Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 17 kwietnia 2023 r.w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 716). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Odnośne minimalne wymogi, o których mowa w art. 70 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2021/2115, dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione na mocy prawa krajowego Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymogi dla poszczególnych pakietów Załącznik nr 3 - Elementy zawarte w planie działalności ekologicznej Załącznik nr 4 - Wykaz roślin objętych płatnościami ekologicznymi Załącznik nr 5 - Wykaz zwierząt, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznych w ramach niektórych pakietów Załącznik nr 6 - Współczynnik przeliczania zwierząt na djp na potrzeby spełniania warunku posiadania zwierząt i przyznawania płatności ekologicznych w ramach pakietu 7. uprawy paszowe na gruntach ornych, pakietu 8. trwałe użytki zielone, pakietu 9. małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi - w odniesieniu do gruntów, na których są uprawiane rośliny wymienione w części vii tabeli załącznika nr 4 do rozporządzenia, oraz trwałych użytków zielonych objętych zobowiązaniem w ramach tego pakietu - oraz w ramach pakietu 10. premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą Załącznik nr 7 - Minimalna obsada drzew, krzewów i niektórych upraw jagodowych w ramach pakietu 4. podstawowe uprawy sadownicze, pakietu 5. uprawy jagodowe, pakietu 6. ekstensywne uprawy sadownicze i pakietu 9. małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi Załącznik nr 8 - Wysokość stawek płatności ekologicznych Załącznik nr 9 - Kwota przeznaczona na częściową rekompensatę kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa Załącznik nr 10 - Wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności ekologicznych Treść rozporządzenia Na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych, o których mowa w art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanych dalej „płatnościami ekologicznymi”, w tym: a) szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie płatności ekologicznych, b) szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności ekologicznych następcy prawnemu podmiotu ubiegającego się o przyznanie tych płatności lub przejmującemu grunty; 2) wysokość kar i sposób ich obliczania, z wyjątkiem kar administracyjnych; 3) stawki płatności ekologicznych. § 2. Płatności ekologiczne przyznaje się rolnikowi, jeżeli: 1) realizuje inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.)2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136., zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2115”, przez 5 lat na użytkach rolnych, na których prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. poz. 1370 oraz z 2023 r. poz. 412 i 588), zwane dalej „zobowiązaniem ekologicznym”; 2) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznych w ramach określonych pakietów wymienionych w rozporządzeniu. § 3. 1. Określa się następujące pakiety: 1) Pakiet 1. Uprawy rolnicze; 2) Pakiet 2. Uprawy warzywne; 3) Pakiet 3. Uprawy zielarskie; 4) Pakiet 4. Podstawowe uprawy sadownicze; 5) Pakiet 5. Uprawy jagodowe; 6) Pakiet 6. Ekstensywne uprawy sadownicze; 7) Pakiet 7. Uprawy paszowe na gruntach ornych; 8) Pakiet 8. Trwałe użytki zielone; 9) Pakiet 9. Małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi; 10) Pakiet 10. Premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą. 2. Zobowiązanie ekologiczne jest realizowane w ramach pakietu wymienionego w ust. 1: 1) pkt 1-3, 5 lub 7 albo 2) pkt 4 lub 6, albo 3) pkt 8, albo 4) pkt 9. 3. Rolnik może realizować jednocześnie więcej niż jedno zobowiązanie ekologiczne, z tym że takie same zobowiązania ekologiczne może realizować jednocześnie, jeżeli zostały podjęte w różnych latach, a w przypadku gdy kontynuuje realizację takiego samego zobowiązania ekologicznego podjętego przez innego rolnika - może je realizować, mimo że zostało podjęte w tym samym roku. 4. Rolnik może realizować zobowiązanie ekologiczne także w przypadku, gdy realizuje jednocześnie zobowiązanie, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.)3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865, Dz. Urz. UE L 280 z 24.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 367 z 23.12.2014, str. 16, Dz. Urz. UE L 127 z 22.05.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 28 z 04.02.2016, str. 8, Dz. Urz. UE L 130 z 19.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 15, Dz. Urz. UE L 30 z 02.02.2018, str. 6, Dz. Urz. UE L 16 z 18.01.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 53 z 22.02.2019, str. 14, Dz. Urz. UE L 204 z 26.06.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 79 z 08.03.2021, str. 1, Dz. Urz. UE L 224 z 24.06.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 173 z 30.06.2022, str. 34., zwane dalej „zobowiązaniem ekologicznym PROW 2014-2020”. § 4. 1. Rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne przestrzega następujących wymogów: 1) ma plan działalności ekologicznej sporządzony w pierwszym roku realizacji zobowiązania ekologicznego i przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności ekologicznych, przy udziale doradcy rolniczego ze specjalizacją rolnośrodowiskową albo doradcy rolniczego ze specjalizacją ekologiczną na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej „Agencją”; 2) prowadzi rejestr działalności ekologicznej w odniesieniu do użytków rolnych objętych zobowiązaniem ekologicznym, zawierający wykaz: a) zabiegów agrotechnicznych wykonywanych w ramach realizowanego pakietu, w szczególności zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, ze wskazaniem nazwy i dawki zastosowanego nawozu i środka ochrony roślin oraz przyczyny zastosowania środka ochrony roślin, oraz wykonania koszenia, b) wypasu zwierząt - w przypadku prowadzenia wypasu - wraz z terminem