2 kolumna 2 otrzymuje brzmienie: „ - dla odmian samopylnych pszenżyta odległość od innych zasiewów pszenżyta ” , b) w części II „Wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin pastewnych” w ust. 2 „Wymagania dotyczące oceny stanu plantacji przedplonu i izolacji przestrzennej” w pkt 3 „izolacja przestrzenna” w kolumnie „Bobowate grubonasienne” wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: „ Od innych upraw tego samego gatunku: ” ; 4) załącznik nr 3 otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 2 do niniejszego rozporządzenia. § 2. Wytworzone zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, sadzeniaki ziemniaka kategorii: 1) przedbazowe mogą być rozmnażane w 2015 r. na sadzeniaki ziemniaka kategorii przedbazowe, kategorii bazowe lub kategorii kwalifikowane; 2) bazowe mogą być rozmnażane w 2015 r. na sadzeniaki ziemniaka kategorii bazowe lub kategorii kwalifikowane; 3) kwalifikowane mogą być rozmnażane w 2015 r. na sadzeniaki ziemniaka kategorii kwalifikowane unijnej klasy B. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia: 1) dyrektywy wykonawczej Komisji 2013/63/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającej załączniki I i II do dyrektywy Rady 2002/56/WE w odniesieniu do minimalnych warunków, które muszą spełniać sadzeniaki i partie sadzeniaków (Dz. Urz. UE L 341 z 18.12.2013, str. 52); 2) dyrektywy wykonawczej Komisji 2014/20/UE z dnia 6 lutego 2014 r. określającej unijne klasy sadzeniaków elitarnych i kwalifikowanych oraz warunki i oznaczenia stosowane dla tych klas (Dz. Urz. UE L 38 z 07.02.2014, str. 32); 3) dyrektywy wykonawczej Komisji 2014/21/UE z dnia 6 lutego 2014 r. określającej minimalne warunki i unijne klasy sadzeniaków przedbazowych (Dz. Urz. UE L 38 z 07.02.2014, str. 39). Załącznik nr 1 - Kategorie i stopnie kwalifikacji sadzeniaków ziemniaka Tabela 2. Kategorie i stopnie kwalifikacji sadzeniaków ziemniaka Kategoria Oznaczenie Stopień kwalifikacji (klasa) Opis Elitarne przedbazowe unijna klasa PBTC Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone w procesie mikrorozmnażania; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla unijnej klasy PBTC; 3) są przeznaczone do jednorazowego rozmnożenia. unijna klasa PB Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone w procesie mikrorozmnażania albo z materiału matecznego otrzymanego zgodnie z działaniami zapewniającymi określone wymagania w zakresie jakości i zdrowotności; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla unijnej klasy PB; 3) są przeznaczone do wytwarzania sadzeniaków kategorii elitarne bazowe albo kategorii kwalifikowane. unijna klasa S Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone z sadzeniaków kategorii elitarne zgodnie z działaniami zapewniającymi określone wymagania w zakresie jakości i zdrowotności; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla unijnej klasy S; 3) są przeznaczone do wytwarzania sadzeniaków kategorii elitarne albo kategorii kwalifikowane. Kwalifikowane bazowe unijna klasa SE Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone z sadzeniaków kategorii elitarne zgodnie z działaniami zapewniającymi określone wymagania w zakresie jakości i zdrowotności; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla unijnej klasy SE; 3) są przeznaczone do wytwarzania sadzeniaków kategorii elitarne albo kategorii kwalifikowane. unijna klasa E Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone z sadzeniaków kategorii elitarne zgodnie z działaniami zapewniającymi określone wymagania w zakresie jakości i zdrowotności; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla unijnej klasy E; 3) są przeznaczone do wytwarzania sadzeniaków kategorii kwalifikowane. unijna klasa A Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone z sadzeniaków kategorii elitarne; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla unijnej klasy A; 3) są przeznaczone do wytworzenia sadzeniaków kategorii kwalifikowane lub do celów innych niż produkcja sadzeniaków. unijna klasa B Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone bezpośrednio z sadzeniaków kategorii kwalifikowane unijnej klasy A albo kategorii elitarne; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania w zakresie wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla unijnej klasy B; 3) są przeznaczone wyłącznie na cele inne niż produkcja sadzeniaków ziemniaka. Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości sadzeniaków ziemniaka oraz dopuszczalna wielkość partii w obrocie 1. Sadzeniaki ziemniaka mogą być wytwarzane według dwóch systemów kwalifikacji: 1) krajowego albo 2) EKG/ONZ (Europejskiego Komitetu Gospodarczego Organizacji Narodów Zjednoczonych). 2. Wyboru systemu kwalifikacji dokonuje składający wniosek o dokonanie oceny materiału siewnego ziemniaka. 3. Oceny polowej, pobierania prób do oceny weryfikacyjnej, oceny weryfikacyjnej oraz oceny cech zewnętrznych dokonuje się zgodnie z metodami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 51 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512 oraz z 2013 r. poz. 865). 4. W ocenie polowej, jak i ocenie weryfikacyjnej wyróżnia się następujące porażenia wirusami (wirusem liściozwoju ziemniaka (PLRV), wirusem A ziemniaka (PVA), wirusem M ziemniaka (PVM), wirusem S ziemniaka (PVS), wirusem X ziemniaka (PVX), wirusem Y ziemniaka (PVY)): 1) łagodne, objawiające się różnego rodzaju zmianami na liściach, takimi jak lekkie mozaiki, plamistości czy deformacje; 2) ostre, charakteryzujące się: a) smugowatymi lub plamistymi nekrozami na liściach, b) wyraźnymi mozaikami i przebarwieniami liści, c) deformacjami i zwijaniem liści, d) kruchością i łamliwością liści, e) karłowatością roślin. 5. Porażenie w stopniu ostrym stwierdza się, jeżeli objawy, o których mowa w ust. 4, wywołane są przez: 1) wirusy: a) wirus liściozwoju ziemniaka (PLRV) lub b) wirus Y ziemniaka (PVY), lub c) wirus A ziemniaka (PVA), lub d) wirus M ziemniaka (PVM); 2) kombinacje wirusów: a) wirus Y ziemniaka (PVY) łącznie z wirusem X ziemniaka (PVX) lub b) wirus A ziemniaka (PVA) łącznie z wirusem X ziemniaka (PVX), lub c) wirus X ziemniaka (PVX) łącznie z wirusem S ziemniaka (PVS). 6. Na plantacji nasiennej ziemniaka jest wymagane prowadzenie systematycznej selekcji negatywnej polegającej na bieżącym usuwaniu roślin porażonych wirusami lub innymi chorobami, a także roślin nietypowych dla uprawianej odmiany. 7. Na plantacji nasiennej ziemniaka przeprowadza się zabieg chemicznego, mechanicznego lub łączonego (mieszanego) niszczenia naci, w terminie uzgodnionym z wojewódzkim inspektorem ochrony roślin i nasiennictwa właściwym terytorialnie dla położenia plantacji, uwzględniając w szczególności: 1) wczesność odmiany; 2) stan rozwoju fizjologicznego roślin; 3) warunki pogodowe. 8. Ocena polowa: 1) ocena stanu plantacji: a) dla plantacji, na których są wytwarzane sadzeniaki ziemniaka, przeprowadza się dwie oceny stanu plantacji: - pierwszą - kiedy rośliny osiągną wysokość do 20 cm, - drugą - w okresie od pełni kwitnienia plantacji do dwóch tygodni po kwitnieniu, jednak nie później niż przed początkiem żółknięcia i zasychania liści lub bezpośrednio przed zabiegiem niszczenia naci, b) trzecia ocena stanu plantacji sadzeniaka ziemniaka jest przeprowadzana w przypadku zakwalifikowania plantacji nasiennej, po przeprowadzeniu oceny weryfikacyjnej metodą uproszczoną określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 51 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie; 2) plantacja nasienna ziemniaka jest oddzielona od innych plantacji nasiennych ziemniaka lub upraw ziemniaka pasem technologicznym o szerokości co najmniej dwóch redlin; 3) podczas każdej oceny stanu plantacji prowadzi się obserwację występowania organizmów kwarantannowych, w szczególności Clavibacter michiganensis ssp. sepedonicus ; stwierdzenie obecności występowania organizmów kwarantannowych stanowi podstawę do dyskwalifikacji plantacji; 4) czystość gatunkowa i zachwaszczenie: a) plantacje, na których wytwarzane są sadzeniaki ziemniaka, powinny być praktycznie wolne od roślin innych gatunków uprawnych, b) występowanie chwastów na plantacji, szczególnie z rodziny psiankowatych, w ilościach mogących pogorszyć jakość