Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracjiz dnia 3 lipca 2017 r.w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego 1)Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 1897 i 2088 oraz z 2017 r. poz. 1140). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Funkcjonowanie ksrg na obszarze powiatu, województwa i kraju Rozdział 3 - Walka z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi, ratownictwo techniczne, chemiczne, ekologiczne i medyczne Rozdział 4 - Dysponowanie do działań ratowniczych Rozdział 5 - Kierowanie działaniem ratowniczym Rozdział 6 - Współpraca w ramach posiadanych sił i środków z właściwymi organami i podmiotami podczas zdarzeń nadzwyczajnych wywołanych zagrożeniem czynnikiem biologicznym, w tym podczas zdarzeń o charakterze terrorystycznym Rozdział 7 - Prowadzenie dokumentacji działań ratowniczych oraz dokumentacji funkcjonowania ksrg Rozdział 8 - Organizacja odwodów operacyjnych ksrg Rozdział 9 - Organizacja stanowisk kierowania Rozdział 10 - Przepis przejściowy i końcowy Załącznik nr 1 - Sposób opracowania oceny zagrożeń na obszarze powiatu Załącznik nr 2 - Karta zdarzenia (wzór) Załącznik nr 3 - Zestawienie dobowe zdarzeń za dzień (wzór) Załącznik nr 4 - Karta udzielonej kwalifikowanej pierwszej pomocy (wzór) Załącznik nr 5 - Karta dekontaminacyjna osoby poszkodowanej (wzór) Załącznik nr 6 - Informacja ze zdarzenia (wzór) Załącznik nr 7 - Informacja o działaniach ratowniczych przeprowadzonych przez oddział / pododdział (wzór) Załącznik nr 8 - Meldunek o wypadku lekkim ratownika (wzór) Załącznik nr 9 - Meldunek o wypadkach śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych ratowników (wzór) Załącznik nr 10 - Meldunek o wypadku / kolizji pojazdu (wzór) Załącznik nr 11 - Potwierdzenie (wzór) Załącznik nr 12 - Potwierdzenie przekazania terenu, obiektu lub mienia objętego działaniem ratowniczym (wzór) Załącznik nr 13 - Zakres tematyczny analizy działań ratowniczych Treść rozporządzenia Na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 736 i 1169) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa szczegółową organizację krajowego systemu ratowniczo -gaśniczego, zwanego dalej „ksrg”, w szczególności w zakresie: 1) funkcjonowania na obszarze powiatu, województwa i kraju; 2) walki z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi; 3) ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego i medycznego; 4) dysponowania do działań ratowniczych; 5) kierowania działaniem ratowniczym; 6) współpracy w ramach posiadanych sił i środków z właściwymi organami i podmiotami podczas zdarzeń nadzwyczajnych wywołanych zagrożeniem czynnikiem biologicznym, w tym podczas zdarzeń o charakterze terrorystycznym; 7) prowadzenia dokumentacji działań ratowniczych oraz dokumentacji funkcjonowania ksrg; 8) organizacji odwodów operacyjnych; 9) organizacji stanowisk kierowania. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) czynnościach ratowniczych: a) podstawowych - należy przez to rozumieć czynności wykonywane w poszczególnych dziedzinach ratownictwa przez wszystkich ratowników, b) specjalistycznych - należy przez to rozumieć czynności wykonywane z użyciem sprzętu specjalistycznego przez odpowiednio przeszkolonych ratowników; 2) dekontaminacji wstępnej - należy przez to rozumieć działania wobec osoby eksponowanej na skażenie polegające na: zmyciu skóry odsłoniętych części ciała oraz skóry skażonej za pomocą substancji myjących, substancji dezaktywujących lub wody, usunięciu odzieży skażonej lub mogącej ulec skażeniu oraz zastosowaniu ubioru zastępczego; 3) dziedzinach ratownictwa - należy przez to rozumieć walkę z pożarami, ratownictwo techniczne, chemiczne, ekologiczne i medyczne; 4) gotowości operacyjnej - należy przez to rozumieć zdolność do realizowania czynności ratowniczych w poszczególnych dziedzinach ratownictwa; 5) kierowaniu