Tryb życia Gryzoń ten prowadzi ziemnowodny tryb życia i żyje tylko w słodkowodnych siedliskach. Preferuje niewielkie (<8 ha) jeziorka, stawy i wolno płynące cieki wodne z gęsto porośniętymi brzegami. Czasem jest spotykany w rowach melioracyjnych i na polach ryżowych. Wymaga obfitej roślinności wodnej i brzegów, w których może kopać nory. Żywi się roślinami wodnymi, trawami i ziołami, czasem chwyta też drobne zwierzęta (owady, ryby, kijanki i skorupiaki). Nory karczownika zachodniego mają zwykle dwa wejścia, jedno nad wodą i drugie pod nią. Zwierzę jest aktywne głównie za dnia, szczególnie późnym rankiem i wczesnym popołudniem. Nie hibernuje.
Rozmnaża się od marca do października, w ciągu roku samica rodzi 3–4 mioty po 2–8 młodych. Ciąża trwa 3 tygodnie. Gryzoń osiąga dojrzałość płciową mając 5 tygodni, może przeżyć od 2 do 4 lat. Karczowniki zachodnie żyją w małych grupach rodzinnych, w sprzyjających warunkach ich zagęszczenie może sięgnąć 5 osobników na stumetrowy odcinek brzegu rzeki. Nie stwierdzono, żeby gryzoń ten miał negatywny wpływ na ludzką działalność lub czynił szkody rolnicze.