Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracjiz dnia 31 marca 2022 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać strzelnice odkryte Policji, Straży Granicznej i Służby Ochrony Państwa oraz ich usytuowanie 1)Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 2264). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne i określenia Rozdział 2 - Układ funkcjonalny strzelnicy Rozdział 3 - Strefa strzelań strzelnicy Rozdział 4 - Osłony, przesłony i kulochwyty Rozdział 5 - Stanowisko obsługi celów Rozdział 6 - Strefa ochronna Rozdział 7 - Warunki dopuszczenia strzelnicy do eksploatacji Rozdział 8 - Przepisy końcowe Treść rozporządzenia Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 oraz z 2022 r. poz. 88) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne i określenia § 1. Rozporządzenie określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane będące strzelnicami odkrytymi Policji, Straży Granicznej i Służby Ochrony Państwa, zwane dalej „strzelnicami”, oraz ich usytuowanie. § 2. Określenia użyte w rozporządzeniu oznaczają: 1) strzelnica odkryta - nieruchomość gruntową zabudowaną elementami budowlanymi oraz wyposażoną w infrastrukturę techniczną, przeznaczoną do zabezpieczenia realizacji szkolenia strzeleckiego polegającego na strzelaniu z broni palnej na terenie odkrytym, częściowo zakrytym stropem ze ścianami lub częściowo zadaszonym, wyposażonym w określone zabezpieczenia strefy strzelań przed wylotem pocisków poza strzelnicę i powstawaniem rykoszetów oraz zaplecze techniczne; 2) strefa ochronna - teren wokół strefy strzelań obejmujący strefę wysokiego ryzyka i strefę zagrożenia, obie wyraźnie oznaczone, na których obowiązuje zakaz przebywania ludzi i zwierząt wynikający z zagrożenia dla ich życia i zdrowia wywołanego przez pociski i rykoszety w czasie strzelań na strzelnicy; 3) strefa wysokiego ryzyka - przyległy bezpośrednio do strefy strzelań obszar o rozmiarach i kształcie właściwych dla rodzajów strzelań wykonywanych na strzelnicy, w którym przebywanie w trakcie strzelania jest zabronione ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz zagrożenie zniszczeniem mienia wywołanym przez pociski i rykoszety, które mogą wydostać się poza strefę strzelań; 4) strefa zagrożenia - przyległy do strefy wysokiego ryzyka obszar o rozmiarach i kształcie właściwych dla rodzajów strzelań wykonywanych na strzelnicy, w którym przebywanie w trakcie strzelania jest zabronione ze względu na zagrożenie uszczerbkiem na zdrowiu ludzi lub szkodą w mieniu wywołanym przez pociski lub rykoszety, które mogą wydostać się poza strefę strzelań; 5) geometria bezpieczeństwa strzelnicy - przestrzeń wykonywania strzelań na obszarze strefy strzelań strzelnicy ograniczoną płaszczyznami wyznaczonymi doświadczalnie przez kąty bezpieczeństwa padania pocisków, w tym ich graniczne kąty bezpieczeństwa padania, wynikające z trajektorii tych pocisków wystrzelonych z miejsc i w kierunkach najbardziej niekorzystnych dla zachowania bezpieczeństwa strzelających i urządzeń technicznych strzelnicy, z uwzględnieniem minimalizacji wylotu pocisków poza strefę strzelań; 6) kąt bezpieczeństwa padania pocisku - kąt padania pocisku zawarty między kierunkiem wektora ruchu pocisku a płaszczyzną jego padania na powierzchni trafionego nim materiału w miejscu trafienia, który po trafieniu pocisku nie powoduje zmiany jego kierunku skutkującej wyjściem pocisku z tego materiału po stronie trafienia; 7) graniczny kąt bezpieczeństwa padania pocisku - najmniejszy kąt padania pocisku zawarty między kierunkiem wektora ruchu pocisku a płaszczyzną jego padania na powierzchni trafionego nim materiału w miejscu trafienia, którego dalsze zmniejszanie spowoduje zjawisko odbicia pocisku od powierzchni trafionego nim materiału, a dalszy ruch pocisku nastąpi poza trafionym materiałem po stronie trafienia; 8) zjawisko rykoszetowania - odbicie się pocisku