Ustawaz dnia 12 maja 2022 r.o portowych urządzeniach do odbioru odpadów ze statków 1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/883 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków, zmieniającą dyrektywę 2010/65/UE i uchylająca dyrektywę 2000/59/WE (Dz. Urz. UE L 151 z 07.06.2019, str. 116). Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Portowe urządzenia do odbioru odpadów ze statków Rozdział 3 - Plany gospodarowania odpadami ze statków Rozdział 4 - Opłaty związane z gospodarowaniem odpadami ze statków Rozdział 5 - Kontrola nad przestrzeganiem i stosowaniem przepisów ustawy Rozdział 6 - Przepisy karne i administracyjne kary pieniężne Rozdział 7 - Zmiany w przepisach Rozdział 8 - Przepisy przejściowe Rozdział 9 - Przepisy końcowe Załącznik - Kategorie kosztów i przychodów netto związanych z funkcjonowaniem portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków i zarządzaniem nimi Treść ustawy 2)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, ustawę z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz ustawę z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady postępowania z odpadami ze statków w portach i przystaniach morskich, w tym: 1) obowiązki podmiotów zarządzających portami i przystaniami morskimi w zakresie zapewnienia dostępu do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków; 2) zasady sporządzania i zatwierdzania planów gospodarowania odpadami ze statków; 3) zasady ustalania opłat za odbiór i przetwarzanie odpadów ze statków; 4) zasady sprawowania kontroli przez organy administracji morskiej nad przestrzeganiem i stosowaniem niniejszej ustawy. Art. 2. Przepisy ustawy stosuje się do: 1) statków korzystających z portów lub przystani morskich; 2) podmiotów zarządzających portami lub przystaniami morskimi, które zwykle przyjmują statki objęte zakresem ustawy; 3) innych podmiotów zarządzających terenami znajdującymi się w granicach portów lub przystani morskich, które zwykle przyjmują statki objęte zakresem ustawy. Art. 3. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się do: 1) jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji; 2) statków pełniących specjalną służbę państwową; 3) statków uczestniczących w kategoriach usług portowych, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/352 z dnia 15 lutego 2017 r. ustanawiającego ramy w zakresie świadczenia usług portowych oraz wspólne zasady dotyczące przejrzystości finansowej portów (Dz. Urz. UE L 57 z 03.03.2017, str. 1). 2. Rada Ministrów, w przypadku gdy wymaga tego ochrona środowiska morskiego, może, w drodze rozporządzenia, poddać wszystkim lub niektórym przepisom ustawy jednostki pływające i statki wymienione w ust. 1, mając na względzie konieczność ochrony środowiska morskiego przed negatywnymi skutkami zrzutów odpadów ze statków. Art. 4. 1. Obowiązki statków w zakresie zdawania przez nie odpadów do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków oraz zasady udzielania im zwolnień z tych obowiązków określa art. 10 ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (Dz. U. z 2020 r. poz. 1955 oraz z 2022 r. poz. 1250), zwanej dalej „ustawą o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki”. 2. W zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699), zwanej dalej „ustawą o odpadach”, oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, 2127 i 2269 oraz z 2022 r. poz. 1079). Art. 5. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) armator - osobę, która przy użyciu własnego lub cudzego statku prowadzi działalność w środowisku morskim we własnym imieniu; 2) biernie poławiane odpady - odpady zebrane w sieci podczas operacji połowowych; 3) Konwencja MARPOL - Międzynarodową konwencję o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973 r., sporządzoną w Londynie dnia 2 listopada 1973 r., zmienioną Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. (Dz. U. z 1987 r. poz. 101 i 102, z późn. zm.3)Zmiany wymienionej Konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1979, z 2017 r. poz. 1449, z 2018 r. poz. 1714 i 1970, z 2020 r. poz. 2118 oraz z 2021 r. poz. 1905.) oraz uzupełnionej Protokołem przyjętym w Londynie dnia 26 września 1997 r. (Dz. U. z 2005 r. poz. 1679 i 1680); 4) Narodowy System SafeSeaNet - Narodowy System Monitorowania Ruchu Statków i Przekazywania Informacji, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 515); 5) odpady ze statków - wszelkie odpady, które są wytwarzane podczas eksploatacji statku lub załadunku i rozładunku oraz czyszczenia i które są objęte zakresem stosowania załączników I, II, IV, V i VI do Konwencji MARPOL, w tym pozostałości ładunku, a także biernie poławiane odpady; 6) podmiot zarządzający portem lub przystanią morską - podmiot utworzony do zarządzania portem lub przystanią morską