Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowegoz dnia 19 kwietnia 2022 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego 1)Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje działem administracji rządowej - kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. poz. 1951). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie muzyk Treść rozporządzenia Na podstawie art. 46a ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz z 2022 r. poz. 655, 1079 i 1116) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 sierpnia 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego (Dz. U. poz. 1637 oraz z 2020 r. poz. 538) załącznik nr 5 otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. § 2. Podstawę programową kształcenia w zawodzie muzyk, stanowiącą załącznik nr 5 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, stosuje się: 1) od roku szkolnego 2022/2023 we wszystkich klasach ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia, szkoły muzycznej I stopnia i szkoły muzycznej II stopnia; 2) w roku szkolnym 2022/2023 w klasie I ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia, a w latach następnych również w kolejnych klasach tej szkoły. § 3. W klasach dotychczasowej ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia o sześcioletnim cyklu kształcenia prowadzonych w ogólnokształcącej szkole muzycznej II stopnia stosuje się podstawę programową kształcenia w zawodzie muzyk, stanowiącą załącznik nr 5 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, do czasu wygaśnięcia tych klas. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2022 r. 1) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje działem administracji rządowej - kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. poz. 1951). Załącznik - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie muzyk EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ SZKOLE MUZYCZNEJ I STOPNIA ORAZ W SZKOLE MUZYCZNEJ I STOPNIA Uczeń: 1) szanuje dziedzictwo kulturowe swojego i innych narodów; 2) przestrzega zasad kultury, etyki i prawa autorskiego; 3) posiada wiedzę niezbędną do rozwijania umiejętności w zakresie przedmiotu głównego i do świadomego uczestnictwa w życiu muzycznym; 4) zna i stosuje zasady dotyczące występów publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania i stroju; 5) wykazuje wrażliwość artystyczną w kreatywnym realizowaniu zadań; 6) rozwija pasję muzyczną przez podejmowanie inicjatyw artystycznych; 7) publicznie prezentuje swoje dokonania; 8) podczas gry na instrumencie prawidłowo operuje aparatem gry; 9) czyta nuty ze zrozumieniem, potrafi wykonać a vista proste utwory muzyczne; 10) wykorzystuje wiedzę oraz umiejętności niezbędne do zrozumienia i wykonywania utworów; 11) świadomie wykorzystuje słuch muzyczny w działaniach praktycznych; 12) wykorzystuje ekspresję muzyczną i muzyczno-ruchową; 13) realizuje wskazówki wykonawcze ze zrozumieniem; 14) ocenia jakość wykonywanych zadań; 15) pracuje w zespole pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za realizację projektu oraz bierze współodpowiedzialność za efekt tej pracy; 16) integruje się i współpracuje z członkami zespołu; 17) buduje relacje oparte na zaufaniu; 18) wykazuje się w działaniu aktywną postawą; 19) organizuje swoją indywidualną pracę; 20) systematycznie rozwija swoje umiejętności; 21) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną; 22) przewiduje skutki podejmowanych działań; 23) jest przygotowany do kontynuowania nauki; 24) potrafi skutecznie radzić sobie ze stresem, w szczególności z tremą. OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE DLA OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA AUDYCJE MUZYCZNE CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobywanie wiedzy z zakresu budowy dzieła muzycznego, obsady wykonawczej, polskich tańców narodowych, twórczości wybranych kompozytorów i epok Uczeń: 1) posługuje się pojęciami muzycznymi; 2) potrafi opisać dzieło, posługując się terminologią muzyczną. 