wytwarzanych sadzeniaków lub stan ich zdrowotności, a także utrudniających właściwe wykonanie oceny stanowi podstawę do dyskwalifikacji plantacji; 5) występowanie chorób i szkodników: a) porażenie roślin przez choroby lub szkodniki w stopniu utrudniającym prawidłowy rozwój roślin lub uniemożliwiającym właściwe wykonanie oceny stanowi podstawę do dyskwalifikacji plantacji nasiennej, b) plantacja nasienna ziemniaka powinna być wolna od organizmów kwarantannowych; 6) plantację nasienną ziemniaka dyskwalifikuje się, jeżeli: a) wyrównanie roślin uniemożliwia prawidłowe wykonanie oceny, b) występują puste miejsca w ilości większej niż 30% powierzchni plantacji, c) stan wegetacji roślin jest wyraźnie opóźniony w stosunku do przeciętnego stanu innych upraw ziemniaka tej samej odmiany w danym rejonie. 9. Ocena weryfikacyjna sadzeniaków ziemniaka jest dokonywana w przypadku zakwalifikowania plantacji nasiennej po ocenie polowej, w celu weryfikacji wyników oceny polowej w zakresie stopnia porażenia chorobami wirusowymi, w szczególności: 1) wirusem liściozwoju ziemniaka (PLRV); 2) wirusem A ziemniaka (PVA); 3) wirusem M ziemniaka (PVM); 4) wirusem S ziemniaka (PVS); 5) wirusa X ziemniaka (PVX); 6) wirusem Y ziemniaka (PVY). 10. Ocena cech zewnętrznych: 1) wymagania dotyczące jakości sadzeniaków ziemniaka: a) sadzeniaki ziemniaka powinny być wolne od organizmów kwarantannowych, b) dopuszczalną wielkość partii stanowi zbiór sadzeniaków ziemniaka netto z jednej plantacji, nie więcej jednak niż 50 ton; wielkość partii może być przekroczona nie więcej niż o 5%, c) partia sadzeniaków ziemniaka przygotowana do oceny cech zewnętrznych powinna być jednolita pod względem cech jakościowych, d) sadzeniaki ziemniaka w partii powinny: - być dojrzałe, czyste i suche, - nie wykazywać objawów nadmarznięcia, zaparzenia lub porośnięcia, - mieć kształt i zabarwienie miąższu typowe dla odmiany; 2) sadzeniaki ziemniaka w partii przygotowanej do oceny cech zewnętrznych, z wyłączeniem odmian regionalnych, powinny być posortowane tak, aby: a) nie występowały bulwy, które przechodzą przez kwadratowe oczko sortownika o boku 25 mm, b) bulwy, które nie przechodzą przez kwadratowe oczko sortownika o boku 35 mm, zostały podzielone na frakcje o wymiarach stanowiących krotność 5 mm, c) w partii mogą znajdować się bulwy kilku frakcji o różnych wymiarach (kalibraż), posortowane w sposób określony w lit. b; 3) różnica między najmniejszym i największym wymiarem bulw w jednej partii nie może być większa niż 25 mm; 4) do sadzeniaków ziemniaka nie stosuje się środka chemicznego hamującego rozwój kiełków, który jest stosowany podczas przechowywania bulw ziemniaka innych niż sadzeniaki. 11. Liczba rozmnożeń sadzeniaków ziemniaka kategorii: 1) bazowe - wynosi maksymalnie cztery; 2) przedbazowe i bazowe - na plantacji nasiennej ziemniaka wynosi łącznie maksymalnie siedem; 3) kwalifikowane - wynosi maksymalnie dwa. 12. Sadzeniaki ziemniaka uznaje się jako należące do maksymalnego rozmnożenia, które jest dopuszczone w obrębie danej kategorii, jeżeli na etykiecie sadzeniaków ziemniaka nie została umieszczona informacja o liczbie rozmnożeń. 13. Sadzeniaki ziemniaka kategorii przedbazowe mogą pochodzić: 1) ze zidentyfikowanej rośliny, z której pobiera się materiał przeznaczony do rozmnażania (roślina mateczna), lub 2) z mikrorozmnażania (sposób szybkiego rozmnażania materiału roślinnego w celu wytworzenia dużej liczby roślin, z wykorzystaniem kultury in vitro zróżnicowanych pąków liściowych lub merystemów pobranych z danej rośliny). 14.1. Partia sadzeniaków ziemniaka kategorii przedbazowe powinna spełniać następujące minimalne wymagania: 1) w ocenie polowej i ocenie weryfikacyjnej: a) sadzeniaki ziemniaka powinny pochodzić od roślin matecznych wolnych od następujących organizmów szkodliwych: Pectobacterium spp., Dickeya spp., wirusa liściozwoju, wirusa A ziemniaka, wirusa M ziemniaka, wirusa S ziemniaka, wirusa X ziemniaka i wirusa Y ziemniaka, b) rośliny powinny być wolne od oznak czarnej nóżki, c) liczba uprawianych roślin niezgodnych z odmianą i liczba roślin należących do innej odmiany nie powinna przekraczać łącznie 0,01%, d) w bezpośrednim rozmnożeniu liczba roślin wykazujących oznaki infekcji wirusowej nie powinna przekraczać 0,5%, e) liczba uprawianych roślin wykazujących oznaki mozaiki lub oznaki spowodowane przez wirusa liściozwoju nie powinna przekraczać 0,1%, f) maksymalna liczba rozmnożeń w polu wynosi cztery; 2) w ocenie cech zewnętrznych: a) ziemia i substancje obce nie powinny przekraczać 1,0% wagowego, b) liczba bulw porażonych zgniliznami innymi niż bakterioza pierścieniowa lub śluzak nie powinna przekraczać 0,2% wagowego, c) liczba bulw z wadami zewnętrznymi, w tym bulw uszkodzonych lub zniekształconych, nie powinna przekraczać 3,0% wagowych, d) liczba bulw porażonych parchem zwykłym występującym na ponad jednej trzeciej ich powierzchni nie powinna przekraczać 5,0% wagowych, e) liczba bulw porażonych rizoktoniozą występującą na ponad 10,0% ich powierzchni nie powinna przekraczać 1,0% wagowego, f) liczba bulw porażonych parchem prószystym występującym na ponad 10,0% ich powierzchni nie powinna przekraczać 1,0% wagowo, g) liczba bulw pomarszczonych z powodu nadmiernego odwodnienia lub odwodnienia spowodowanego przez parch srebrzysty nie powinna przekraczać 0,5% wagowego, h) łączna liczba bulw, o których mowa w lit. b-g, nie powinna przekraczać 6,0% wagowych. 14.2. Zgodność z wymaganiami określonymi w ust. 14.1 pkt 1 lit. b, c oraz e sprawdza się przez dokonanie oceny polowej. W razie wątpliwości ocenę tę uzupełnia się oceną weryfikacyjną. 14.3. Jeżeli wykorzystywane są metody mikrorozmnażania, zgodność z wymaganiami określonymi w ust. 14.1 pkt 1 lit. a sprawdza się w drodze urzędowego badania rośliny matecznej lub badania rośliny matecznej przeprowadzonego pod urzędowym nadzorem. 14.4. Jeżeli wykorzystywane są metody selekcji klonalnej, zgodność z wymaganiami określonymi w ust. 14.1 pkt 1 lit. a sprawdza się w drodze urzędowego badania linii klonalnej lub badania linii klonalnej przeprowadzonego pod urzędowym nadzorem. 15. Partia sadzeniaków ziemniaka kategorii przedbazowe unijnej klasy PBTC powinna spełniać następujące minimalne wymagania: 1) w ocenie polowej i ocenie weryfikacyjnej: a) w uprawie nie mogą znajdować się rośliny niezgodne z odmianą ani rośliny należące do innej odmiany, b) rośliny powinny być wolne od oznak czarnej nóżki, c) w bezpośrednim rozmnożeniu w uprawie nie może występować infekcja wirusowa, d) w uprawie nie mogą znajdować się rośliny wykazujące oznaki mozaiki lub oznaki spowodowane przez wirusa liściozwoju, e) rośliny, włącznie z bulwami, powinny być produkowane w drodze mikrorozmnażania, f) rośliny, włącznie z bulwami, powinny być produkowane w chronionym przed dostępem agrofagów obiekcie, na podłożu uprawnym wolnym od agrofagów, g) bulwy nie powinny być rozmnażane poza pierwszym rozmnożeniem; 2) w ocenie cech zewnętrznych sadzeniaki ziemniaka nie mogą być: a) porażone: - zgniliznami, - rizoktoniozą, - parchem zwykłym, - parchem prószystym, b) nadmiernie pomarszczone z powodu odwodnienia, c) z wadami zewnętrznymi, w tym zniekształceniami lub uszkodzeniami. 16. Partia sadzeniaka ziemniaka kategorii przedbazowe unijnej klasy PB powinna spełniać następujące minimalne wymagania: 1) w ocenie polowej i ocenie weryfikacyjnej: a) liczba roślin niezgodnych z odmianą i liczba roślin należących do innej odmiany nie powinna przekraczać łącznie 0,01%, b) rośliny powinny być wolne od oznak czarnej nóżki, c) liczba uprawianych roślin wykazujących oznaki mozaiki lub oznaki spowodowane przez wirusa liściozwoju nie powinna przekraczać 0,1%, d) w bezpośrednim rozmnożeniu liczba roślin wykazujących oznaki spowodowane przez dowolną infekcję wirusową nie powinna przekraczać 0,5%; 2) w ocenie cech zewnętrznych: a) bulwy porażone zgniliznami innymi niż bakterioza pierścieniowa lub śluzak nie powinny przekraczać 0,2% wagowego, b) bulwy porażone rizoktoniozą występującą na ponad 10,0% ich powierzchni nie powinny przekraczać 1,0% wagowego, c) bulwy porażone parchem zwykłym występującym na ponad jednej trzeciej ich powierzchni nie powinny przekraczać 5,0% wagowych, d) bulwy porażone parchem prószystym występując