mały|240px|Mozaika krzyżowych na liściach
Mozaika krzyżowych – wirusowa choroba roślin z rodziny kapustowatych (Brassicaceae), zwanych też krzyżowymi. Wywołana jest przez wirusa mozaiki rzepy (Turnip mosaic virus, TuMV). Jest to choroba z grupy mozaik.
Występowanie i szkodliwość Wirus TuMV ma bardzo szeroki zakres gospodarzy. Poraża co najmniej 318 gatunków w 156 rodzajach należących do 43 rodzin. Infekuje większość roślin kapustowatych, ale najbardziej szkodzi kapuście pekińskiej, rzepie, gorczycy i rzodkwi. Atakuje również buraki, szpinak i tytoń. Wśród roślin uprawnych w Polsce oprócz mozaiki krzyżowych powoduje także mozaikę maku, mozaikę rzepaku i plamistość pierścieniową chrzanu.
Rośliny porażone mozaiką krzyżowych są skarłowaciałe, a ich liście są grubo nakrapiane, zniekształcone. Na liściach drobne plamki w miarę rozwoju choroby przekształcają się w czarne plamy. Silnie porażone liście przedwcześnie opadają. Zmniejsza się również plon nasion. Porażone nasiona są puste, lub zniekształcone. Na łodydze pojawiają się przebarwienia zewnętrzne, później nieprawidłowy wzrost i zamieranie. Nasilenie choroby silnie zależy od okresu, w którym nastąpiła infekcja.