ich przeprowadzenia; 3) przestrzega odnośnych minimalnych wymogów, o których mowa w art. 70 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2021/2115, dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz innych odpowiednich obowiązkowych wymogów ustanowionych na mocy prawa krajowego, wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia; 4) przestrzega innych wymogów określonych dla poszczególnych pakietów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 2. W przypadku gdy rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne i jednocześnie realizuje zobowiązanie: 1) rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, zwane dalej „zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym”, lub 2) ekologiczne PROW 2014-2020, lub 3) o którym mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, zwane dalej „zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym PROW 2014-2020” - rejestr działalności ekologicznej może być prowadzony na jednym formularzu z rejestrem działalności ekologicznej prowadzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania ekologicznego PROW 2014-2020 lub z rejestrem działalności rolnośrodowiskowej prowadzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020. 3. W przypadku gdy rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne i jednocześnie realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne lub zobowiązanie ekologiczne PROW 2014-2020, lub zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020, plan działalności ekologicznej nie może być sporządzony na jednym formularzu z: 1) planem działalności rolnośrodowiskowej sporządzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub 2) planem działalności ekologicznej prowadzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania ekologicznego PROW 2014-2020, lub 3) planem działalności rolnośrodowiskowej sporządzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020. 4. Plan działalności ekologicznej zawiera elementy, które są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 5. Rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 4: 1) nie może posiadać więcej niż 10 ha użytków rolnych w roku, w którym rozpoczął realizację tego zobowiązania ekologicznego; 2) może kontynuować realizację tego zobowiązania ekologicznego, nawet jeżeli w drugim roku lub w kolejnych latach jego realizacji posiadane przez niego użytki rolne przekroczą powierzchnię 10 ha, ale powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowane to zobowiązanie ekologiczne, nie będzie większa niż 10 ha; 3) nie może realizować tego zobowiązania ekologicznego jednocześnie z zobowiązaniem ekologicznym, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1-3. 6. Rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 4, może w drugim roku lub w kolejnych latach realizacji tego zobowiązania ekologicznego zastąpić je odpowiednio zobowiązaniem ekologicznym, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1, 2 lub 3. 7. Jeżeli rolnik, który realizuje zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 4, w kolejnym roku lub w kolejnych latach rozpocznie realizację takiego samego zobowiązania ekologicznego i łączna powierzchnia użytków rolnych, na których są realizowane te zobowiązania, przekroczy powierzchnię 10 ha, to rolnik ten musi zastąpić te zobowiązania w roku, w którym nastąpiło przekroczenie tej powierzchni, i przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności ekologicznych, odpowiednio zobowiązaniem ekologicznym, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1, 2 lub 3. 8. Jeżeli w trakcie realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1, 2 lub 3, rolnik zacznie spełniać warunek wymieniony w ust. 5 pkt 1, to rolnik ten może zastąpić realizowane zobowiązanie ekologiczne w roku, w którym zaczął spełniać ten warunek, i przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności ekologicznych, zobowiązaniem ekologicznym, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 4. § 5. 1. Zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne: 1) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszych płatności ekologicznych w ramach danego pakietu; 2) objęte obszarem zatwierdzonym. 2. Zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne, o których mowa w ust. 1, nawet w przypadku, gdy płatności ekologiczne w ramach pakietów wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 7 i 8 zostały przyznane do mniejszej powierzchni. 3. Rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym złożył wniosek o przyznanie pierwszych płatności ekologicznych w ramach danego zobowiązania ekologicznego. 4. W przypadku gdy w drugim lub kolejnym roku realizacji zobowiązania ekologicznego: 1) nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznych lub 2) rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnych płatności ekologicznych w ramach danego pakietu - uznaje się, że rolnik kontynuuje realizację podjętego zobowiązania ekologicznego, jeżeli grunty objęte tym zobowiązaniem znajdują się w jego posiadaniu. § 6. 1. Wielkość powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. 2. W ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 3 ust. 2: 1) pkt 1, rolnik może, w drugim roku i kolejnych latach realizacji zobowiązania ekologicznego, dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany pakietów objętych tym zobowiązaniem, 2) pkt 4, rolnik może, w drugim roku i kolejnych latach realizacji zobowiązania ekologicznego, dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy w przypadku uprawy roślin wymienionych w części I-III, V i VII tabeli załącznika nr 4 do rozporządzenia - pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznych z tytułu realizacji tego zobowiązania ekologicznego, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości powierzchni użytków rolnych objętych tym zobowiązaniem ekologicznym lub zmiany miejsca jego realizacji. 