Ustawaz dnia 17 grudnia 2020 r.o rezerwach strategicznych 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, ustawę z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, ustawę z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ustawę z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych, ustawę z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, ustawę z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym, ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ustawę z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, ustawę z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych, ustawę z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych, ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, ustawę z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz ustawę z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych. Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Zasady opracowywania Rządowego Programu Rezerw Strategicznych i finansowania rezerw strategicznych Rozdział 3 - Tworzenie i utrzymywanie rezerw strategicznych Rozdział 4 - Zasady udostępnienia rezerw strategicznych Rozdział 5 - Likwidacja rezerw strategicznych Rozdział 6 - Wykonywanie zadań powierzonych Agencji Rozdział 7 - Zadania i organizacja Agencji Rozdział 8 - Gospodarka finansowa Agencji Rozdział 9 - Kontrola podmiotów przechowujących rezerwy strategiczne Rozdział 10 - Przepisy zmieniające Rozdział 11 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady tworzenia, utrzymywania, udostępnienia, likwidacji oraz finansowania rezerw strategicznych, a także zadania i organizację Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, zwanej dalej „Agencją”. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) infrastruktura krytyczna - infrastrukturę, o której mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1856 oraz z 2021 r. poz. 159); 2) klęska żywiołowa - zdarzenia, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1897); 3) specjalistyczny asortyment techniczny rezerw strategicznych - stanowiące część rezerw strategicznych materiały, maszyny, urządzenia i konstrukcje umożliwiające sprawne odtwarzanie uszkodzonych lub zniszczonych elementów infrastruktury, których wykorzystanie może ograniczyć skutki zaistniałej katastrofy naturalnej lub awarii technicznej; 4) specjalistyczny asortyment medyczny rezerw strategicznych - stanowiące część rezerw strategicznych maszyny, urządzenia i inne przedmioty wykorzystywane do celów związanych z ochroną zdrowia; 5) sytuacja kryzysowa - sytuację, o której mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym; 6) wymiana rezerw strategicznych - cykliczne zastępowanie określonej ilości danego asortymentu rezerw strategicznych o upływającym terminie ważności, przydatności do spożycia lub używania tym samym asortymentem i w tej samej ilości, posiadającym wymagane cechy lub właściwości; 7) zamiana rezerw strategicznych - zastępowanie asortymentu rezerw strategicznych innym asortymentem w ramach jednej grupy rodzajowej, równoważnym pod względem ilości, jakości i zastosowania lub właściwości; 8) ustawa o finansach publicznych - ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1622, 1649, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 284, 374, 568, 695, 1175 i 2320.); 9) ustawa - Kodeks cywilny - ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320); 10) ustawa - Prawo restrukturyzacyjne - ustawę z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814 i 1298); 11) ustawa - Prawo upadłościowe - ustawę z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320); 12) ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego - ustawę z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 411); 13) ustawa o zarządzaniu kryzysowym - ustawę z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym. Art. 3. Rezerwy strategiczne tworzy się na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa i obronności państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego oraz wystąpienia klęski żywiołowej lub sytuacji kryzysowej, w celach wsparcia wykonywania zadań w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa, odtworzenia infrastruktury krytycznej, złagodzenia zakłóceń w ciągłości dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki i zaspokojeniu podstawowych potrzeb obywateli, ratowania ich życia i zdrowia, realizacji interesów narodowych Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego, wypełnienia jej zobowiązań międzynarodowych, a także udzielania pomocy i wsparcia podmiotom prawa międzynarodowego publicznego. Art. 4. Rezerwy strategiczne mogą stanowić surowce, materiały, urządzenia, maszyny, konstrukcje, elementy infrastruktury krytycznej, moc produkcyjna, moc