działaniem ratowniczym - należy przez to rozumieć planowanie, organizowanie, nadzorowanie i koordynowanie działań ratowniczych; 6) medycznych działaniach ratowniczych - należy przez to rozumieć działania realizowane przez podmioty ksrg, służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia realizowane podczas działań ratowniczych z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy lub świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane samodzielnie lub na zlecenie, o których mowa w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1868, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 2020 oraz z 2017 r. poz. 60.); 7) podmiotach ksrg - należy przez to rozumieć jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej, inne jednostki ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, włączone do ksrg, inne służby, inspekcje, straże, instytucje oraz podmioty, które dobrowolnie w drodze umowy cywilnoprawnej zgodziły się współdziałać w akcjach ratowniczych; 8) podwyższonej gotowości operacyjnej - należy przez to rozumieć czasowe zwiększenie gotowości operacyjnej w sytuacji wystąpienia lub zwiększonego prawdopodobieństwa wystąpienia katastrofy naturalnej lub awarii technicznej, których skutki mogą zagrozić życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach lub środowisku na znacznych obszarach, lub w przypadku wystąpienia i utrzymywania się wzmożonego zagrożenia pożarowego; 9) segregacji poszkodowanych - należy przez to rozumieć proces wyznaczania priorytetów leczniczo -transportowych realizowany w zdarzeniach mnogich i masowych; 10) segregacji pierwotnej - należy przez to rozumieć segregację poszkodowanych realizowaną niezwłocznie po przybyciu na miejsce zdarzenia podmiotu ratowniczego; 11) segregacji wtórnej - należy przez to rozumieć segregację poszkodowanych realizowaną po wdrożeniu medycznych czynności ratunkowych wobec osób poszkodowanych o najwyższym priorytecie; 12) wykonanie dostępu - należy przez to rozumieć stworzenie możliwości oceny stanu poszkodowanego i możliwości jego przemieszczenia; 13) zdarzeniu pojedynczym - należy przez to rozumieć zdarzenie, którego zagrożenia dotyczą jednej osoby poszkodowanej; 14) zdarzeniu mnogim - należy przez to rozumieć zdarzenie, którego zagrożenia dotyczą więcej niż jednej osoby poszkodowanej znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, ale określone w wyniku segregacji poszkodowanych zapotrzebowanie na medyczne działania ratownicze oraz medyczne czynności ratunkowe realizowane w trybie natychmiastowym nie przekracza możliwości sił i środków podmiotów ratowniczych obecnych na miejscu zdarzenia; 15) zdarzeniu masowym - należy przez to rozumieć zdarzenie, w wyniku którego określone w procesie segregacji poszkodowanych zapotrzebowanie na medyczne działania ratownicze oraz medyczne czynności ratunkowe realizowane w trybie natychmiastowym przekracza możliwości sił i środków podmiotów ratowniczych obecnych na miejscu zdarzenia w danej fazie działań ratowniczych; 16) zdarzeniu nadzwyczajnym - należy przez to rozumieć katastrofę naturalną, awarię techniczną lub akt terroru, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona mogą być skutecznie podjęte tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków, we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem; 17) obszarze chronionym - należy przez to rozumieć obszar w granicach którego, niezależnie od podziału administracyjnego, siły i środki podmiotu ksrg właściwe dla rodzaju zagrożenia przybędą do miejsca zdarzenia w najkrótszym czasie. § 3. 1. Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej lub Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej może zawrzeć umowę cywilnoprawną z podmiotami, które dobrowolnie godzą się współdziałać w akcjach ratowniczych, odpowiednio na obszarze powiatu, województwa lub kraju. 