od powierzchni trafionego nim materiału, w wyniku którego odbity pocisk może stworzyć zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo spowodować szkodę w infrastrukturze strzelnicy; 9) rykoszet - pocisk, którego ruch odbywa się na skutek zjawiska rykoszetowania; 10) płaszczyzna rzeczywista strefy strzelań - teren strefy strzelań ukształtowany według jej projektu budowlanego; 11) płaszczyzna bazowa strefy strzelań - poziomą płaszczyznę odniesienia na obszarze strefy strzelań, będącą podstawową płaszczyzną służącą do wyznaczenia położenia wszystkich elementów strefy strzelań; 12) strefa strzelań - obszar strzelnicy wyposażony w stałe lub ruchome kulochwyty i przesłony służące zatrzymaniu lub ograniczeniu rykoszetowania pocisków lub zapobieganiu ich wylotowi poza strefę ochronną, na planie o kształcie i rozmiarach dostosowanych do realizacji procesu szkolenia strzeleckiego, na którym strzelający wykonują strzelanie ze stałych lub zmiennych stanowisk strzeleckich; 13) stanowisko obsługi strzelań - stanowisko umożliwiające komunikację ze strefą strzelań oraz zapewniające obsługę infrastruktury strzelnicy; 14) odporność na przebicie - zatrzymanie pocisku przez materiał, którego minimalna grubość zapewnia zachowanie ciągłości powierzchni tego materiału po stronie przeciwnej do powierzchni trafionej prostopadle pociskiem wystrzelonym z broni palnej określonej przeznaczeniem strzelnicy z odległości wynikającej z tego przeznaczenia oraz z wyników badań odporności balistycznej materiału stanowiącego osłonę balistyczną lub zabudowę ochronną; 15) współczynnik bezpieczeństwa - wskaźnik wyrażony liczbą określający, ile razy grubość materiału użytego w konstrukcji budowlanej strzelnicy lub w jej zabezpieczeniu przed przebiciem oraz w takim zabezpieczeniu infrastruktury specjalistycznej strzelnicy powinna być większa od grubości tego materiału gwarantującej zachowanie odporności na przebicie oraz zakładaną żywotność eksploatacyjną konstrukcji; 16) zakładana żywotność eksploatacyjna konstrukcji - określoną gwarancją producenta wytrzymałość materiałów i wyrobów wykorzystanych w konstrukcji na obciążenia wywoływane ostrzałem z przewidzianej do szkolenia na strzelnicy broni palnej przy zachowaniu określonych przez producenta zasad eksploatacji, w tym maksymalnego dopuszczalnego czasu eksploatacji, w którym wykorzystane materiały i wyroby zachowają wytrzymałość deklarowaną przez producenta; 17) broń palna - broń palną bojową, o której mowa w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955 oraz z 2022 r. poz. 275); 18) amunicja - amunicję do broni palnej, o której mowa w pkt 17; 19) stałe stanowisko strzeleckie - usytuowane i jednoznacznie oznakowane miejsce na płaszczyźnie rzeczywistej strefy strzelań przeznaczone do przyjmowania zgodnie z programem szkolenia strzeleckiego postawy strzeleckiej przez strzelającego i oddawania na nim strzałów zgodnie z tym programem; 20) zmienne stanowisko strzeleckie - dowolne miejsce na płaszczyźnie rzeczywistej strefy strzelań, lokalizowane z uwzględnieniem geometrii bezpieczeństwa, z wyłączeniem strefy niebezpiecznej oraz stałych stanowisk strzeleckich, jeżeli takie zostały wyznaczone w strefie strzelań, na którym strzelający przyjmuje zgodnie z programem szkolenia strzeleckiego postawę strzelecką i oddaje strzały zgodnie z tym programem, z uwzględnieniem przemieszczania się w strefie strzelań również przewidzianego w tym programie; 21) cel - stały, przemieszczany lub ruchomy przedmiot o kształtach, rozmiarach i konstrukcji ustalonych zgodnie z programem szkolenia strzeleckiego, stanowiący obiekt celowania i oddawania do niego strzałów zgodnie z tym programem, wyposażony w formułę graficzną powierzchni umożliwiającą jednoznaczną ocenę trafień według kryteriów określonych w programie szkolenia strzeleckiego; 22) linia początkowa - linię na płaszczyźnie rzeczywistej strefy strzelań powstałą z