Nowe Ateny – jedna z pierwszych polskich encyklopedii powszechnychkolejna po Encyclopaedia Natvralis Entis Stanisława Stokowskiego oraz Inventores rerum Jana Protasowicza, której autorem jest Benedykt Chmielowski.

Historia Encyklopedia miała dwa wydania, pierwsze w latach 1745–1746, drugie, uzupełnione i rozszerzone, w latach 1754–1756.

Układ i treść

Encyklopedia ks. Chmielowskiego ma układ rzeczowy, tj. hasła nie są ułożone alfabetycznie, lecz pogrupowane na działy tematyczne.

Wiadomości obejmujące kilkanaście dziedzin wiedzy zaczerpnął od ponad stu autorów, począwszy od starożytnych, np. Pliniusza Starszego, aż po sobie współczesnych; wiele z nich opatrzonych jest niepozbawionym krytycyzmu komentarzem autora, w innych autor powołuje się na wybitne osobistości antyku, by formować własne spostrzeżenia.