Podstawowe elementy Brzeg płaszcza – linia odgraniczająca powierzchnię okrywy od płaszcza. Nie występuje m.in. u komórek pierwszego podziału. Okrywa (łac. theca, ang. valve) – jedna z dwóch części pancerzyka. Czasem określa się tak tylko powierzchnię okrywy, bez płaszcza i pasa obwodowego. Denko (łac. hypotheca) – mniejsza ("dolna") okrywa, łącznie z hypocyngulum. Wieczko (łac. epitheca) – większa ("górna") okrywa, łącznie z epicyngulum. Pas obwodowy (ang. girdle) – część pancerzyka pomiędzy denkiem a wieczkiem. Zbudowany jest ze wstawek przylegających do okrywy (valvocopula) i wstawek łączących (pleura). Cyngulum – część pasa obwodowego należąca do jednej z okryw. epicyngulum – pas wieczka. hypocyngulum – pas denka. Płaszcz (ang. mantle) – boczna ściana okrywy. Często inaczej ornamentowana. Tarczka – powierzchnia okrywy u gatunków centrycznych tworzących łańcuszkowate kolonie.
Osie Oś główna (oś perwalwarna) – oś łącząca punkty środkowe obu okryw. Oś podłużna (oś apikalna) – oś łącząca bieguny okrywy (u okrzemek pierzastych). Oś poprzeczna (oś transapikalna) – oś prostopadła do osi apikalnej i głównej (równoległa do okrywy).