usługowa, zwierzęta gospodarskie, produkty naftowe, produkty rolne i rolno-spożywcze, środki spożywcze i ich składniki, wyroby medyczne, produkty lecznicze, produkty lecznicze weterynaryjne oraz substancje czynne w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 944, 1493 i 2112 oraz z 2021 r. poz. 97), produkty biobójcze, a także inne produkty - niezbędne do realizacji celów, o których mowa w art. 3. Art. 5. Rezerwy strategiczne stanowią wyodrębniony majątek Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 6. Art. 6. W przypadkach uzasadnionych rachunkiem ekonomicznym lub szczególnymi względami technologicznymi lub organizacyjnymi dopuszcza się utrzymywanie rezerw strategicznych w postaci asortymentu powierzonego organom administracji publicznej albo stanowiącego własność przedsiębiorców lub podmiotów niebędących przedsiębiorcami, w magazynach będących w ich dyspozycji. Art. 7. Do decyzji wydawanych przez Prezesa Rady Ministrów w zakresie rezerw strategicznych oraz organy i podmioty, o których mowa w art. 8 ust. 2, w przypadku, o którym mowa w art. 29, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, 695, 1298 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 54 i 187). Rozdział 2 Zasady opracowywania Rządowego Programu Rezerw Strategicznych i finansowania rezerw strategicznych Art. 8. 1. Asortymenty rezerw strategicznych i ich ilości określa Rządowy Program Rezerw Strategicznych, zwany dalej „Programem”. 2. Projekt Programu opracowuje Prezes Rady Ministrów we współpracy z Agencją oraz: 1) Ministrem Obrony Narodowej; 2) Ministrem Sprawiedliwości; 3) ministrem właściwym do spraw administracji publicznej; 4) ministrem właściwym do spraw energii; 5) ministrem właściwym do spraw gospodarki złożami kopalin; 6) ministrem - Członkiem Rady Ministrów - Koordynatorem Służb Specjalnych, jeżeli został powołany; 7) ministrem właściwym do spraw gospodarski morskiej; 8) ministrem właściwym do spraw łączności; 9) ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej; 10) ministrem właściwym do spraw wewnętrznych; 11) ministrem właściwym do spraw rolnictwa; 12) ministrem właściwym do spraw rynków rolnych; 13) ministrem właściwym do spraw transportu; 14) ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej; 15) ministrem właściwym do spraw zdrowia; 16) ministrem właściwym do spraw gospodarki; 17) ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych; 18) ministrem właściwym do spraw klimatu; 19) ministrem właściwym do spraw środowiska; 20) Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 21) Rządowym Centrum Bezpieczeństwa; 22) innymi organami administracji rządowej oraz służbami, inspekcjami i innymi jednostkami realizującymi zadania w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa, zarządzania kryzysowego i ochrony infrastruktury krytycznej oraz bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego, w tym sprawującymi, na mocy ustaw, nadzór nad realizacją tych zadań wykonywanych przez przedsiębiorców. 3. Prezes Rady Ministrów, opracowując projekt Programu, uwzględnia: 1) możliwość wystąpienia lub zaistnienie zagrożenia bezpieczeństwa i obronności państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego, klęski żywiołowej lub sytuacji kryzysowej, w tym ocenę ryzyka wystąpienia zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego; 2) sytuację gospodarczą i społeczną państwa; 3) stan i perspektywy koniunktury na świecie; 4) asortymenty rezerw strategicznych i ich ilości, niezbędne do realizacji celów, o których mowa w art. 3; 5) zobowiązania międzynarodowe Rzeczypospolitej Polskiej; 6) interesy narodowe Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego. 4. Organy i podmioty, o których mowa w ust. 2, przekazują Prezesowi Rady Ministrów, w terminie przez niego określonym, w zakresie swojej właściwości: 1) ocenę ryzyka wystąpienia zagrożeń wykonywaną w ramach opracowywania planów zarządzania kryzysowego, z uwzględnieniem sposobów i środków reagowania na te zagrożenia, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zarządzaniu kryzysowym; 2) wnioski wynikające z wykonania postanowień Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej, o którym mowa w art. 5b ustawy o zarządzaniu kryzysowym, w zakresie sprawowania nadzoru nad systemami infrastruktury krytycznej; 3) wykazy potrzeb wynikających z oceny ryzyka, dotyczących utworzenia rezerw strategicznych w danym asortymencie i ilości, w podziale na poszczególne lata, wraz ze wskazaniem ich planowanego przeznaczenia, a w przypadku specjalistycznego asortymentu technicznego rezerw strategicznych także miejsca jego przechowywania; 4) informacje o: a) przeglądzie i ocenie skuteczności wykonywania aktualnie realizowanego Programu, b) zobowiązaniach międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej, c) rekomendacjach organizacji międzynarodowych w zakresie tworzenia i utrzymywania rezerw strategicznych, d) interesach narodowych Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego. Art. 9. 