na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 491 i 1873); 7) inne podmioty zarządzające terenami znajdującymi się w granicach portów lub przystani morskich - podmioty inne niż podmioty zarządzające portem lub przystanią morską posiadające nabrzeża, z których korzystają statki, i prowadzące przeładunki, w tym: stocznie, bazy promowe i bazy przeładunkowe; 8) port lub przystań morska - port lub przystań morską oraz przystań plażową w rozumieniu odpowiednio art. 2 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich, z uwzględnieniem kotwicowisk wchodzących w skład ich infrastruktury; 9) portowe urządzenia do odbioru odpadów ze statków - wszelkie urządzenia stałe, ruchome i pływające przeznaczone do odbioru i gospodarowania odpadami ze statków; 10) pozostałości ładunku - pozostałości jakichkolwiek ładunków na pokładzie lub w ładowniach czy zbiornikach, które pozostają po zakończonych operacjach załadunku i rozładunku, wraz z nadwyżkami ładunku po ładowaniu i rozładowaniu oraz jego resztkami, zarówno w stanie mokrym, jak i suchym, lub zawiesiny w wodzie przepłukującej, z wyłączeniem pyłu ładunku pozostającego na pokładzie po zamiataniu oraz pyłów na powierzchniach zewnętrznych statku; 11) przetwarzanie - przetwarzanie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach; 12) rekreacyjna jednostka pływająca - rekreacyjną jednostkę pływającą w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki; 13) statek - statek w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki; 14) statek rybacki - statek rybacki w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki. Rozdział 2 Portowe urządzenia do odbioru odpadów ze statków Art. 6. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską zapewnia statkom korzystającym z portu lub przystani morskiej dostęp na jego terenie do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków. 2. Portowe urządzenia do odbioru odpadów ze statków posiadają odpowiednią przepustowość, przez którą rozumie się zdolność portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków do zapewnienia odbioru określonego rodzaju i ilości odpadów ze statków zwykle korzystających z portu lub przystani morskiej, przy uwzględnieniu potrzeb operacyjnych użytkowników portu lub przystani morskiej, wielkości oraz położenia geograficznego portu lub przystani morskiej, rodzaju statków zawijających do portu lub przystani morskiej oraz zwolnienia udzielonego na podstawie art. 10 ust. 16 ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, a ich eksploatacja jest prowadzona w sposób niepowodujący nieuzasadnionego opóźnienia w ruchu statków. 3. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską zapewnia możliwość selektywnego odbioru odpadów ze statków zgodnie z ustawą o odpadach, ustawą z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1113) i ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1893, z 2021 r. poz. 2151 oraz z 2022 r. poz. 974). 4. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską zapewnia, aby proces odprowadzania i odbioru odpadów ze statków odbywał się z zachowaniem wszelkich możliwych środków ostrożności w celu uniknięcia potencjalnego zagrożenia dla osób przebywających w porcie oraz dla środowiska. Art. 7. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską zapewnia odbiór odpadów ze statków za pomocą portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków. 2. Po zdaniu przez statek odpadów ze statków podmiot zarządzający portem lub przystanią morską albo upoważniony przez niego odbiorca odpadów ze statków wydaje pokwitowanie odbioru odpadów ze statków. Obowiązek wydania pokwitowania nie dotyczy przystani morskich wyposażonych w samoobsługowe portowe urządzenia do odbioru odpadów ze statków. 3. Właściwy dyrektor urzędu morskiego wprowadza do Narodowego Systemu SafeSeaNet informacje o nazwach i lokalizacjach przystani morskich, o których mowa w ust. 2 zdanie drugie. 4. Pokwitowanie odbioru odpadów ze statków wydaje się kapitanowi statku niezwłocznie po zdaniu odpadów ze statków przez statek. 5. Pokwitowanie odbioru odpadów ze statków można przekazać kapitanowi statku za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344). 6. Pokwitowanie odbioru odpadów ze statków zawiera w szczególności informacje dotyczące: 1) portu lub przystani morskiej; 2) statku; 3) rodzaju i ilości odprowadzonych odpadów. 7. Do pokwitowania odbioru odpadów ze statków można dołączyć dokument określający nałożone na statek opłaty za odbiór i przetwarzanie odpadów ze statków. 8. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza pokwitowania odbioru odpadów ze statków, uwzględniając konieczność zapewnienia efektywnej kontroli nad realizacją obowiązku zdawania odpadów ze statków do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków. 9. Podmiot dokonujący naprawy, wymiany, montażu lub demontażu znajdujących się na statku urządzeń i instalacji zawierających substancje kontrolowane i nowe substancje określone w załącznikach I i II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową (Dz. Urz. UE L 286 z 31.10.2009, str. 13) zapewnia we własnym zakresie odbiór odpadów powstających w trakcie swojej działalności. Art. 8. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską zapewnia, aby wszyscy pracownicy obsługujący portowe urządzenia do odbioru odpadów ze statków zostali przeszkoleni w zakresie postępowania z odpadami, w tym w zakresie aspektów dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa podczas postępowania z odpadami niebezpiecznymi. 2. W przypadku wprowadzenia na terenie portu lub przystani morskiej zmian technologicznych w zakresie odbioru lub gospodarowania odpadami ze statków podmiot zarządzający portem lub przystanią morską zapewnia powtórne przeszkolenie pracowników obsługujących portowe urządzenia do odbioru odpadów ze statków. Art. 9. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską sporządza co dwa lata raport dotyczący funkcjonowania i stopnia wykorzystania portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków, zwany dalej „raportem”. 2. Raport zawiera: 1) nazwę, siedzibę i adres oraz formę prawną podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską; 2) informacje dotyczące ruchu poszczególnych rodzajów statków i częstotliwości korzystania przez te statki z portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków; 3) informacje dotyczące kategorii, rodzajów i ilości odpadów odebranych ze statków do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków; 4) informacje dotyczące ilości biernie poławianych odpadów odebranych ze statków do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków. 3. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską składa raport właściwemu dyrektorowi urzędu morskiego w terminie do dnia 15 lutego roku następującego po roku, w którym został zakończony poprzedni okres rozliczeniowy. 4. Raport może być złożony za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. 5. Właściwy dyrektor urzędu morskiego po otrzymaniu raportu, w terminie do dnia 31 marca danego roku, wydaje opinię, w której stwierdza, czy raport: 1) spełnia wymagania określone w ustawie i w przepisach wydanych na podstawie ust. 7; 2) wymaga uzupełnienia wraz ze wskazaniem zakresu tego uzupełnienia. 6. W przypadku konieczności uzupełnienia raportu przez podmiot zarządzający portem lub przystanią morską właściwy dyrektor urzędu morskiego wzywa podmiot zarządzający portem lub przystanią morską do jego uzupełnienia w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. 7. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza, na którym jest składany raport, mając na względzie potrzebę zapewnienia efektywnego monitorowania eksploatacji portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków. 8. Na podstawie raportów właściwy dyrektor urzędu morskiego przygotowuje zbiorcze zestawienie dotyczące objętości i ilości biernie poławianych odpadów ze statków zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2022/92 z dnia 21 stycznia 2022 r. ustanawiającym zasady stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w odniesieniu do metod gromadzenia danych oraz formatu stosowanego do zgłaszania biernie poławianych odpadów (Dz. Urz. UE L 15 z 24.01.2022, str. 16) oraz przekazuje je do dnia 1 czerwca danego roku ministrowi właściwemu do spraw gospodarki morskiej. 9. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej przekazuje Komisji Europejskiej informacje dotyczące objętości i ilości biernie poławianych odpadów ze statków do dnia 30 czerwca danego roku. Art. 10. 1. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską podaje do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej oraz przekazuje kapitanowi statku lub jego przedstawicielowi za pośrednictwem Narodowego Systemu SafeSeaNet informacje o trybie i sposobie odbioru odpadów ze statków, pobieranych opłatach związanych z gospodarowaniem odpadami ze statków, o których mowa w przepisach rozdziału 4, oraz o znaczeniu dla ochrony środowiska morskiego właściwego odbioru odpadów ze statków, zwane dalej „informacjami o odbiorze odpadów ze statków”. 2. Zakres podawanych informacji o odbiorze odpadów ze statków obejmuje w szczególności: 1) lokalizację portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków na planie lub mapie dla każdego miejsca postoju statku oraz godzin dostępności tych urządzeń; 2) rodzaje odpadów ze statków przyjmowanych do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków; 3) wykaz odbiorców odpadów ze statków, oferowanych przez nich usług w zakresie odbioru odpadów ze statków oraz dane umożliwiające kontakt z tymi odbiorcami; 4) procedury odbioru odpadów ze statków; 5) system opłat obejmujący opłaty, o których mowa w przepisach rozdziału 4, oraz kategorie kosztów i przychodów netto związanych z funkcjonowaniem portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków i zarządzaniem nimi określonych w załączniku do ustawy. 3. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską uaktualnia i udostępnia w każdym czasie na swojej stronie internetowej informacje o odbiorze odpadów ze statków. 4. Informacje o odbiorze odpadów ze statków są udostępniane w języku polskim oraz w języku angielskim. 5. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską wprowadza do Narodowego Systemu SafeSeaNet informacje o odbiorze odpadów ze statków. 6. W przypadku gdy ze względu na awarię lub ograniczoną odpowiednią przepustowość podmiot zarządzający portem lub przystanią morską nie jest w stanie przyjąć do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków określonych rodzajów i ilości odpadów ze statków, podmiot ten informuje o tym fakcie kapitana statku lub jego przedstawiciela niezwłocznie po otrzymaniu informacji o zamiarze zdania odpadów ze statków zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki. 7. W przypadku niemożności przyjęcia określonych rodzajów oraz ilości odpadów ze statków z uwagi na okoliczności określone w ust. 6, podmiot zarządzający portem lub przystanią morską wydaje kapitanowi statku lub jego przedstawicielowi pisemne potwierdzenie niemożności przyjęcia tych odpadów ze statku i wskazuje najbliższy port lub przystań morską gotową do odbioru odpadów ze statków. Art. 11. 1. Jeżeli podmiot zarządzający portem lub przystanią morską posiada informacje o braku dostępnych odpowiednich dla danej kategorii lub ilości odpadów ze statków portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków w następnym porcie lub przystani morskiej zawinięcia statku, przekazuje te informacje kapitanowi statku lub jego przedstawicielowi. 2. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską podaje do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej oraz za pośrednictwem Narodowego Systemu SafeSeaNet informację o gotowości do przyjęcia do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków określonych rodzajów i ilości odpadów ze statków. Art. 12. 1. W przypadku stwierdzenia przez kapitana statku zawijającego do portu lub przystani morskiej niewłaściwego funkcjonowania portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków lub niepoinformowania przez podmiot zarządzający portem lub przystanią morską o tym fakcie kapitana statku, kapitan zgłasza niezwłocznie te nieprawidłowości do właściwego dyrektora urzędu morskiego albo, w sytuacji gdy zadania i uprawnienia podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską wykonuje właściwy dyrektor urzędu morskiego zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich, do ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej. 2. W przypadku stwierdzenia przez kapitana statku o polskiej przynależności zawijającego do portu lub przystani morskiej w państwie trzecim niewłaściwego funkcjonowania portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków, zgłasza on niezwłocznie te nieprawidłowości do właściwego ze względu na miejsce rejestracji statku dyrektora urzędu morskiego. 3. Nieprawidłowości, o których mowa w ust. 1 i 2, są zgłaszane za pomocą formularza Międzynarodowej Organizacji Morskiej określonego w załączniku I do cyrkularza Międzynarodowej Organizacji Morskiej, sygnatura: MEPC.1/Circ.834/Rev.1. Rozdział 3 Plany gospodarowania odpadami ze statków Art. 13. 1. Plan gospodarowania odpadami ze statków opracowuje podmiot zarządzający portem lub przystanią morską. 2. Plan gospodarowania odpadami ze statków może obejmować dwa lub więcej bezpośrednio sąsiadujące ze sobą porty lub przystanie morskie znajdujące się w tym samym województwie, jeżeli potrzeby oraz dostępność portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków jest określana oddzielnie dla każdego z tych portów lub przystani morskich. 3. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską przed zatwierdzeniem planu gospodarowania odpadami ze statków przeprowadza jego konsultacje z użytkownikami portu lub przystani morskiej, odbiorcami odpadów ze statków, organizacjami realizującymi obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta oraz organizacjami społecznymi. 4. Podmiot zarządzający portem lub przystanią morską, przeprowadzając konsultacje planu gospodarowania odpadami ze statków, przetwarza następujące dane podmiotów zajmujących stanowisko w trakcie konsultacji: 1) nazwę lub imię i nazwisko; 2) miejsce zamieszkania i adres lub siedzibę i adres; 3) adres elektroniczny. Art. 14. 1. Plan gospodarowania odpadami ze statków zawiera: 1) nazwę, siedzibę i adres oraz formę prawną podmiotu z