przecięcia płaszczyzny bazowej z płaszczyzną rzeczywistą strzelnicy, będącą skrajem początkowym strefy strzelań, równoległym i przeciwległym do kulochwytu głównego; 23) linia wyjściowa - linię na płaszczyźnie rzeczywistej hali strzelań równoległą do linii początkowej i oddaloną od niej co najmniej o 1 m w kierunku kulochwytu głównego; 24) linia otwarcia ognia - linię na płaszczyźnie rzeczywistej strefy strzelań równoległą do linii początkowej, oddaloną od niej co najmniej o 3 m w kierunku kulochwytu głównego, z której strzelający mogą rozpocząć strzelanie; 25) strefa celów - wydzielony i oznaczony fragment strefy strzelań, w którym są sytuowane cele stałe, przemieszczane lub ruchome, zgodnie z warunkami bezpieczeństwa oraz zależnie od rodzaju wykonywanych strzelań; 26) strefa niebezpieczna - część strefy strzelań, na obszarze której strzelanie jest zabronione, ograniczoną dolnym skrajem kulochwytu głównego i granicą strefy niebezpiecznej odpowiadającą kulochwytowi głównemu, oznaczoną na płaszczyźnie rzeczywistej równolegle do tego skraju i o długości mu równej; 27) granica strefy niebezpiecznej - linię dzielącą strefę strzelań na strefę niebezpieczną, na obszarze której strzelanie jest zabronione, i na pozostały obszar strefy strzelań, na którym dopuszcza się strzelanie zgodnie z rodzajem strzelań przewidzianych w programie szkolenia strzeleckiego, z uwzględnieniem rodzajów broni palnej i amunicji użytych w tych strzelaniach, oznaczoną na płaszczyźnie rzeczywistej strefy strzelań; 28) oś strefy strzelań - poziomą linię odwzorowującą podłużną oś symetrii strefy strzelań, prostopadłą do linii początkowej strzelnicy, rozpoczynającą się na tej linii, o długości odpowiadającej rodzajowi strzelań przewidzianych w programie szkolenia strzeleckiego i wynikającej z konstrukcji strzelnicy właściwej rodzajowi strzelań, a w nim rodzajom broni palnej i amunicji do niej użytych w tych strzelaniach; 29) sygnalizacja ostrzegawcza - zespół urządzeń i elementów wyposażenia strzelnicy przekazujących kierującemu strzelaniem i strzelającym informację wizualną o występujących zagrożeniach związanych z wykonywaniem strzelania oraz o zakazie lub możliwości wejścia do strefy strzelań osobom postronnym; 30) szkolenie strzeleckie - szkolenie strzeleckie funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Służby Ochrony Państwa, którego proces, zasady bezpieczeństwa, a także realizowane w jego toku zadania i obowiązki osób prowadzących zajęcia z osobami szkolonymi są uregulowane odrębnymi przepisami dotyczącymi szkolenia oraz doskonalenia strzeleckiego funkcjonariuszy tych służb, wydanymi odpowiednio przez Komendanta Głównego Policji na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4a lub pkt 12 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, 2333, 2447 i 2448 oraz z 2022 r. poz. 655), Komendanta Głównego Straży Granicznej na podstawie art. 9 ust. 7 pkt 6a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1486, 1728, 1898, 2191 i 2333 oraz z 2022 r. poz. 655), Komendanta Służby Ochrony Państwa na podstawie art. 14 pkt 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 575, 1728 i 2333 oraz z 2022 r. poz. 655); 31) jednostka naukowa - podmioty wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, 583, 655, 682 i 807), prowadzące badania naukowe lub prace rozwojowe z zakresu balistyki zewnętrznej i końcowej. Rozdział 2 Układ funkcjonalny strzelnicy § 3. 1. Konstrukcję budowlaną strzelnicy, jej infrastrukturę specjalistyczną oraz zabezpieczenia wykonuje się zgodnie z projektem budowlanym, uwzględniającym potrzeby szkoleniowe i charakterystyki balistyczno-energetyczne używanej broni palnej i amunicji, z zapewnieniem właściwej odporności na przebicie, określeniem odpowiednich współczynników bezpieczeństwa i ograniczenia występowania zjawiska rykoszetowania oraz z zachowaniem geometrii bezpieczeństwa strzelnicy. 