1. Projekt Programu zawiera w szczególności: 1) wnioski dotyczące tworzenia, utrzymywania i likwidacji rezerw strategicznych wynikające z oceny ryzyka wystąpienia zagrożeń dla bezpieczeństwa i obronności państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego, klęski żywiołowej lub sytuacji kryzysowej, o której mowa w Raporcie o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego określonym w art. 5a ustawy o zarządzaniu kryzysowym, oraz wnioski, o których mowa w art. 8 ust. 4 pkt 2; 2) dane dotyczące asortymentów rezerw strategicznych i ich ilości, jakie należy utworzyć w poszczególnych latach, ze wskazaniem ich planowanego przeznaczenia, a w przypadku specjalistycznego asortymentu technicznego rezerw strategicznych także miejsca jego przechowywania; 3) przewidywane koszty tworzenia, utrzymywania i likwidacji rezerw strategicznych w poszczególnych latach; 4) przewidywane koszty funkcjonowania Agencji, w podziale na poszczególne lata; 5) ocenę wykonania obowiązującego Programu, w tym zalecenia dotyczące odtworzenia wykorzystanych lub zużytych rezerw strategicznych oraz likwidacji określonych asortymentów rezerw strategicznych. 2. Do Programu należy załączyć informację o asortymencie rezerw strategicznych, ich ilości i wartości oraz ich finansowaniu, wykorzystaniu i rozmieszczeniu, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego. 3. Program opracowuje się na okres 5 lat. Prezes Rady Ministrów podejmuje prace nad projektem Programu na kolejny okres w terminie nie późniejszym niż 12 miesięcy przed upływem okresu objętego poprzednim Programem. 4. Program może być aktualizowany w przypadku zmiany okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 3. Do aktualizacji Programu stosuje się przepisy art. 8 ust. 2-4. Art. 10. 1. Rada Ministrów, na wniosek Prezesa Rady Ministrów złożony w terminie nie później niż do dnia 30 kwietnia danego roku, w drodze uchwały, przyjmuje Program lub jego aktualizację nie później niż do dnia 31 maja danego roku. 2. Przyjęty przez Radę Ministrów Program Prezes Rady Ministrów niezwłocznie przekazuje organom i podmiotom, o których mowa w art. 8 ust. 2. Art. 11. 1. Program jest programem wieloletnim w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. 2. Program jest finansowany z budżetu państwa w formie: 1) dotacji celowej przeznaczonej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów: a) zakupu asortymentu w celu utworzenia rezerw strategicznych, b) przechowywania rezerw strategicznych, w tym ich magazynowania, wymiany, zamiany i konserwacji, c) związanych ze sprzedażą zlikwidowanych rezerw strategicznych albo nieodpłatnym przekazaniem zlikwidowanych i niesprzedanych rezerw strategicznych, d) poddania odzyskowi lub unieszkodliwienia zlikwidowanych rezerw strategicznych będących odpadami, e) organizowania usług, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4, f) zarządzania nieruchomościami, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 5, g) wykonywania umów, o których mowa w art. 17 i art. 18, h) inwestycji Agencji związanych z budową lub modernizacją infrastruktury technicznej służącej do utrzymywania rezerw strategicznych oraz innych inwestycji związanych z wykonywaniem zadań Agencji, z wyłączeniem zadań realizowanych przez Agencję w zakresie zapasów interwencyjnych określonych w ustawie o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego; 2) dotacji podmiotowej przeznaczonej na dofinansowanie kosztów działalności bieżącej Agencji, realizującej zadania państwa w zakresie określonym w ustawie oraz inne zadania, z wyłączeniem zadań realizowanych przez Agencję w zakresie zapasów interwencyjnych określonych w ustawie o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego. Art. 12. 1. W budżecie państwa tworzy się rezerwę celową z przeznaczeniem na finansowanie działań Prezesa Rady Ministrów w zakresie rezerw strategicznych, w sytuacjach zagrożeń, o których mowa w art. 3, na skutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć ani im przeciwdziałać, w szczególności na finansowanie kosztów: 1) udostępnienia rezerw strategicznych, w tym wydawania, przetransportowania i dystrybucji udostępnionych rezerw strategicznych do ostatecznych odbiorców; 2) innych usług niezbędnych do udostępnienia rezerw strategicznych ostatecznym odbiorcom; 3) przetworzenia i przetrzymania udostępnionych rezerw strategicznych, jeżeli jest to konieczne; 4) niezbędnych czynności Agencji i organów, na których rzecz rezerwy strategiczne udostępniono, oraz podmiotów, którym je wydano, w zakresie organizacji i realizacji udostępnienia rezerw strategicznych, na zasadach określonych w ustawie; 5) utworzenia rezerw strategicznych nieobjętych Programem, o których mowa w art. 14. 