Fabuła Film, podobnie jak powieść Reymonta, jest podzielony na cztery części odpowiadające czterem porom roku. Akcja toczy się na przełomie XIX i XX wieku, w ciągu jednego roku we wsi Lipce.
Jesień. Urodziwa, aczkolwiek skromna młoda chłopka Jagna Paczesiówna, mająca talent do tworzenia wycinanek, jest zakochana w Antku Borynie, synu najzamożniejszego chłopa we wsi, Macieja Boryny. Antek ma jednak żonę Hankę, która boleśnie znosi awanse męża do Jagny. Na dodatek Maciej Boryna, wdowiec poszukujący nowej małżonki, decyduje się związać z Jagną i przepisać jej sześć mórg ziemi w posagu. Antek i Hanka z dezaprobatą przyjmują decyzję ojca; po bójce Antka z Maciejem nestor rodziny każe synowi i jego żonie wynieść się z gospodarstwa. Zima. Jagna, mimo że zamężna z Maciejem Boryną, nadal ukradkiem wdaje się w romans z wygnanym Antkiem. Maciej wielokrotnie przyłapuje żonę na schadzce ze swoim synem. Na dodatek Maciejowi kłopotów przysparza decyzja dworu ziemiańskiego, by wyciąć lasy należące do chłopów. Maciej skrzykuje mężczyzn ze wsi do odwetu na ziemianach. Podczas zaciętej walki z ziemiańskimi wysłannikami Maciej zostaje poważnie ranny, za co Antek brutalnie mści się na krzywdzicielu ojca. Walki przerywa wtargnięcie rosyjskich oddziałów pacyfikacyjnych, które aresztują wielu chłopów z Lipiec, w tym Antka.