2. Elementy strzelnicy oraz zaplecza technicznego, w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych oraz ochrony przeciwpożarowej, spełniają wymagania przewidziane w przepisach dotyczących obiektów budowlanych, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zwanej dalej „ustawą”, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 869 i 2490). § 4. 1. Strzelnice mogą być usytuowane na działkach budowlanych zgodnie z przepisami dotyczącymi obiektów budowlanych, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy. 2. Strzelnicę sytuuje się na podłożu gruntowym, które pod wpływem obciążeń, działania wody lub innych przewidywalnych czynników przyrodniczych nie ulega zmianom zakłócającym eksploatację strzelnicy zgodnie z przeznaczeniem lub zagrażającym bezpieczeństwu konstrukcji budowlanej, instalacji i urządzeń. 3. Podłoże gruntowe strzelnicy lub jego fragmenty niespełniające wymagania, o którym mowa w ust. 2, podlegają wzmocnieniu. 4. Skarpy, zbocza i ściany oporowe wykonane na terenie strzelnicy podlegają okresowemu sprawdzeniu pod względem stateczności ogólnej. 5. Usytuowanie i użytkowanie strzelnicy spełnia warunki określone w przepisach o ochronie środowiska w zakresie: 1) zabezpieczenia przed hałasem, drganiami oraz zanieczyszczeniem wód gruntowych; 2) gromadzenia odpadów. 6. W rejonie strzelnicy organizuje się miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadków stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. § 5. 1. W skład strzelnicy wchodzą: 1) strefa lub strefy strzelań; 2) zaplecze techniczne; 3) strefa ochronna; 4) system obserwacji strefy ochronnej; 5) instalacje wodno-kanalizacyjne i elektroenergetyczne. 2. W skład strzelnicy mogą wchodzić: 1) stanowisko lub stanowiska obserwacyjne; 2) stanowisko obsługi celów; 3) maszty służące do umieszczenia oświetlenia ostrzegawczego, kamer oraz czujników ruchu. § 6. 1. W skład strefy strzelań wchodzą: 1) stanowiska strzeleckie; 2) strefa celów; 3) urządzenia techniczne obsługi celów ruchomych; 4) instalacje elektroenergetyczne, sterownicze i sygnalizacyjne. 2. W strefie strzelań, w czasie wykonywania strzelań, wyznacza się i wyraźnie oznacza: 1) linię początkową; 2) linię lub linie otwarcia ognia, z wyłączeniem stref strzelań, w których są stosowane zmienne stanowiska strzeleckie; 3) linię wskazującą strefę celów wyznaczoną w ramach strefy strzelań; 4) granice strefy niebezpiecznej. 3. W strefie strzelań stosuje się zabezpieczenia w postaci osłon, przesłon i kulochwytów, skonfigurowanych zgodnie z geometrią bezpieczeństwa strzelnicy. § 7. 1. W skład zaplecza technicznego strzelnicy wchodzą skonfigurowane ze sobą funkcjonalnie: 1) pomieszczenia techniczne, gospodarcze i magazynowe; 2) rozdzielnia energetyczna; 3) punkt pierwszej pomocy; 4) pomieszczenia higieniczno-sanitarne z ustępami ogólnodostępnymi, których liczba powinna być zgodna z wymaganiami przewidzianymi w przepisach dotyczących budynków, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy, oddzielnymi dla kobiet i mężczyzn albo oddzielnymi dla kobiet i mężczyzn toaletami przenośnymi; 5) punkt amunicyjny - rozumiany jako stanowisko stałe lub doraźne przeznaczone do czasowego przechowywania amunicji, w tym jej wydawania oraz rozliczania po zakończeniu strzelania, od rozpoczęcia strzelań do ich zakończenia w każdym dniu szkolenia strzeleckiego; 6) punkt czyszczenia broni - rozumiany jako pomieszczenie lub miejsce przystosowane i wyposażone do częściowego rozkładania, czyszczenia i konserwacji broni oraz do bezpiecznego sprawdzania stanu jej rozładowania; 7) droga lub drogi dojazdowe; 8) plac postojowy o powierzchni nie mniejszej niż 100 m2. 2. Elementy zaplecza technicznego oraz instalacje wodno-kanalizacyjne lokalizuje się poza strefą strzelań, w kierunku przeciwnym do kierunku strzelań. 