2. Wysokość rezerwy, o której mowa w ust. 1, jest ustalana corocznie w ustawie budżetowej. Rozdział 3 Tworzenie i utrzymywanie rezerw strategicznych Art. 13. 1. Prezes Rady Ministrów, w drodze decyzji, tworzy rezerwy strategiczne, zgodnie z ustaleniami Programu, z zastrzeżeniem art. 14. 2. Decyzja o utworzeniu rezerw strategicznych zawiera co najmniej określenie asortymentu i jego ilości oraz przeznaczenia tworzonych rezerw strategicznych. 3. Decyzję o utworzeniu rezerw strategicznych wykonuje Agencja. 4. Wykonując decyzję o utworzeniu rezerw strategicznych, Agencja dokonuje nabycia określonej ilości asortymentu rezerw strategicznych i przechowuje zakupiony asortyment, zawiera umowy, o których mowa w art. 17 lub w art. 18. 5. W przypadkach, w których nie mają zastosowania przepisy o zamówieniach publicznych, Agencja, dokonując zakupu asortymentu rezerw strategicznych lub zawierając umowy, o których mowa w art. 17 i art. 18, stosuje przejrzyste, niedyskryminacyjne i konkurencyjne warunki wyłaniania sprzedawcy tego asortymentu lub podmiotu, z którym zostanie zawarta umowa, o której mowa w art. 17 i art. 18, w szczególności: 1) przesyła zapytania ofertowe do podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w zakresie produkcji, handlu, świadczenia usług, magazynowania oraz dysponujących odpowiednią bazą magazynową i gwarantujących odpowiednią jakość poszukiwanego asortymentu rezerw strategicznych, a także zapewniających bezpieczeństwo danych osobowych i ochronę informacji niejawnych, zgodnie z odrębnymi przepisami; 2) zaprasza do negocjacji podmioty oferujące najkorzystniejsze ekonomicznie warunki sprzedaży, świadczenia usług i przechowywania asortymentu rezerw strategicznych, biorąc pod uwagę relację ceny do jakości; 3) przeprowadza negocjacje cenowe w zakresie zakupu określonej ilości asortymentu rezerw strategicznych, świadczenia usług, a także kalkuluje według cen rynkowych i uzgadnia wynagrodzenie za przechowywanie asortymentu rezerw strategicznych; 4) przedstawia projekt umowy oraz ją zawiera. 6. W przypadku gdy wystąpiło zagrożenie bezpieczeństwa i obronności państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego lub wystąpiła klęska żywiołowa, lub sytuacja kryzysowa, wykonanie decyzji o utworzeniu rezerw strategicznych na ten cel odbywa się z wyłączeniem ust. 5 oraz przepisów o zamówieniach publicznych. Art. 14. Prezes Rady Ministrów może, w drodze decyzji, utworzyć rezerwy strategiczne nieobjęte Programem, jeżeli: 1) w przypadku zagrożeń, o których mowa w art. 3, wystąpił brak albo znaczny deficyt rezerw strategicznych niepodlegających odtworzeniu, niezbędnych do zapobieżenia lub usunięcia skutków tych zagrożeń; 2) określony asortyment jest niezbędny w celu przeciwdziałania skutkom nieprzewidzianego zagrożenia, o którym mowa w art. 3; 3) z rekomendacji organizacji międzynarodowych wynika pilna potrzeba utworzenia rezerw strategicznych w celu przeciwdziałania skutkom nieprzewidzianego wcześniej zagrożenia, o którym mowa w art. 3; 4) z analizy sytuacji międzynarodowej wynika pilna potrzeba utworzenia rezerw strategicznych w celu udzielania wsparcia lub pomocy podmiotom prawa międzynarodowego publicznego. Art. 15. Agencja przechowuje rezerwy strategiczne w magazynach rezerw strategicznych będących własnością Agencji. Art. 16. 1. Agencja może oddać dany asortyment rezerw strategicznych na przechowanie, za wynagrodzeniem, na podstawie umowy przechowania zawartej z: 1) przedsiębiorcą: a) wykonującym działalność gospodarczą w zakresie produkcji, handlu lub magazynowania danego asortymentu, b) dysponującym odpowiednią bazą magazynową, c) gwarantującym właściwą jakość przechowywanego asortymentu rezerw strategicznych w okresie jego przechowywania; 2) organem administracji publicznej lub podmiotem niebędącym przedsiębiorcą, spełniającymi warunki, o których mowa w pkt 1 lit. b i c. 2. Umowa przechowania określa w szczególności: 1) nazwę asortymentu rezerw strategicznych, jego ilość oraz miejsce i okres przechowania; 2) wysokość wynagrodzenia za przyjęcie, przechowanie i zwrócenie rezerw strategicznych oraz ich przetransportowanie, o ile jest to wymagane; 3) warunki przechowywania rezerw strategicznych zapewniające utrzymanie właściwego ich stanu ilościowego i jakościowego; 4) sposób przechowywania rezerw strategicznych, w tym częstotliwość dokonywania ich wymiany lub zamiany, a jeżeli jest to uzasadnione właściwościami przechowywanego asortymentu, sposób jego konserwacji; 5) wymagania dotyczące urządzenia