Pakt został stworzony, aby chronić państwa członkowskie przed możliwymi zagrożeniami wewnętrznego buntu zbrojnego lub agresji zewnętrznej, podkreślając, że „każdy atak na suwerenność i integralność terytorialną jednej lub większej liczby umawiających się stron będzie uznany za agresję przeciwko pozostałym stronom". Nowo powstała organizacja przybrała retorykę antyfrancuską, antyamerykańską i prorosyjską. Utworzono też kilkutysięczne wspólne siły zbrojne.
28 stycznia 2024 roku, wszystkie państwa członkowskie wydały oświadczenie, zgodnie z którym, natychmiast opuściły ECOWAS, co spotkało się z licznymi sankcjami . W marcu 2024 poinformowano o tworzeniu wspólnych sił do walki z terroryzmem w ramach Sojuszu Państw Sahelu.
Wojna w Mali W 2023 roku armia Mali, wspierana przez Grupę Wagnera, przeszła do ofensywy wobec sił Tuaregów i islamistów. W lipcu 2024 roku rebelianci zwyciężyli w bitwie pod Tinzaouaten. Była to jedna z najbardziej znaczących porażek Grupy Wagnera w Afryce. W reakcji na nią sojusz postanowił o lotniczym ataku odwetowym z terytorium Burkiny Faso.