2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru muzyki Uczeń rozpoznaje zagadnienia w słuchanych przykładach z literatury muzycznej, zwraca uwagę na różnorodność środków wyrazu. 3. Kształcenie umiejętności analizy utworów muzycznych Uczeń opisuje dzieło, posługując się terminologią muzyczną na podstawie zapisu nutowego. 4. Rozwijanie kreatywności Uczeń rozwija wyobraźnię i wrażliwość muzyczną, aktywnie słucha muzyki. 5. Rozbudzanie zainteresowania literaturą muzyczną Uczeń świadomie słucha muzyki, uczestniczy w wydarzeniach muzycznych. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobywanie wiedzy z zakresu budowy dzieła muzycznego, obsady wykonawczej, polskich tańców narodowych, twórczości wybranych kompozytorów i epok Uczeń: 1) stosuje podstawowe pojęcia z zakresu: a) elementów dzieła muzycznego (rytmiki, melodyki, harmoniki, artykulacji, agogiki, dynamiki, kolorystyki), b) budowy utworu (w oparciu o budowę okresową i ewolucyjną), c) faktury utworu (monofonia, polifonia, homofonia), d) gatunków i form muzycznych (kanon, inwencja, fuga, forma okresowa dwu- i trzyczęściowa, rondo, temat z wariacjami, forma sonatowa, formy cykliczne: suita, sonata, symfonia, koncert solowy, opera), e) obsady wykonawczej wokalnej i instrumentalnej (solista, zespół kameralny, orkiestra, chór), f) budowy instrumentów muzycznych i rodzajów głosu ludzkiego; 2) wymienia cechy polskich tańców narodowych oraz cechy polskiej muzyki ludowej, posługuje się pojęciem stylizacji muzyki ludowej; 3) wymienia i ogólnie charakteryzuje: a) epoki (średniowiecze, renesans, barok, klasycyzm, romantyzm, muzykę XX i XXI wieku), b) twórczość wybranych kompozytorów (w szczególności: J. S. Bacha, W. A. Mozarta, F. Chopina, K. Szymanowskiego, W. Lutosławskiego), c) zawody związane z muzyką, w tym: wykonawca - instrumentalista i wokalista, kompozytor, dyrygent, lutnik, reżyser dźwięku, d) najważniejsze wydarzenia muzyczne (np. festiwale, konkursy); 4) potrafi korzystać ze wskazanych tradycyjnych i multimedialnych zbiorów literatury muzycznej, oprogramowania komputerowego wspomagającego naukę i rozwój kompetencji muzycznych. 2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru muzyki Uczeń: 1) rozpoznaje w słuchanych przykładach muzycznych: a) elementy dzieła muzycznego (rytmikę, melodykę, harmonikę, artykulację, agogikę, dynamikę, kolorystykę), b) budowę utworu (okresową i ewolucyjną), c) fakturę utworu muzycznego (monofonię, polifonię, homofonię), d) formy muzyczne (kanon, formę okresową dwu- i trzyczęściową, rondo, temat z wariacjami), e) obsadę wykonawczą wokalną i instrumentalną (solista, zespół kameralny, orkiestra, chór), f) brzmienie instrumentów muzycznych i rodzaje głosu ludzkiego; 2) określa na przykładach muzycznych cechy polskich tańców narodowych. 3. Kształcenie umiejętności analizy utworów muzycznych Uczeń: 1) zauważa w zapisie nutowym: a) elementy dzieła muzycznego (rytmikę, melodykę, harmonikę, artykulację, agogikę, dynamikę, kolorystykę), b) budowę utworu (okresową i ewolucyjną), c) fakturę utworu muzycznego (monofonię, polifonię, homofonię), d) formy muzyczne (kanon, formę okresową dwu- i trzyczęściową, rondo, temat z wariacjami), e) polskie tańce narodowe; 2) odczytuje z partytury obsadę wykonawczą. 4. Rozwijanie kreatywności Uczeń: 1) komponuje miniatury muzyczne z wykorzystaniem cech polskich tańców narodowych oraz wybranych form muzycznych; 2) stosuje proste formy ruchu podczas słuchania utworu muzycznego. 5. Rozbudzanie zainteresowania literaturą muzyczną Uczeń: 1) zapoznaje się z różnorodną literaturą muzyczną; 2) kształtuje umiejętność świadomego odbioru muzyki i jej wartościowania; 3) wyraża własne opinie dotyczące słuchanych utworów; 4) bierze udział w koncertach i festiwalach. CHÓR CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Śpiewanie zespołowe Uczeń posiada umiejętności pracy w zespole, potrafi ponosić odpowiedzialność za siebie i grupę oraz świadomie współtworzy dzieło. 