3. Elementy zaplecza technicznego muszą być zadaszone i osłonięte przed wpływem czynników atmosferycznych i mogą być obiektami budowlanymi niezwiązanymi trwale z gruntem. § 8. Strzelnicę można wyposażyć w bezpieczny i bezkolizyjny dla strzelających oraz dla konstrukcji i infrastruktury strzelnicy wjazd i wyjazd ze strefy strzelań pojazdów mechanicznych, które będą użyte w ramach szkolenia strzeleckiego albo do wykonywania prac porządkowych lub remontowo-konserwacyjnych, każdorazowo zabezpieczany na czas wykonywania strzelań przed wylotem pocisków lub rykoszetów poza strefę strzelań strzelnicy. Rozdział 3 Strefa strzelań strzelnicy § 9. 1. Strefa strzelań na swojej płaszczyźnie rzeczywistej obejmuje następujące obszary: 1) usytuowania stałych stanowisk strzeleckich; 2) zmiennych stanowisk strzeleckich lub innych obszarów, z których można oddawać strzały spoza stałych stanowisk strzeleckich; 3) z których strzelanie jest zabronione; 4) na których strzelający przygotowują się do rozpoczęcia strzelania; 5) strefę celów, w której rozmieszcza się cele stałe, przemieszczane lub ruchome wraz z osłonami mechanizmów napędowych celów ruchomych odpornymi na przebicie wystrzelonymi pociskami amunicji użytej podczas strzelania i ograniczającymi zjawisko rykoszetowania; 6) na których rozmieszcza się przedmioty pozorujące ukrycia, zza których strzelający oddają strzały do celów zgodnie z rodzajem wykonywanego strzelania; 7) na których rozmieszcza się osłony, przesłony, kulochwyty i zabezpieczenia przed przebiciem oraz zjawiskiem rykoszetowania zgodnie z potrzebami realizowanego strzelania. 2. Za ostrzeliwanymi celami mogą być zamontowane łapacze kul służące przechwytywaniu pocisków wystrzelonych do celów. 3. Płaszczyznę rzeczywistą strefy strzelań wykonuje się ze spadkiem w kierunku granicy strefy celów nieprzekraczającym 0,4%, natomiast płaszczyzna bazowa strefy strzelań jest płaszczyzną poziomą i ma wspólną krawędź z płaszczyzną rzeczywistą na linii początkowej strzelnicy. 4. Dopuszcza się zorganizowanie w ramach jednej strzelnicy więcej niż jednej strefy strzelań. § 10. 1. Konfiguracja instalacji i urządzeń strefy strzelań oraz geometria bezpieczeństwa strzelnicy zapewniają bezpieczne prowadzenie strzelań. 2. Instalacje i urządzenia w strefie strzelań wykonuje się w taki sposób, aby nie były one narażone na trafienie strzałem bezpośrednim albo rykoszetem, poprzez usytuowanie ich na odpowiedniej głębokości pod powierzchnią płaszczyzny rzeczywistej strzelnicy albo pod osłoną balistyczną o współczynniku bezpieczeństwa wynoszącym co najmniej 1,2. Można zastosować współczynnik bezpieczeństwa o innej wartości, jeżeli będzie to wynikało z dokonanej przez jednostkę naukową oceny przewidywanej konstrukcji oraz przewidzianych do użycia w niej materiałów. 3. W strefie strzelań oznacza się w sposób wyraźny i trwały wszystkie linie niezbędne dla bezpiecznego użytkowania strzelnicy. 4. Odległość skrajnych krawędzi stałych stanowisk strzeleckich, usytuowanych na końcach linii otwarcia ognia, od najbliższych elementów osłon bocznych, przesłon lub kulochwytów bocznych wynosi 1,2 m i zapewnia swobodny ciąg komunikacyjny. Dopuszcza się większą odległość, wystarczającą dla zapewnienia wjazdu i wyjazdu pojazdów mechanicznych, o których mowa w § 8. 5. W strefie celów mogą być montowane elementy celów stałych, przemieszczanych lub ruchomych. Sposób instalowania i konstrukcja tych elementów gwarantują bezpieczeństwo użytkowników strzelnicy w trakcie wykonywania strzelań. Ich zabezpieczenie przed trafieniem strzałem bezpośrednim albo rykoszetem wykonuje się w sposób opisany w ust. 2. § 11. 1. Jeżeli konstrukcja i wyposażenie strzelnicy w odniesieniu do wykonywanych na niej strzelań wymagają szczególnego nadzoru, w bezpośrednim sąsiedztwie strefy strzelań tworzy się funkcjonalnie powiązane z nią stanowisko obsługi strzelań, umożliwiające stały nadzór nad prawidłowością przebiegu strzelań i przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa w strefie strzelań, zorganizo