2. Umowy cywilnoprawne, o których mowa w ust. 1, określają w szczególności: 1) gotowość operacyjną i podwyższoną gotowość operacyjną, z uwzględnieniem czasu dysponowania sił i środków; 2) zasady i procedury postępowania w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego ludzi, nagłych zagrożeń życia i zdrowia zwierząt lub wystąpienia nagłego zagrożenia mienia lub środowiska; 3) zakres współdziałania w celu zachowania ciągłości i skuteczności działań ratowniczych wobec zagrożonych i poszkodowanych osób, środowiska lub mienia; 4) organizację łączności na potrzeby działań ratowniczych; 5) zabezpieczenie logistyczne działań ratowniczych; 6) udział w aktualizacji analiz zagrożeń oraz analiz zabezpieczenia operacyjnego; 7) udział w aktualizacji wybranych elementów powiatowych lub wojewódzkich planów ratowniczych; 8) udział w ćwiczeniach ratowniczych; 9) udział w analizowaniu działań ratowniczych; 10) częstotliwość i zakres prowadzenia inspekcji gotowości operacyjnej; 11) ponoszenie kosztów wyposażenia, osobowych i innych związanych bezpośrednio z udziałem w akcji ratowniczej, w szczególności kosztów materiałów zużywalnych, stosownych ubezpieczeń i profilaktyki medycznej, w tym odtwarzanie zniszczonych lub zużytych środków ratowniczych; 12) obszar chroniony. 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do umów zawieranych z podmiotami niebędącymi podmiotami ratowniczymi, w tym z ekspertami do spraw prognozowania zagrożeń oraz specjalistami do spraw ratownictwa z poszczególnych dziedzin ratownictwa. Rozdział 2 Funkcjonowanie ksrg na obszarze powiatu, województwa i kraju § 4. 1. Organizacja funkcjonowania ksrg przez komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, na obszarze powiatu, obejmuje w szczególności: 1) opracowanie analiz zagrożeń oraz analiz zabezpieczenia operacyjnego; 2) opracowanie powiatowego planu ratowniczego; 3) ustalenie sieci podmiotów ksrg i ich obszarów chronionych; 4) aktualizację danych dotyczących gotowości operacyjnej i podwyższonej gotowości operacyjnej; 5) ustalenie metod powiadamiania w sytuacji wystąpienia nagłego lub nadzwyczajnego zagrożenia; 6) przemieszczanie sił i środków ksrg do czasowych miejsc stacjonowania; 7) ustalenie zasad powiadamiania, alarmowania i współdziałania podmiotów podczas działań ratowniczych; 8) wdrożenie systemu dysponowania sił i środków do działań ratowniczych. 2. Organizacja funkcjonowania ksrg przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, na obszarze województwa, obejmuje w szczególności: 1) opracowanie analiz zagrożeń oraz analiz zabezpieczenia operacyjnego; 2) opracowanie wojewódzkiego planu ratowniczego; 3) ustalanie obszarów chronionych dla specjalistycznych grup ratowniczych oraz dla podmiotów ksrg przewidzianych do realizacji zadań poza terenem własnego działania; 4) aktualizację danych dotyczących gotowości operacyjnej odwodów operacyjnych na obszarze województwa oraz w ramach pomocy transgranicznej; 5) dysponowanie sił i środków specjalistycznych grup ratowniczych i odwodów operacyjnych na obszarze województwa; 6) ustalanie zasad powiadamiania i współdziałania podmiotów na obszarze województwa podczas działań ratowniczych. 3. Organizacja funkcjonowania ksrg przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, na obszarze kraju, obejmuje w szczególności: 1) aktualizację danych dotyczących gotowości operacyjnej centralnego odwodu operacyjnego i podmiotów przewidzianych do współdziałania na obszarze kraju i poza jego granicami; 2) dysponowanie sił i środków centralnego odwodu operacyjnego na obszarze kraju i poza granice kraju; 3) opracowanie zasad powiadamiania i współdziałania podmiotów na obszarze kraju podczas działań ratowniczych; 4) opracowanie zasad organizowania działań ratowniczych; 5) opracowanie zasad ewidencjonowania zdarzeń; 6) opracowanie zasad organizacji i funkcjonowania systemów teleinformatycznych, w tym na