Powieść powstawała na tle dyskusji o roli kleru w społeczeństwie, rozgorzałej w latach 60. i 70. XIX wieku, głównie na łamach rozwijającej się wówczas prasy kościelnej. Reformy kościelne Aleksandra II nie były daleko idące, zwiększyły natomiast odpływ młodych ludzi ze stanu duchownego. Synowie prawosławnych duchownych, którzy nie przyjmowali święceń kapłańskich, stawali się raznoczyńcami. O ile część z nich ulegała znacznej radykalizacji, to wielu podążało za śladami ojców, tylko w świeckiej sferze, wybierając zawody oparte na służbie społeczeństwu. Ludzie ci zachowywali lojalistyczne i zazwyczaj konserwatywne poglądy, jednak inaczej widzieli rolę kapłana, pragnęli reform stanu duchownego. Taki zestaw poglądów przeciwstawiał ich niechętnej reformom cerkiewnej hierarchii, jak i opozycyjnie nastawionym członkom inteligencji. Jednym z punktów krytyki raznoczyńców-lojalistów była postać kapłana, pełniącego posługę na wsi.
Treść Według zamieszczonej w prasie reklamy Liwanow miał w swojej książce bronić stanu duchownego przed publicznym potępieniem, jednocześnie prezentując ideał wiejskiego kapłana.