3. W przypadku uprawy rośliny dwuletniej wymienionej w wykazie roślin objętych płatnościami ekologicznymi, który jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia, zmiany, o których mowa w ust. 2, są dopuszczalne po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny. 4. W ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 3 ust. 2: 1) pkt 2 lub 3, rolnik nie może dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy, objętych tym zobowiązaniem ekologicznym; 2) pkt 4, rolnik nie może dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy, objętych tym zobowiązaniem ekologicznym, w przypadku: a) roślin wymienionych w części IV i VI tabeli załącznika nr 4 do rozporządzenia, b) trwałych użytków zielonych. 5. W okresie realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 lub 4, dopuszczalne jest: 1) jednorazowe zaprzestanie, na danym gruncie, uprawy drzew lub krzewów, o których mowa w ust. 7 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia i które są wymienione w części IV i VI tabeli załącznika nr 4 do rozporządzenia: a) w pierwszym roku realizacji tego zobowiązania po przeprowadzeniu zbioru w tym roku albo b) w drugim roku realizacji tego zobowiązania po przeprowadzeniu zbioru w tym roku, albo c) w trzecim roku realizacji tego zobowiązania po przeprowadzeniu zbioru w tym roku oraz 2) ubieganie się w roku następującym po roku, w którym zaprzestano uprawy drzew lub krzewów, o których mowa w pkt 1, o przyznanie płatności ekologicznych do takiego gruntu na zasadach określonych w § 8 ust. 1 lub 12 - przy czym w przypadku takiego zaprzestania uprawy uznaje się, że rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne na tych gruntach, i w okresie tego zaprzestania uprawy w odniesieniu do tych gruntów nie stosuje się przepisów § 30-42. 6. Rolnik, który skorzystał z możliwości, o której mowa w ust. 5: 1) składa do kierownika biura powiatowego Agencji, najpóźniej w terminie 30 dni przed zaprzestaniem uprawy, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, opinię sporządzoną przez doradcę rolniczego ze specjalizacją rolnośrodowiskową albo doradcę rolniczego ze specjalizacją ekologiczną, uzasadniającą zaprzestanie uprawy, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, na danym gruncie, przy której sporządzaniu doradca ten bierze pod uwagę w szczególności stan fitosanitarny uprawy drzew lub krzewów na danym gruncie oraz dotychczasowy okres ich uprawy; 2) od roku następującego po roku, za który przyznano mu płatności ekologiczne na zasadach określonych w ust. 5 pkt 2: a) kontynuuje na danym gruncie realizację zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 lub 4, w zakresie uprawy drzew lub krzewów wymienionych w części IV i VI tabeli załącznika nr 4 do rozporządzenia, b) realizuje na tym gruncie wymogi, o których mowa w ust. 7 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia. 7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6 pkt 2 lit. a, nie mają zastosowania przepisy ust. 4 pkt 1 i pkt 2 lit. a, w zakresie zmiany uprawianych roślin. 8. W przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 7 na gruntach ornych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi, rolnik może zastąpić ten pakiet pakietem wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 8, jeżeli grunty te stały się trwałymi użytkami zielonymi. 9. Za zmianę wielkości powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem ekologicznym nie uznaje się wykorzystania przez rolnika części tych użytków na potrzeby wypełnienia normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska GAEC 8, wymienionej w załączniku III do rozporządzenia 2021/2115, w zakresie minimalnego udziału powierzchni użytków rolnych wykorzystanej na elementy lub obszary nieprodukcyjne. 10. Jeżeli w danym roku część powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem ekologicznym zostanie wykorzystana zgodnie z ust. 9, to do tych użytków nie są przyznawane płatności ekologiczne, a przepisów § 30-42 nie stosuje się. § 7. 1. Płatności ekologiczne do tego samego gruntu mogą być przyznane z tytułu realizacji tylko jednego zobowiązania ekologicznego. 2. Jeżeli na danym gruncie jest realizowane zobowiązanie ekologiczne PROW 2014-2020 lub zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, lub zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020, to do tego gruntu nie przysługują płatności ekologiczne. § 8. 1. Jeżeli rośliny bobowate grubonasienne lub gorczyca biała, lub gryka zwyczajna uprawiane w plonie głównym w ramach pakietu wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 1 lub 9 zostaną wykorzystane w danym roku jako nawóz zielony na określonych gruntach, płatności ekologiczne do tych gruntów są przyznawane w danym roku bez spełnienia wymogu, o którym mowa w ust. 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia. 2. W przypadku pakietów wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 9 płatności ekologiczne do gruntów, na których jest prowadzona uprawa konopi włóknistych, są przyznawane, jeżeli rolnik ubiega się o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanej dalej „ustawą o Planie Strategicznym”, do tych gruntów w roku, w którym ubiega się o przyznanie płatności ekologicznych do tych gruntów, i są spełnione warunki przyznania do nich płatności bezpośrednich. 3. W przypadku pakietu wymienionego w § 3 ust. 1: 1) pkt 7 - płatności ekologiczne są przyznawane, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt, których gatunki są wymienione w ust. 1: a) pkt 1-3, 6, 8, 9 lub 12-15 załącznika nr 5 do rozporządzenia i które są oznaczone numerem identyfikacyjnym w rozumieniu przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zwanym dalej „numerem z systemu IRZ”, lub b) pkt 4, 5, 7, 11 lub 16-18 załącznika nr 5 do rozporządzenia i które są oznaczone numerem zakładu drobiu oraz numerem partii ptaków, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji