Obwieszczenie Ministra Infrastruktury i Rozwojuz dnia 8 czerwca 2015 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie lotów próbnych i akrobacyjnych oraz pokazów lotniczych Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 maja 2013 r. w sprawie lotów próbnych i akrobacyjnych oraz pokazów lotniczych Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Loty próbne Rozdział 3 - Loty akrobacyjne Rozdział 4 - Pokazy lotnicze Rozdział 5 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 1 - Minimalne wysokości i warunki lotu nad publicznością balonów załogowych Załącznik nr 2 - Minimalne odległości linii pokazu lotniczego od strefy dla publiczności Załącznik nr 3 - Minimalne odległości między osią drogi startowej a granicą strefy dla publiczności przy starcie i lądowaniu podczas pokazu lotniczego Załącznik nr 4 - Minimalne warunki atmosferyczne dla statków powietrznych biorących udział w pokazie lotniczym Załącznik nr 5 - Minimalna odległość linii pokazu lotniczego od strefy dla publiczności dla modeli latających oraz bezzałogowych statków powietrznych Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 i Nr 232, poz. 1378) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 maja 2013 r. w sprawie lotów próbnych i akrobacyjnych oraz pokazów lotniczych (Dz. U. poz. 576), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 17 lipca 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie lotów próbnych i akrobacyjnych oraz pokazów lotniczych (Dz. U. poz. 950). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 17 lipca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie lotów próbnych i akrobacyjnych oraz pokazów lotniczych (Dz. U. poz. 950), które stanowią: „ § 2. 1. Do postępowań w sprawie wniosków, o których mowa w art. 123 ust. 1b ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia. 2. Pokazy lotnicze, na których przeprowadzenie wyrażono zgody przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, odbywają się zgodnie z warunkami ich prowadzenia określonymi w tych zgodach. Do tych pokazów stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z wyłączeniem § 1 pkt 3 w zakresie lit. a i b oraz pkt 8 i 10. 3. Loty akrobacyjne wykonywane na pokazach, o których mowa w art. 123 ust. 1d ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, w stosunku do których Prezes Urzędu wydał zgody na obniżenie wysokości na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, odbywają się zgodnie z warunkami określonymi w tych zgodach. Do tych pokazów stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z wyłączeniem § 1 pkt 3 w zakresie lit. a i b oraz pkt 8 i 10. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 maja 2013 r. w sprawie lotów próbnych i akrobacyjnych oraz pokazów lotniczych1)Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. poz. 1257). Na podstawie art. 123 ust. 1f ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r. poz. 1393 oraz z 2014 r. poz. 768) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) wyjątki od zakazów wykonywania przez statki powietrzne lotów próbnych, akrobacyjnych oraz organizowania pokazów lotniczych nad osiedlami i innymi skupiskami ludności; 2) szczegółowe wymogi bezpieczeństwa podczas organizacji i prowadzenia pokazów lotniczych; 3) szczegółowe warunki organizacji i prowadzenia pokazów lotniczych oraz lotów próbnych i akrobacyjnych. § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) dowódca zespołu - osobę wyznaczoną spośród pilotów zespołu statków powietrznych odpowiedzialną za przygotowanie zespołu do przeprowadzenia pokazu lotniczego; 2) dyrektor pokazu lotniczego - osobę odpowiedzialną za zapewnienie, aby operacje lotnicze i działania obsługi technicznej, wykonywane w ramach pokazu lotniczego, były zgodne z przepisami; 3) impreza masowa - imprezę masową w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 611, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 628 i 829 oraz z 2014 r. poz. 693.); 4) kategoria I statków powietrznych - statki powietrzne o napędzie tłokowym, turbinowym albo turbośmigłowym, osiągające podczas pokazów lotniczych maksymalną prędkość lotu poziomego większą niż 450 km/h (240 kt); 5) kategoria II statków powietrznych - statki powietrzne o napędzie tłokowym, turbinowym, turbośmigłowym albo elektrycznym, osiągające podczas pokazów lotniczych maksymalną prędkość lotu poziomego od 280 km/h (150 kt) do 450 km/h (240 kt); 6) kategoria III statków powietrznych - statki powietrzne o napędzie tłokowym, turbinowym, turbośmigłowym albo elektrycznym, osiągające podczas pokazów lotniczych maksymalną prędkość lotu poziomego mniejszą niż 280 km/h (150 kt); 7) kierownik do spraw bezpieczeństwa - kierownika do spraw bezpieczeństwa w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych; 8) kierownik programu pokazu lotniczego - osobę wyznaczoną przez dyrektora pokazu lotniczego, odpowiedzialną za sprawowanie nadzoru nad operacjami lotniczymi wykonywanymi w ramach pokazu lotniczego; 9) kierownik lotów - osobę wyznaczoną przez dyrektora pokazu lotniczego do kierowania operacjami lotniczymi wykonywanymi w ramach pokazu lotniczego; 10) kierownik skoków - osobę wyznaczoną przez dyrektora pokazu lotniczego, odpowiedzialną za zgodny z przepisami przebieg skoków spadochronowych wykonywanych w ramach pokazu lotniczego; 11) linia pokazu lotniczego - oznaczoną w sposób widoczny dla załogi statku powietrznego linię w przestrzeni, na ziemi lub na wodzie, której statek powietrzny biorący udział w pokazie lotniczym nie może przekroczyć podczas zbliżania się do strefy dla publiczności; 123)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 17 lipca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie lotów próbnych i akrobacyjnych oraz pokazów lotniczych (Dz. U. poz. 950), które weszło w życie z dniem 26 lipca 2014 r.) lot akrobacyjny - zamierzone wykonywanie manewrów lub figur przez pilotującego statek powietrzny, powodujące zmianę położenia statku powietrznego na położenie niestandardowe lub powodujące niestandardową zmianę prędkości, w tym wykonywanie lotu między ustawionymi obiektami; 13) lot próbny - całokształt działań na ziemi i w powietrzu zmierzających do uzyskania informacji o jakościowych i ilościowych charakterystykach statków powietrznych, ich części lub akcesoriów, w rzeczywistych warunkach lotu; 14) Prezes Urzędu - Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego; 15) program pokazu lotniczego - program, o którym mowa odpowiednio w art. 123 ust. 1b lub 1d ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 16) przelot - lot w strefie pokazu lotniczego wykonywany ze stałym kątem drogi i na stałej wysokości; 17) strefa czasowo rezerwowana - strefę TRA, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 121 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 18) strefa czasowo wydzielona - strefę TSA, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 121 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 19) strefa dla publiczności - miejsce wyznaczone w terenie, oznakowane i udostępnione przez organizatora pokazu lotniczego dla widzów, spełniające warunki sanitarnohigieniczne przewidziane przepisami oraz posiadające infrastrukturę zapewniającą bezpieczeństwo przebywających w nim osób; 20) strefa lotów akrobacyjnych - wyznaczoną przestrzeń powietrzną o określonych granicach poziomych i pionowych, wydzieloną na potrzeby wykonania lotów akrobacyjnych; 21) strefa pokazu lotniczego - wyznaczoną okresowo przestrzeń powietrzną o określonych