Twardy i kruchy, jest wzorcem twardości 7 w skali twardości Mohsa.
Jest dobrym dielektrykiem, o przenikalności elektrycznej zależnej od kierunku, w temperaturze pokojowej względna przenikalność elektryczna w osi 11 wynosi 4,58, a w osi 33 – 4,70. Jest piezoelektrykiem.
Kwarc odznacza się największą spośród głównych minerałów skałotwórczych odpornością na wietrzenie fizyczne i chemiczne. Bardzo słabo przewodzi ciepło.
Niektóre okazy kwarcu po oszlifowaniu wykazują asteryzm.
Powstaje podczas sylifikacji wielu substancji między innymi tworząc skamieniałe drzewa.
W temperaturze pokojowej niemal obojętny chemicznie, stabilny w umiarkowanych, a w wysokich temperaturach przetworzony w szkło kwarcowe, przez co stosowany jako materiał do wyrobu aparatury i naczyń chemicznych. Nie reaguje z kwasami, z wyjątkiem kwasu fluorowodorowego, w wyniku reakcji z którym powstaje fluorek krzemu i kwas fluorokrzemowy . Reaguje z substancjami silnie alkalicznymi, szybkość reakcji zależy od postaci krystalicznej kwarcu i temperatury, w wyniku czego powstają krzemiany np. . Reagując z alkalicznymi składnikami betonu, głównie wodorotlenkiem wapnia, powoduje powstanie żeli krzemionkowych w betonie, które pochłaniając wodę pęcznieją i powodują pękanie betonu, ale proces ten jest powolny. Reagując z wodorotlenkiem wapnia w temperaturze ok.