potrzeby kierującego działaniem ratowniczym; 7) opracowanie zasad organizacji łączności alarmowania, powiadamiania, dysponowania oraz współdziałania na potrzeby działań ratowniczych; 8) opracowanie zasad współpracy podczas działań ratowniczych z nadawcami programów radiowych i telewizyjnych oraz z wolontariuszami, o których mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1817 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60 i 573); 9) opracowanie zasad wsparcia psychologicznego osób uczestniczących w działaniach ratowniczych; 10) opracowanie zasad tworzenia przez podmioty ksrg wspólnych zespołów ratowniczych; 11) opracowanie zasad organizowania ćwiczeń ratowniczych; 12) opracowanie zasad podwyższania gotowości operacyjnej; 13) opracowanie zasad analizowania zdarzeń; 14) opracowanie zasad organizacji krajowych baz sprzętu specjalistycznego i środków gaśniczych; 15) opracowanie zasad organizacji działań specjalistycznych grup ratownictwa wodno -nurkowego w ksrg; 16) opracowanie zasad organizacji działań poszukiwawczo -ratowniczych w ksrg; 17) opracowanie zasad organizacji ratownictwa chemicznego i ekologicznego w ksrg; 18) opracowanie zasad organizacji ratownictwa medycznego w ksrg; 19) opracowanie zasad organizacji ratownictwa technicznego w ksrg; 20) opracowanie zasad organizacji działań specjalistycznych grup ratownictwa wysokościowego w ksrg; 21) opracowanie zasad organizacji centralnego odwodu operacyjnego ksrg; 22) opracowanie zasad postępowania podczas wystąpienia zagrożenia z niezidentyfikowaną przesyłką oraz organizacji transportu materiałów biologicznych; 23) opracowanie zasad postępowania w przypadku wystąpienia podejrzenia zagrożenia chorobami szczególnie niebezpiecznymi i wysoce zakaźnymi. § 5. 1. Podmioty ksrg na obszarze powiatu realizują: 1) podstawowe czynności ratownicze; 2) specjalistyczne czynności ratownicze - w przypadku gdy posiadają na terenie powiatu siły i środki umożliwiające podjęcie tych czynności. 2. W przypadku gdy siły i środki podmiotów ksrg i innych podmiotów uczestniczących w działaniu ratowniczym na terenie powiatu są niewystarczające, czynności ratownicze realizują również siły i środki podmiotów ksrg zadysponowane z obszaru województwa. 3. W przypadku gdy podmioty ksrg na terenie powiatu nie posiadają sił i środków umożliwiających podjęcie specjalistycznych czynności ratowniczych, specjalistyczne czynności ratownicze realizują siły i środki podmiotów ksrg zadysponowane z obszaru województwa. 4. W przypadku gdy siły i środki podmiotów ksrg z terenu województwa są niewystarczające, czynności ratownicze realizują również podmioty ksrg zadysponowane z obszaru kraju. § 6. 1. Podmioty ksrg, będące jednostkami ochrony przeciwpożarowej, tworzą na potrzeby działania ratowniczego następującą strukturę: 1) rota - dwuosobowy zespół ratowników wchodzący w skład zastępu lub specjalistycznej grupy ratowniczej; 2) zastęp - pododdział liczący od trzech do sześciu ratowników, w tym dowódca, wyposażony w pojazd przystosowany do realizacji zadania ratowniczego; 3) sekcja - pododdział w składzie dwóch zastępów, w tym dowódca; 4) pluton - pododdział w składzie od trzech do czterech zastępów, w tym dowódca; 5) kompania - pododdział w składzie od ośmiu do szesnastu zastępów oraz dowódca; 6) batalion - oddział w składzie od trzech do pięciu kompanii oraz dowódca i sztab; 7) brygada - związek pododdziałów i oddziałów oraz dowódca i sztab; 8) specjalistyczna grupa ratownicza - pododdział przeznaczony do realizacji specjalistycznych czynności ratowniczych. 2. W ramach plutonów mogą być wydzielane sekcje, a w ramach kompanii mogą być wydzielane sekcje lub plutony. 3. Pododdziały organizowane przez szkoły Państwowej Straży Pożarnej lub według standardów międzynarodowych mogą być tworzone w innym składzie niż określono w ust. 1 w pkt 4 i 5. § 7. 1. Ksrg na obszarze powiatu i województwa działa odpowiednio w oparciu o powiatowy lub wojewódzki plan ratowniczy, zwane dalej „planami ratowniczymi”, zatwierdzane przez: 1) starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) - dla obszaru powiatu, po zasięgnięciu opinii właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej; 2) starostę i prezydenta miasta na prawach powiatu - wspólny dla obszaru miasta na prawach powiatu i powiatu mającego siedzibę władz w tym mieście, po zasięgnięciu opinii właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej; 3) wojewodę - dla obszaru województwa, po zasięgnięciu opinii Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. 2. Plany ratownicze wspomagają organizację działań ratowniczych i zawierają w szczególności: 1) wykaz zadań realizowanych przez podmioty ratownicze oraz inne podmioty mogące wspomagać organizację działań ratowniczych; 2) wykaz zadań realizowanych przez specjalistyczne grupy ratownicze; 3) zbiór zalecanych zasad i procedur ratowniczych wynikających z zadań realizowanych przez podmioty ksrg; 4) dane teleadresowe podmiotów ksrg i jednostek ochrony przeciwpożarowej niewłączonych do ksrg oraz innych podmiotów mogących wspomagać organizację działań ratowniczych; 5) wykaz sił i środków podmiotów ksrg i jednostek ochrony przeciwpożarowej niewłączonych do ksrg; 6) graficzne przedstawienie obszarów chronionych; 7) wykaz ekspertów do spraw prognozowania zagrożeń oraz specjalistów do spraw ratownictwa, zawierający imię, nazwisko, dziedzinę oraz numer telefonu służbowego; 8) arkusze uzgodnień i aktualizacji planu ratowniczego. 3. Plany ratownicze w zakresie działań ratowniczych w czasie katastrof, klęsk żywiołowych i zdarzeń nadzwyczajnych są skorelowane z planami zarządzania kryzysowego, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 209). § 8. 1. Opracowanie planów ratowniczych poprzedza się przeprowadzeniem analiz: 1) zagrożeń mogących wystąpić na obszarze powiatu i województwa; 2) zabezpieczenia operacyjnego na obszarze powiatu i województwa. 2. Analizę zagrożeń, o której mowa w ust. 1 pkt 1, przeprowadza się z uwzględnieniem co najmniej: 1) gęstości zaludnienia; 2) położenia geograficznego i dominujących warunków atmosferycznych oraz warunków przyrodniczych i turystycznych; 3) infrastruktury i jej stanu, z uwzględnieniem zabytków; 4) zagrożeń z obszarów sąsiadujących, objętych prawem górniczym, lotniczym, morskim, wodnym, przepisami w zakresie bezpieczeństwa i ratownictwa w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich oraz z poligonów i terytoriów państw sąsiednich; 5) liczby i skali zdarzeń; 6) przyjętego sposobu oceny zagrożeń. 3. Sposób opracowania oceny zagrożeń, o której mowa w ust. 2 pkt 6, określony jest w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 4. Analizę zabezpieczenia operacyjnego, o której mowa w ust. 1 pkt 2, przeprowadza się z uwzględnieniem: 1) gotowości operacyjnej, z podziałem na rodzaj zagrożenia oraz całodobową, roczną lub sezonową dyspozycyjność; 2) obszarów, dla których prawdopodobny czas przybycia do zdarzenia pierwszych i kolejnych sił i środków podmiotów ksrg wynosi odpowiednio do 8 minut i do 15 minut, w celu wyznaczenia dla nich obszarów chronionych lub ich zmiany; 3) określonego dla każdej dziedziny ratownictwa najbardziej prawdopodobnego czasu przybycia pierwszych i kolejnych specjalistycznych grup ratowniczych w celu wyznaczenia dla nich obszarów chronionych lub ich zmiany; 4) rodzaju i skali zagrożeń oraz zaistniałych i przewidywanych zdarzeń; 5) rozmieszczenia sił i środków podmiotów ratowniczych; 6) miejsc, obiektów i terenów o utrudnionych warunkach prowadzenia działań ratowniczych i niskim poziomie zabezpieczenia operacyjnego; 7) organizacji odwodu operacyjnego na obszarze województwa i centralnego odwodu operacyjnego. 5. Analiza zabezpieczenia operacyjnego obszarów górskich, akwenów i obsz