Celem powołania tego stanowiska była potrzeba wsparcia rolników-spółdzielców, którzy przedtem prowadzili małe, rodzinne gospodarstwo rolne i borykali się w ramach gospodarki zespołowej z wieloma problemami produkcyjno-gospodarczych i organizacyjno-finansowymi. Potrzeba wsparcia RSP pojawiła się po załamaniu ruchu spółdzielczego w 1956 r., w wyniku odejścia od ruchu spółdzielczego wielu dotychczasowych spółdzielców. Początkowo specjalista występował w roli doradcy przewodniczącego lub zarządu rolniczej spółdzielni produkcyjnej w jednostkach liczących sobie ponad 200 ha. Potem tę opcję poszerzono na mniejsze obszarowo jednostki, w celu zachęcania rolników do zakładania kolejnych rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Finansów z 1972 r. oddzielono stanowisko agronoma od kierownika produkcji: Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Finansów z dnia 28 lutego 1972 r. w sprawie zasad i warunków pomocy państwa dla rolniczych spółdzielni produkcyjnych i innych form zespołowej gospodarki w rolnictwie. Ponadto, wzorem gromadzkiej służby rolnej, wprowadzono stanowisko asystenta i stażysty, którzy mieli wdrażać się do specyfiki pracy instruktorskiej w RSP.