Protoorbellia – wymarły rodzaj muchówek z rodziny błotniszkowatych i podrodziny Heleomyzinae. Obejmuje tylko jeden opisany gatunek, Protoorbellia hoffeinsorum. Żył w eocenie na terenie współczesnej Europy.
Taksonomia Rodzaj i gatunek typowy opisane zostały po raz pierwszy w 2006 roku przez Andrzeja Józefa Woźnicę na łamach „Annales Zoologici”. Opisu dokonano na podstawie pojedynczej inkluzji w bursztynie bałtyckim, pochodzącej z epoki eocenu. Nadana nazwa rodzajowa oznacza po łacinie „pierwsza Orbellia”, zaś epitet gatunkowy nadano na cześć Christel Hoffeins i Hansa Wernera Hoffeinsa, z których kolekcji pochodzi holotyp.
Wyniki morfologicznej analizy filogenetycznej wskazują na zajmowanie przez Protoorbellia w obrębie Orbelliini pozycji siostrzanej względem rodzaju Orbellia.
Morfologia Muchówka o ciele długości około 4,15 mm, ubarwionym pomarańczowobrązowo.