granicach poziomych i pionowych, wydzieloną na potrzeby wykonania pokazu lotniczego; 22) ustawa - ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 23) wystawa statyczna sprzętu lotniczego - ekspozycję statków powietrznych, w tym biorących udział w pokazie lotniczym, w miejscu wyznaczonym przez organizatora pokazów lotniczych z dostępem dla publiczności. Rozdział 2 Loty próbne § 3. Lot próbny nad osiedlem lub innym skupiskiem ludności może być wykonywany, jeżeli są spełnione następujące warunki: 1) zostaną zachowane środki bezpieczeństwa zawarte w programie prób w locie albo w instrukcji operacyjnej prób w locie, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 53c ust. 1 i 2 ustawy; 2) po starcie lub przy podejściu do lądowania lub w locie nad lotniskiem nie można uniknąć lotu nad osiedlem lub innym skupiskiem ludności; 3) wysokość lotu poza lotniskiem gwarantuje bezpieczne wykonanie przymusowego lądowania poza osiedlem lub innym skupiskiem ludności. § 4. Lot próbny jest organizowany i prowadzony z uwzględnieniem przepisów wydanych na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 lub art. 53c ust. 1 i 2 ustawy albo przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012 z dnia 3 sierpnia 2012 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dotyczące certyfikacji organizacji projektujących i produkujących (Dz. Urz. UE L 224 z 21.08.2012, str. 1, z późn. zm.), z zastrzeżeniem art. 1 ust. 6 ustawy. Rozdział 3 Loty akrobacyjne § 5. 1. Loty akrobacyjne mogą być wykonywane w strefie lotów akrobacyjnych, w strefie pokazu lotniczego albo poza tymi strefami w przypadkach określonych w ust. 8-11. 2. Loty akrobacyjne nad osiedlem lub innym skupiskiem ludności mogą być wykonywane w strefie lotów akrobacyjnych albo w strefie pokazu lotniczego. 3. Loty akrobacyjne w strefie lotów akrobacyjnych albo w strefie pokazu lotniczego wykonuje się na wysokości większej niż 300 m (1000 ft) nad poziomem terenu. 4. Loty akrobacyjne w strefie lotów akrobacyjnych albo w strefie pokazu lotniczego mogą być wykonywane na wysokości mniejszej niż 300 m (1000 ft) nad poziomem terenu po uzyskaniu zgody Prezesa Urzędu wydanej na wniosek odpowiednio: 1) organizatora lotów akrobacyjnych złożony nie później niż na 7 dni roboczych przed planowanym terminem lotu akrobacyjnego; 2) organizatora pokazu lotniczego, o którym mowa w art. 123 ust. 1b ustawy, złożony wraz z programem pokazu lotniczego; 3) organizatora pokazu lotniczego, o którym mowa w art. 123 ust. 1d ustawy, złożony nie później niż na 14 dni przed planowanym terminem pokazu lotniczego. 4a4)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Loty akrobacyjne w strefie pokazu lotniczego, o którym mowa w art. 123 ust. 1d ustawy, wykonuje się na wysokości nie mniejszej niż 150 m (500 ft) nad poziomem terenu. 5. W przypadku pilotów państw obcych wniosek, o którym mowa w ust. 4, składa się nie później niż na 3 dni robocze przed planowanym terminem lotu akrobacyjnego lub pokazu lotniczego. 6. Wniosek, o którym mowa w ust. 4, zawiera: 1) określenie wnioskodawcy obejmujące jego imię i nazwisko albo nazwę oraz adres, numer telefonu i adres poczty elektronicznej; 2) (uchylony);5)Przez § 1 pkt 2 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3. 2a6)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.) typ statku powietrznego używanego podczas lotu akrobacyjnego; 3) proponowaną wysokość dolnej granicy lotu akrobacyjnego; 4) proponowany czas, w którym będą wykonywane loty akrobacyjne; 57)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b tiret trzecie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.) numer uprawnienia lotniczego pilota statku powietrznego, z wyłączeniem członków załóg statków powietrznych lotnictwa państwowego; 5a8)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b tiret czwarte rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.) w przypadku pilotów państw obcych - zgodę właściwego organu państwa ich pochodzenia na wykonywanie lotów akrobacyjnych na wysokości mniejszej niż 300 m (1000 ft), jeżeli została udzielona; 6) uzasadnienie. 