thumb|230px|Mumia zbożowa z maską Ozyrysa umieszczona w obrzędowym sarkofagu Mumia zbożowa, Ozyrys zbożowy – kultowe figurki wytwarzane w starożytnym Egipcie i służące konkretnym celom obrzędowym.
Wytwarzano je z mułu nilowego wymieszanego z nawilgoconym ziarnem jęczmienia. Masą tą napełniano formę o kształcie antropomorficznym (niekiedy w kształcie sokoła)Andrzej Ćwiek: Śmierć i życie w starożytnym Egipcie. Poznań: Wyd. Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, 2005 (opis fig. 79, s. 61)., a po stwardnieniu owijano lnianymi bandażami nasączonymi żywicą, podobnie jak rzeczywiste mumie. Przednią część „głowy” nakrywano maską wykonaną zwykle z wosku (rzadziej ze srebra) i umieszczaną w niewielkim, specjalnie przygotowanym, drewnianym i malowanym sarkofagu w postaci sokoła, który symbolizował Ozyrysa-Sokarisa.
Rytuał ten odbywał się podczas 18-dniowych misteriów święta Ozyrysa obchodzonych w Busiris (Dżedu) i Abydos, z czego 8 dni zajmowały przygotowania w świątyni, gdzie z piasku i mułu kształtowano figurkę bóstwa i obsiewano ją ziarnem jęczmienia. W tym stanie wyobrażenie to oczekiwało na zakiełkowanie i zazielenienie przypadające dokładnie na czas odrodzenia „martwego” bóstwa.