ważniejszy był jednak rozwój kultury filmowej (promocja kinematografii, pierwsze kluby filmowe). Za zapowiedź europejskiego neorealizmu uchodziła dobrze przyjęta za granicą debiutancka fabuła de Oliveiry, Aniki-Bobó (1942). W latach 50. XX wieku zaostrzona została jednak cenzura, a rodzima kinematografia pogrążyła się w stagnacji.

Novo Cinema mały|Manoel de Oliveira Na początku lat 60. wyłoniła się formacja portugalskich reżyserów wykształconych we Francji i w Wielkiej Brytanii, nazywana Novo Cinema. Jej przedstawiciele, wywodzący się z młodszego pokolenia, przeciwstawiali się dziedzictwu dyktatury Salazara i wzorowali się pod względem reżyserskiego stylu na twórczości de Oliveiry, częściowo także de Barrosy. Za początek Novo Cinema przyjmuje się Dom Roberto (1963) Paula Rochy, historię lizbońskiej kelnerki i szewca. Producent Domu Roberto, António Cunha Telles, odegrał szczególną rolę jako twórca nowego nurtu. Pod jego opieką producencką powstały najważniejsze dzieła nurtu, w tym Belarmino (1964) Fernando Lopesa, a także filmy Carlosa Vilardebó, Manuela Farii de Almeidy oraz Antónia de Macedo.