7. (uchylony).9)Przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3. 7a10)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Prezes Urzędu może wezwać organizatora lotów akrobacyjnych lub organizatora pokazu lotniczego do złożenia wyjaśnień dotyczących danych oraz informacji, zawartych we wniosku, o którym mowa w ust. 6. 8. Loty akrobacyjne wykonywane na wysokości nie mniejszej niż 500 m (1500 ft) nad poziomem terenu mogą być wykonywane poza strefą lotów akrobacyjnych albo strefą pokazu lotniczego: 1) w przestrzeni kontrolowanej - po uzyskaniu zgody służby kontroli ruchu lotniczego; 2) w przestrzeni niekontrolowanej: a) w strefie czasowo wydzielonej albo w strefie czasowo rezerwowanej, b) w strefie ruchu lotniskowego - po uzyskaniu zgody zarządzającego tą strefą, c) w odległości do 15 km od granicy strefy ruchu lotniskowego - po powiadomieniu zarządzającego strefą ruchu lotniskowego oraz właściwej terytorialnie służby ruchu lotniczego. 9. Loty akrobacyjne wykonywane nad lotniskiem lub w odległości do 1 km od jego granicy mogą być wykonywane poza strefą lotów akrobacyjnych albo strefą pokazu lotniczego po spełnieniu łącznie następujących warunków: 1) uzyskaniu zgody zarządzającego lotniskiem na wykonanie lotu akrobacyjnego; 2) uzyskaniu zgody służby kontroli ruchu lotniczego w przypadku lotniska kontrolowanego; 3) wykonywaniu lotów na wysokości nie mniejszej niż 300 m (1000 ft) nad poziomem lotniska albo uzyskaniu zgody Prezesa Urzędu na wykonywanie lotów na wysokości mniejszej niż 300 m (1000 ft) nad poziomem terenu; 4) pozostawaniu statku powietrznego w zasięgu ciągłej obserwacji osoby wyznaczonej przez zarządzającego lotniskiem lub w zasięgu kontroli radarowej w przypadku lotniska kontrolowanego. 10. Do zgody Prezesa Urzędu, o której mowa w ust. 9 pkt 3, stosuje się odpowiednio przepisy ust. 4-7. 11. Przepisy ust. 9 i 10 stosuje się odpowiednio do lądowisk zgłoszonych do ewidencji lądowisk. § 6. 1. Strefa lotów akrobacyjnych jest usytuowana: 1) nad terenem o najmniejszej zwartości zabudowy; 2) w sposób umożliwiający wylądowanie statku powietrznego na lotnisku lub lądowisku w sytuacji awaryjnej, a w przypadku braku takiej możliwości - poza terenem zabudowanym, w miejscu określonym przez pilota przed lotem; 3) w sposób umożliwiający znalezienie się statku powietrznego po zakończeniu każdej figury akrobacyjnej w normalnym położeniu na wysokości nie mniejszej niż 300 m (1000 ft) nad poziomem terenu. 2. Strefę lotów akrobacyjnych wyznacza: 1) zarządzający lotniskiem lub lądowiskiem - w strefie ruchu lotniskowego lub w strefie kontrolowanej lotniska lub lądowiska - po uzgodnieniu z instytucją zapewniającą służby ruchu lotniczego; 2) organizator lotów akrobacyjnych - poza strefą ruchu lotniskowego lub strefą kontrolowaną lotniska lub lądowiska - po powiadomieniu wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwych ze względu na miejsce usytuowania strefy lotów akrobacyjnych oraz po uzgodnieniu z instytucją zapewniającą służby ruchu lotniczego. Rozdział 4 Pokazy lotnicze § 7. 111)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Pokaz lotniczy, w tym lot treningowy do tego pokazu, odbywa się zgodnie z programem pokazu lotniczego. 