2. Elementarna wiedza i umiejętności z zakresu techniki wokalnej Uczeń świadomie i umiejętnie posługuje się aparatem głosowym. 3. Podstawowa wiedza dotycząca literatury chóralnej Uczeń zna literaturę chóralną realizowaną w trakcie zajęć chóralnych. 4. Przygotowanie do prezentacji muzyki chóralnej Uczeń bierze czynny udział w audycjach, koncertach, konkursach i festiwalach. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Śpiewanie zespołowe Uczeń: 1) zachowuje prawidłową postawę podczas śpiewu w chórze (siedzącą i stojącą); 2) prawidłowo reaguje na gest dyrygenta; 3) dba o spójność i wyrównanie brzmienia; 4) współpracuje z grupą w zespole chóralnym; 5) świadomie współtworzy dzieło (interpretacja i ogólny wyraz artystyczny); 6) interpretuje ze zrozumieniem tekst słowny i muzyczny; 7) czyta nuty głosem a vista w stopniu podstawowym; 8) opanowuje pamięciowo część utworów poznanych podczas zajęć chóru. 2. Elementarna wiedza i umiejętności z zakresu techniki wokalnej Uczeń: 1) posiada podstawową wiedzę niezbędną do rozwijania techniki wokalnej; 2) posługuje się techniką wokalną w stopniu podstawowym (oddech, fonacja, artykulacja, rezonans, pozycja dźwięku, dykcja) w celu uzyskania prawidłowej intonacji zarówno linearnej, jak i pionowej; 3) świadomie operuje dynamiką; 4) precyzyjnie realizuje rytmikę utworu. 3. Podstawowa wiedza dotycząca literatury chóralnej Uczeń: 1) potrafi przedstawić sylwetki kompozytorów wykonywanych utworów chóralnych; 2) posiada podstawowe wiadomości o stylach wykonywanych utworów; 3) wykorzystuje i łączy w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych. 4. Przygotowanie do prezentacji muzyki chóralnej Uczeń: 1) dba o estetykę zachowania się na scenie; 2) właściwie interpretuje dzieła muzyczne przygotowywane pod kierunkiem dyrygenta zespołu chóralnego; 3) świadomie współtworzy dzieło (ogólny wyraz artystyczny, interpretacja, rytmika, artykulacja, dynamika, agogika). FORTEPIAN DLA RYTMIKI CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Znajomość techniki gry na fortepianie Uczeń posługuje się różnymi elementami techniki pianistycznej. 2. Kształtowanie wyobraźni muzycznej i wrażliwości słuchowej Uczeń świadomie przekazuje treść muzyczną, wykorzystując wiedzę i wyobraźnię muzyczną, zwraca uwagę na estetykę brzmienia. 3. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń efektywnie organizuje swoją pracę, rozwija umiejętność gry a vista. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Znajomość techniki gry na fortepianie Uczeń: 1) posługuje się różnymi technikami gry: a) zna budowę i zasady działania mechanizmu fortepianu, b) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie, c) stosuje różne rodzaje artykulacji (legato, staccato, portato), d) stosuje technikę palcową, pasażową, podwójnych dźwięków, akordową, e) prowadzi dwugłos w jednej ręce, f) prawidłowo używa prawego pedału; 2) poprawnie realizuje zadania wykonawcze: a) właściwie realizuje zapis muzyczny utworu (wysokość dźwięku, zapis metrorytmiczny, artykulacja, dynamika, frazowanie, agogika, pedalizacja, aplikatura), b) prawidłowo realizuje fakturę homofoniczną i podstawy polifonii, c) świadomie pracuje nad interpretacją utworu muzycznego zgodnie z jego stylem i budową formalną, d) wykonuje utwór z pamięci; 3) posługuje się umiejętnością gry gam i pasaży do czterech znaków przykluczowych: a) zna zasady prawidłowego palcowania gam i pasaży, b) wykonuje prawidłowo gamy i pasaże oraz kadencję wielką doskonałą w tonacjach majorowych i minorowych; 4) posiada zasób środków wykonawczych niezbędnych do realizacji przedmiotu improwizacja fortepianowa. 