2. Program pokazu lotniczego określa: 1) imię i nazwisko albo nazwę oraz adres organizatora pokazu lotniczego; 212)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.) datę i godziny pokazu lotniczego oraz datę i godziny lotów treningowych do tego pokazu; 3) wyznaczone miejsce startu i lądowania oraz szkic terenu, nad którym ma być wykonany pokaz lotniczy i loty treningowe do tego pokazu, zawierający:13)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. b tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3. a) wydzieloną przestrzeń powietrzną, w której znajduje się strefa pokazu lotniczego, b) granice strefy pokazu lotniczego, c) opis strefy dla publiczności wraz z określeniem bezpiecznej odległości od granicy strefy pokazu lotniczego, d) miejsce ustawienia sprzętu lotniczego wyznaczonego do pokazu lotniczego, e) miejsca wyznaczone do lądowań awaryjnych, f) przeszkody lotnicze, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy, zlokalizowane w strefie pokazu lotniczego, z określeniem ich rodzajów i wysokości; 4) warunki wykonywania lotów w czasie trwania pokazu lotniczego, w szczególności ograniczenia dotyczące wysokości i prędkości lotu, dozwolonych manewrów, eksploatacji statków oraz inne ograniczenia mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa wykonywania lotów podczas pokazu lotniczego, z uwzględnieniem uprawnień lotniczych członków załóg statków powietrznych uczestniczących w pokazie lotniczym; 5) imiona i nazwiska oraz uprawnienia lotnicze dyrektora pokazu lotniczego, kierownika programu pokazu lotniczego i kierownika lotów; 6) opis każdego punktu programu pokazu lotniczego, z określeniem: a) imion i nazwisk pilotów lub skoczków spadochronowych biorących udział w pokazie lotniczym, b) uprawnień lotniczych dowódcy załogi statku powietrznego lub skoczka spadochronowego, c) rodzaju wykonywanego lotu lub skoku spadochronowego podczas pokazu lotniczego, d) typu statku powietrznego używanego podczas pokazu lotniczego, e) planowanych wysokości lotu podczas pokazu lotniczego oraz minimalnej bezpiecznej wysokości zakończenia ewolucji, f) deklarowanej maksymalnej prędkości lotu wykonywanego podczas pokazu lotniczego, g14)Dodana przez § 1 pkt 3 lit. b tiret trzecie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.) zamiaru wykonania lotu treningowego do pokazu lotniczego; 7) minimalne warunki atmosferyczne dla strefy pokazu lotniczego wymagane do przeprowadzenia tego pokazu; 8) ustalone na czas trwania pokazu lotniczego sposoby łączności załóg statków powietrznych biorących udział w pokazie lotniczym z kierownikiem lotów oraz kierownikiem skoków, jeżeli został wyznaczony. 3. W przypadku pokazu lotniczego organizowanego w formie przelotu statków powietrznych program pokazu lotniczego nie zawiera danych, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit. c-e. 4. Program pokazu lotniczego sporządza organizator pokazu lotniczego, z tym że dane, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, są ustalane w porozumieniu ze służbą ruchu lotniczego właściwą dla przestrzeni powietrznej, w której będzie przeprowadzany pokaz lotniczy, i przekazywane instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego. 5. Jeżeli pokaz lotniczy odbywa się w strefie kontrolowanej lotniska, dyrektor pokazu lotniczego nawiązuje współpracę z właściwą służbą kontroli ruchu lotniczego w celu uzgodnienia programu pokazu lotniczego w zakresie określonym w ust. 2 pkt 2 i 3. 615)Dodany przez § 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Określenie danych, o których mowa w ust. 2 pkt 6 lit. a i b, nie jest wymagane w przypadku członków załóg statków powietrznych lotnictwa państwowego. § 8. 1. Do programu pokazu lotniczego będącego imprezą masową organizator pokazu lotniczego dołącza: 1) kopię wniosku o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie imprezy masowej; 2) oświadczenie dyrektora pokazu lotniczego, kierownika programu pokazu