2. Kształtowanie wyobraźni muzycznej i wrażliwości słuchowej Uczeń: 1) świadomie kształtuje stronę brzmieniową i wyrazową wykonywanych utworów, w tym własnych kompozycji; 2) wykonuje ze zrozumieniem utwory muzyczne: polifoniczne, klasyczne i inne, np.: utwory kameralne, utwory dowolne, własne kompozycje. 3. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) umiejętnie planuje swoją pracę - dzieli ją na etapy, koncentruje się na wybranym zagadnieniu; 2) doskonali swoje umiejętności przez systematyczną pracę; 3) samodzielnie i dokładnie odczytuje tekst nutowy; 4) świadomie koryguje swoje błędy. FORTEPIAN DODATKOWY CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Poznanie podstawowych wiadomości na temat fortepianu Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu. 2. Opanowanie podstaw gry na fortepianie Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry na fortepianie, nabywa podstawowych umiejętności technicznych i interpretacyjnych w grze na instrumencie wraz z elementami analizy utworu. 3. Nauka gry a vista Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry a vista łatwych utworów muzycznych. 4. Kształcenie umiejętności gry w zespole Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując nabytą wiedzę i umiejętności muzyczne. 5. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele; 2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą oraz świadomie uczy się utworu na pamięć; 3) w podstawowym zakresie potrafi samodzielnie wykorzystywać technologię informacyjną i komunikacyjną w nabywaniu wiedzy i rozwoju umiejętności. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Poznanie podstawowych wiadomości na temat fortepianu Uczeń: 1) zna i określa poszczególne części fortepianu; 2) prawidłowo rozpoznaje klawisze i oktawy; 3) zna możliwości brzmieniowe instrumentu. 2. Opanowanie podstaw gry na fortepianie Uczeń: 1) zachowuje odpowiednią postawę przy instrumencie; 2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk); 3) realizuje podstawowy zapis notacji muzycznej w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne); 4) prawidłowo realizuje zapis graficzny artykulacji, dynamiki i pedalizacji; 5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato; 6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym; 7) posługuje się grą dwudźwięków, akordów i prostych ozdobników; 8) rozumie oznaczenia agogiczne; 9) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku i frazowania; 10) analizuje budowę formalną utworu; 11) wykonuje utwory w fakturze homofonicznej i polifonicznej. 3. Nauka gry a vista Uczeń: 1) dokonuje wstępnej analizy tekstu; 2) gra a vista proste utwory w kluczu wiolinowym i basowym. 4. Kształcenie umiejętności gry w zespole Uczeń: 1) gra łatwe utwory na cztery ręce z nauczycielem lub innym uczniem; 2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika, artykulacja). 5. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) realizuje zalecenia nauczyciela oraz koryguje popełniane błędy podczas samodzielnej pracy; 2) wykonuje z pamięci wybrane utwory; 3) wykorzystuje wiedzę zdobytą na innych przedmiotach (zwłaszcza ogólnomuzycznych); 4) wykorzystuje do własnego rozwoju technologię informacyjną i komunikacyjną (nagrania muzyczne, zasoby nutowe). IMPROWIZACJA FORTEPIANOWA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozwijanie wyobraźni muzycznej i twórczego myślenia Uczeń w sposób kreatywny realizuje zadania z zakresu improwizacji fortepianowej i podstaw kompozycji. 2. Wykorzystywanie wiedzy z zakresu teorii muzyki w praktyce Uczeń poznaje miniatury muzyczne o różnorodnej stylistyce i charakterze, na ich przykładzie potrafi tworzyć improwizacje i kompozycje o określonej budowie formalnej, stosuje w grze kontrasty związane z elementami muzyki. 3. Wykorzystanie improwizacji fortepianowej do zajęć rytmiki prowadzonych metodą E. Jaques-Dalcroze'a Uczeń improwizuje do ćwiczeń muzyczno-ruchowych wykorzystywanych w ramach zajęć rytmiki prowadzonych metodą E. Jaques-Dalcroze'a. 4. Zdobywanie umiejętności w zakresie szybkości i wielotorowości myślenia przez ćwiczenia transpozycyjne i grę a vista Uczeń rozwija umiejętność antycypacji przebiegu muzycznego i wyczucia klawiatury. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozwijanie wyobraźni muzycznej i twórczego myślenia Uczeń: 1) improwizuje melodię i jej warianty; 2) kreuje własne improwizacje konstruowane na zasadach podobieństwa, przeciwieństwa i przejścia (tj. sposobu łączenia stanów kontrastujących) na gruncie harmoniki funkcyjnej, w oparciu o wybrane skale lub w oparciu o technikę modelowania interwałowego; 3) tworzy krótkie kompozycje oparte na dowolnym materiale dźwiękowym (np. na gruncie harmoniki funkcyjnej czy na wybranych skalach); 4) dba o jakość dźwięku w improwizacji. 2. Wykorzystywanie wiedzy z zakresu teorii muzyki w praktyce Uczeń: 1) tworzy wypowiedzi muzyczne (improwizowane lub przygotowane) o określonej budowie formalnej (AB, ABA) na gruncie harmoniki funkcyjnej oraz w oparciu o wybrane skale; 2) kształtuje improwizacje zgodnie z czasem trwania motywu, frazy, zdania, okresu muzycznego (improwizacja następnika do podanego poprzednika); 3) różnicuje grę ze względu na elementy muzyki (dynamika, artykulacja, kolorystyka, faktura, charakter improwizacji); 4) improwizuje w tonacjach majorowych i minorowych do dwóch znaków przykluczowych włącznie na podstawie wybranych kadencji; 5) wykorzystuje w grze różne typy faktury fortepianowej (np. akordową, figuracyjną). 3. Wykorzystanie improwizacji fortepianowej do zajęć rytmiki prowadzonych metodą E. Jaques-Dalcroze'a Uczeń: 1) improwizuje wstęp do lekcji rytmiki w stylu klasycznym lub neoklasycznym; 2) improwizuje w oparciu o podane wartości, grupy i tematy rytmiczne w różnym metrum oraz w różnych tempach; 3) tworzy proste akompaniamenty do polskich piosenek ludowych, popularnych i dziecięcych, a także kolęd i pastorałek w oparciu o podstawowe akordy w danej tonacji; 4) komponuje proste formy taneczne w stylistyce klasycznej lub neoklasycznej; 5) improwizuje miniatury oparte na technice modelowania interwałowego w przebiegu periodycznym i aperiodycznym o charakterze ilustracyjnym; 6) potrafi współpracować w grupie przy tworzeniu zespołowej improwizacji instrumentalnej lub wokalno-instrumentalnej. 4. Zdobywanie umiejętności w zakresie szybkości i wielotorowości myślenia przez ćwiczenia transpozycyjne i grę a vista Uczeń: 1) transponuje pojedyncze dźwięki, interwały i współbrzmienia wieloskładnikowe obiema rękami w różnych układach fakturalnych; 2) kształci umiejętność gry na fortepianie bez obserwowania klawiatury; 3) grając a vista, antycypuje dalszy przebieg utworu; 4) poznaje wybrane przykłady literatury pianistycznej, zdobywa doświadczenie w zakresie szybkiej orientacji w tekście muzycznym. INSTRUMENT GŁÓWNY - AKORDEON CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie zamiłowania ucznia do muzyki i jego zainteresowania nauką gry na instrumencie Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień ucznia, kształtowanie jego wrażliwości estetycznej, wyobraźni oraz poczucia piękna. Uczeń: 1) zdobywa wiedzę ogólnomuzyczną, niezbędną do nauki gry na akordeonie; 2) poznaje podstawową literaturę akordeonową, oryginalną i transkrybowaną; 3) nabywa pod kontrolą nauczyciela podstawowych umiejętności interpretowania wykonywanych utworów zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej. 2. Opanowanie techniczno-wykonawczych umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) zdobywa wiedzę na temat ogólnej budowy instrumentu, prawidłowej postawy podczas gry oraz zasad prawidłowego prowadzenia i zmian miecha; 2) poznaje sposoby wydobywania i kształtowania dźwięku na akordeonie; 3) nabywa umiejętności właściwego posługiwania się aparatem gry; 4) poznaje techniki gry w oparciu o wszystkie manuały akordeonu - MD, MM, MB/A; 5) zdobywa umiejętności gry a vista w kluczu wiolinowym i basowym. 3. Kształcenie umiejętności organizo